Kỳ 2: Thách thức trên không gian mạng

Những tác phẩm giàu cảm xúc và chiều sâu tư tưởng có khả năng tạo sức lan tỏa tích cực, củng cố niềm tin của nhân dân đối với lực lượng CAND. Vì vậy, lan tỏa giá trị của văn học CAND trên không gian mạng chính là một giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.

Một trong những thủ đoạn nguy hiểm mà các thế lực thù địch thường xuyên sử dụng là xuyên tạc lịch sử cách mạng, phủ nhận thành quả đấu tranh giải phóng dân tộc và công cuộc xây dựng CNXH ở Việt Nam. Chúng cố tình bóp méo sự thật lịch sử, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, gieo rắc tâm lý hoài nghi về con đường mà dân tộc đã lựa chọn. Thông qua các video cắt ghép, bài viết thiếu kiểm chứng hoặc những phát ngôn mang tính kích động trên mạng xã hội, các đối tượng này tìm cách làm suy giảm niềm tin của nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, đối với Đảng và chế độ.

Cùng với đó, hình tượng người chiến sĩ Công an cũng thường xuyên trở thành mục tiêu bị công kích, bôi nhọ trên không gian mạng. Chỉ từ một vụ việc cá biệt hoặc những thông tin chưa được kiểm chứng, các đối tượng chống phá đã cố tình quy chụp, xuyên tạc bản chất của lực lượng CAND, phủ nhận những hy sinh, đóng góp to lớn của lực lượng trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Chúng lợi dụng tâm lý tò mò, thích giật gân của một bộ phận người dùng mạng để lan truyền các nội dung tiêu cực, từ đó tạo ra cái nhìn phiến diện, lệch lạc về người chiến sĩ công an.

Không dừng lại ở đó, các thế lực thù địch còn thúc đẩy sự xâm nhập của các sản phẩm văn hóa độc hại, cổ súy lối sống thực dụng, cá nhân cực đoan, đề cao hưởng thụ vật chất và phủ nhận các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Nhiều nội dung phản văn hóa, lệch chuẩn đạo đức được lan truyền với tốc độ nhanh chóng trên các nền tảng số, tác động tiêu cực đến nhận thức, lối sống và hệ giá trị của giới trẻ. Điều này không chỉ gây ra nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong tư tưởng mà còn làm suy giảm sức đề kháng văn hóa của xã hội trước các luồng thông tin sai trái.

Có thể thấy, đây chính là một dạng “diễn biến hòa bình” mới trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa, được tiến hành bằng những phương thức tinh vi và khó nhận diện hơn so với trước đây. Nếu như trước kia chiến tranh chủ yếu diễn ra bằng vũ khí quân sự thì ngày nay, cuộc đấu tranh trên không gian mạng được thực hiện bằng thông tin, truyền thông và các sản phẩm văn hóa. Mục tiêu cuối cùng của các thế lực thù địch vẫn là làm lung lay niềm tin của nhân dân đối với Đảng, chia rẽ mối quan hệ giữa nhân dân với lực lượng vũ trang, từ đó từng bước làm suy yếu nền tảng tư tưởng của chế độ.

Vì vậy, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan lý luận, báo chí hay lực lượng chuyên trách mà còn là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị, trong đó văn học nghệ thuật giữ vai trò đặc biệt quan trọng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa hiện nay.

Mặc dù văn học về lực lượng CAND có nhiều giá trị tư tưởng, nhân văn và giáo dục sâu sắc, song thực tế hiện nay cho thấy việc lan tỏa các tác phẩm này trên không gian mạng vẫn còn nhiều hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng và yêu cầu của công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số.

Nhiều tác phẩm văn học, ký sự, tiểu thuyết, phóng sự viết về lực lượng CAND được đầu tư công phu, phản ánh chân thực cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh quốc gia và hình tượng đẹp của người chiến sĩ công an cách mạng. Tuy nhiên, không ít tác phẩm vẫn chưa tiếp cận mạnh mẽ được với công chúng trẻ, nhóm đối tượng sử dụng mạng xã hội nhiều nhất hiện nay.

Trong khi giới trẻ đang dần thay đổi thói quen tiếp nhận thông tin theo hướng nhanh, trực quan và đa nền tảng thì việc quảng bá văn học về lực lượng CAND vẫn chủ yếu theo phương thức truyền thống, thiếu sự đổi mới về hình thức thể hiện và cách thức tiếp cận.

Nội dung tuyên truyền, giới thiệu tác phẩm ở nhiều nơi còn mang tính một chiều, nặng về khẩu hiệu, khô cứng và thiếu tính tương tác. Không ít chương trình truyền thông về văn học cách mạng vẫn sử dụng phương pháp cũ, chưa tận dụng hiệu quả các nền tảng số như mạng xã hội, video ngắn, podcast, sách nói hay các hình thức truyền thông đa phương tiện.

Chính điều này khiến nhiều tác phẩm có giá trị chưa tạo được sức lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống xã hội, đặc biệt là trên môi trường mạng, nơi đang diễn ra cuộc cạnh tranh quyết liệt về thông tin và ảnh hưởng tư tưởng.

Trong khi đó, các nội dung giải trí thiếu chọn lọc, tin giả, thông tin sai lệch và sản phẩm văn hóa độc hại lại được đầu tư bài bản về hình thức, dễ tiếp cận và có khả năng lan truyền rất nhanh trên mạng xã hội. Khoảng trống của thông tin tích cực vì thế dễ dàng bị lấp đầy bởi những nội dung phản cảm, lệch chuẩn hoặc mang dụng ý xuyên tạc. Một bộ phận giới trẻ vì thiếu khả năng sàng lọc thông tin nên dễ bị tác động bởi những quan điểm sai trái, những hình mẫu lệch lạc về lối sống và giá trị xã hội.

