Tương lai nào cho Syria bước sang 2021?

Giao tranh cường độ cao đã chấm dứt kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa các bên tại Syria được ký kết vào mùa xuân vừa qua và các mặt trận đã ổn định trở lại. Nhưng, cuộc chiến dường như vẫn chưa kết thúc. Các mặt trận đối đầu hữu hình hoặc vô hình và các cuộc khủng hoảng đánh dấu năm 2020 có thể sẽ ngăn cản quá trình tái thiết Syria ngay từ đầu năm 2021.

Trong năm 2020, Israel đã tiến hành 27 cuộc không kích bằng tên lửa nhằm vào lãnh thổ Syria, phần lớn tập trung ở vùng nông thôn Damas và Quneitra, nơi có sự hiện diện của lực lượng Hezbollah và các lực lượng dân binh được Iran hậu thuẫn. Trong cuộc tấn công mới nhất nhằm quấy rối lực lượng Iran ở Syria của Israel ngày 30-12, lực lượng phòng không Syria đã bắn hạ một số tên lửa nhưng vụ tấn công này đã khiến 1 binh sĩ Syria thiệt mạng, 3 người bị thương và các thiệt hại vật chất khác.

Câu chuyện của người Kurd

Năm 2020, Syria bắt đầu bằng một loạt cuộc tấn công của quân khủng bố, tiếp theo là sự phản công từ Damas, với sự hỗ trợ của không quân Nga, vào khu vực Idlib vẫn do phiến quân thánh chiến được Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn kiểm soát. Cuộc phản công này đã thành công nhất định, quân Chính phủ Syria tiến lên kiểm soát con đường M5 chiến lược.

Tuy nhiên, những tiến bộ này đã dừng lại với sự can thiệp của Ankara trong khuôn khổ Chiến dịch “Lá chắn mùa xuân” được khởi động vào ngày 1-3, mà Thổ Nhĩ Kỳ biện minh vào thời điểm đó là cần ngăn chặn dòng người tị nạn đang tụ tập ở biên giới nước này. Thế giới nín thở sau sự can thiệp này, vì lo ngại về một cuộc đối đầu quân sự trực tiếp giữa quân đội Nga và Thổ Nhĩ Kỳ nhưng sự can thiệp của Thổ Nhĩ Kỳ cuối cùng đã tạo ra một lệnh ngừng bắn, kết quả từ các cuộc đàm phán khó khăn, vào ngày 5-3 giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ. Kể từ đó, các cuộc giao tranh luôn diễn ra đều đặn nhưng không được tăng cường quá mức.

Khung cảnh đổ nát thường thấy tại Syria sau nhiều năm chiến tranh.

Khung cảnh đổ nát thường thấy tại Syria sau nhiều năm chiến tranh.

Ở miền Đông Syria do lực lượng người Kurd kiểm soát, giao tranh cường độ cao cũng ngừng lại trong năm 2020. Vấn đề lớn trong khu vực chiến lược cao này trước hết là việc các lực lượng Mỹ hỗ trợ chính quyền người Kurd có rút lui hay không. Mặc dù nhiều lần bắn tiếng sẽ rút quân nhưng cuối cùng Tổng thống Donald Trump cho biết ông muốn quân Mỹ ở lại Syria để “giữ dầu mỏ”. 

Một thỏa thuận đã được ký kết giữa các nhà lãnh đạo người Kurd và một công ty dầu mỏ của Mỹ vào cuối tháng 7-2020. Riadh Sidaoui, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phân tích chính trị - xã hội Arab (CARAPS), nhận định: “Người Kurd đang chơi với lửa khi ký một thỏa thuận như vậy. Họ có một vùng lãnh thổ ở Đông Bắc Syria, nơi tốt hơn nhiều so với bất cứ thứ gì họ có thể có ở các nước láng giềng. Tiến thêm một bước nữa để hướng tới quyền tự trị lớn hơn của người Kurd ở khu vực này, trước cửa ngõ của Thổ Nhĩ Kỳ, khiến họ càng phải đối mặt với mối đe dọa quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ”.

Cái bóng của IS

Thổ Nhĩ Kỳ ở phía Bắc và phía Tây không phải là mối đe dọa duy nhất đối với lực lượng người Kurd. Lực lượng khủng bố IS, sau một thời gian hoạt động bí mật đang dần trở lại công khai, vẫn là yếu tổ không thể bỏ qua. Đây là một mối đe dọa lúc ẩn lúc hiện nhưng rất thực tế đối với tất cả các “diễn viên” khác tham gia “vở kịch” ở Syria.

Kể từ sau sự thất thủ vào tháng 3-2019 của Baghouz, thành trì cuối cùng, nhóm khủng bố IS đã liên tục quấy rối kẻ địch của mình. Tại Syria, theo Viện Chính sách Cận Đông của Washington, một tổ chức tư vấn của Mỹ, IS đã thực hiện 1.000 cuộc tấn công kể từ sau trận chiến Baghouz. Và không có gì chỉ ra rằng chúng sẽ khác vào năm 2021.

“IS nhất thiết sẽ tận dụng cuộc khủng hoảng COVID-19 để cố gắng tối đa hóa việc chiếm lại một số vùng lãnh thổ nhất định. Bối cảnh hiện tại của các quốc gia Syria và Iraq, cuộc khủng hoảng Corona virus, sự rút lui của các lực lượng nước ngoài, cũng tạo ra những kẽ hở chiến lược cho IS”, Myriam Benraad, nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu về thế giới Arab và Hồi giáo (IREMAM), nhận định.

Đối mặt với tất cả những thách thức này, chính phủ của Tổng thống Bashar al-Assad vẫn đang cố gắng cầm cự tốt nhất có thể. Nếu những năm trước áp lực quân sự là đáng kể thì điều mà Damas đặc biệt suy yếu vào năm 2020 lại là cuộc khủng hoảng Corona virus và những hậu quả kinh tế của nó đã tàn phá một nền kinh tế vốn bị tàn phá bởi gần một thập niên xung đột. Thêm vào đó là một chế độ trừng phạt quyết liệt do Washington áp đặt vào tháng 6-2020.

Và về mặt quân sự, quân đội Syria vẫn là mục tiêu của các cuộc tấn công bất ngờ ở mọi nơi trên đất nước, ngay cả ở những nơi Damas nghĩ rằng họ đã an toàn.

Chiến trường ủy nhiệm

Đối mặt với tình hình này, Syria cần các đồng minh của mình hơn bao giờ hết. Dù về mặt quân sự hay kinh tế, Nga tiếp tục hỗ trợ Damas bằng cách thúc đẩy cụ thể “một mô hình kinh tế vượt qua lệnh cấm vận của phương Tây” nhưng cũng không thể đáp ứng nhu cầu của cả một quốc gia.

Iran cũng giống Nga đang tích cực hỗ trợ Damas về mặt quân sự và kinh tế nhưng lại phải trả những cái giá lớn hơn Nga vì các lực lượng và lợi ích của Tehran thường là mục tiêu của quân đội Israel khi cố gắng đánh đuổi Iran khỏi Syria. “Israel đang cố gắng ngăn chặn hai điều bằng mọi giá ở Syria: một là Hezbollah không có được tên lửa chính xác cao do Iran cung cấp thông qua Syria, loại tên lửa này có thể cho phép tấn công các trung tâm đô thị và các cơ sở quân sự ở Israel. Thứ hai là tránh bằng mọi giá việc chuyển giao công nghệ có thể cho phép Hezbollah chế tạo tên lửa có độ chính xác cao của riêng mình”, Gil Mihaely, Tổng Biên tập Tạp chí Conflits cho biết.

Cuối cùng, tất cả những thách thức trên sẽ vẫn còn vào năm 2021. Từ Idlib đến Hassaké, từ Damas đến Deir Ezzor, từ Raqqa đến Homs, Syria rất có thể sẽ vẫn là trọng tâm của các vấn đề địa chính trị Trung Đông trong năm 2021 và thậm chí xa hơn nữa. Vấn đề tái thiết đất nước và sự trở lại của những người tị nạn cũng sẽ được đặt ra một khi các vấn đề quân sự được giải quyết và những điều này cũng hứa hẹn sẽ rất khó khăn.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.