Điều đáng lo ngại là nếu văn học cách mạng nói chung và văn học về lực lượng CAND nói riêng không hiện diện mạnh mẽ trên không gian mạng thì các giá trị tích cực, nhân văn và cách mạng sẽ dần bị lấn át bởi những thông tin sai lệch, phản văn hóa và tư tưởng cực đoan. Khi những tác phẩm giàu giá trị giáo dục không đủ sức cạnh tranh trong môi trường truyền thông số, công chúng, đặc biệt là giới trẻ sẽ dễ bị cuốn vào các nội dung giải trí đơn thuần, thiếu chiều sâu tư tưởng, thậm chí bị dẫn dắt bởi các luận điệu xuyên tạc, chống phá.

Vì vậy, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là sáng tạo thêm nhiều tác phẩm có giá trị về lực lượng CAND mà quan trọng hơn là phải đổi mới mạnh mẽ phương thức lan tỏa các giá trị ấy trên không gian mạng. Đây không đơn thuần là nhiệm vụ quảng bá văn học mà còn là nhiệm vụ chính trị, tư tưởng và văn hóa nhằm xây dựng “sức đề kháng” xã hội trước các thông tin độc hại, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.

Trong thời đại chuyển đổi số, không gian mạng không còn đơn thuần là môi trường kết nối và chia sẻ thông tin mà đã trở thành một mặt trận tư tưởng, văn hóa đặc biệt quan trọng, tác động trực tiếp đến nhận thức xã hội, niềm tin chính trị và hệ giá trị của con người. Nhận thức rõ vai trò của văn hóa, văn học nghệ thuật trong sự nghiệp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, thời gian qua Đảng, Nhà nước và Đảng ủy Công an Trung ương đã ban hành nhiều chủ trương, nghị quyết quan trọng nhằm phát huy sức mạnh của văn hóa, văn nghệ trong tình hình mới.

Tiêu biểu là Nghị quyết số 05-NQ/ĐUCA ngày 28/9/2021 của Đảng ủy Công an Trung ương về nâng cao chất lượng công tác văn hóa, văn nghệ đáp ứng yêu cầu xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; Kế hoạch số 259-KH/ĐUCA ngày 21/6/2024 thực hiện Kết luận số 84-KL/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 23-NQ/TW khóa X về “Tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới”; đặc biệt là Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới.

Những nghị quyết, kế hoạch này không chỉ khẳng định vị trí, vai trò của văn hóa, văn học nghệ thuật trong phát triển đất nước mà còn nhấn mạnh yêu cầu phát huy sức mạnh của văn hóa trên mặt trận tư tưởng, nhất là trong môi trường số hiện nay. Đồng thời, để giữ vững trận địa tư tưởng trong thời đại số, Đảng ta xác định cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để xây dựng, củng cố và lan tỏa những giá trị tích cực của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng, truyền thống yêu nước, tinh thần dân tộc và các giá trị nhân văn tốt đẹp của con người Việt Nam. Để môi trường số không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền lý luận chính trị mà còn phải tạo dựng môi trường văn hóa lành mạnh, khơi dậy niềm tin xã hội và hình thành nền móng tư tưởng trước những thông tin sai trái, độc hại trên không gian mạng.

Trong đó, việc lan tỏa các tác phẩm văn học nghệ thuật có giá trị tư tưởng và nghệ thuật sâu sắc chính là một phương thức hiệu quả để đưa những giá trị cách mạng thấm sâu vào đời sống tinh thần của nhân dân một cách tự nhiên, bền vững và văn học về lực lượng CAND có vai trò đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là dòng văn học phản ánh hiện thực đấu tranh bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội mà còn là phương tiện giáo dục tư tưởng mềm mại nhưng có sức tác động sâu sắc và lâu bền đối với nhận thức, tình cảm của con người.

Nếu các bài viết lý luận thường tác động trực tiếp đến tư duy thì văn học lại đi vào lòng người bằng cảm xúc, bằng hình tượng nghệ thuật và những giá trị nhân văn chân thực. Chính vì vậy, sức lan tỏa của văn học nhiều khi bền bỉ và sâu sắc hơn những hình thức tuyên truyền thông thường. Thông qua hình tượng người chiến sĩ công an tận tụy, dũng cảm, giàu lòng nhân ái và sẵn sàng hy sinh vì nhân dân, văn học góp phần củng cố niềm tin xã hội, khơi dậy tinh thần yêu nước và bồi đắp lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ.

Những câu chuyện về cuộc đấu tranh chống tội phạm, bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân không chỉ giúp công chúng hiểu rõ hơn về nhiệm vụ, trách nhiệm và những hy sinh thầm lặng của lực lượng CAND mà còn tạo ra sự đồng cảm, sẻ chia và gắn bó giữa nhân dân với lực lượng công an cách mạng.

Trong điều kiện không gian mạng đang bị chi phối bởi lượng lớn thông tin hỗn tạp, việc lan tỏa các giá trị văn học về lực lượng CAND càng có ý nghĩa như một nền tảng tư tưởng từ chiều sâu văn hóa và cảm xúc xã hội. Đồng thời, chính những tác phẩm giàu tính chân thực và nhân văn ấy cũng góp phần phản bác hiệu quả các luận điệu xuyên tạc, bóp méo hình ảnh người chiến sĩ Công an mà các thế lực thù địch đang cố tình phát tán trên mạng xã hội. Vì thế, lan tỏa giá trị của văn học về lực lượng CAND chính là sự kết hợp hài hòa giữa giáo dục, định hướng tư tưởng với đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, góp phần giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số hiện nay.

(còn nữa)