Trường giáo dưỡng Arthur G. Dozier - Bi kịch của nước Mỹ

Trường nam sinh Arthur G. Dozier chính thức mở cửa năm 1900 với chức năng là trường cải tạo trẻ em của bang Florida ở phía tây Tallahassee. Đây là cơ sở giam giữ và giáo dục trẻ em nam từ 8 đến dưới 18 tuổi phạm các tội nhẹ như ăn trộm và ẩu đả.

Tuy nhiên, kể cả trẻ mồ côi, thậm chí những em bị cho là “ngang bướng” cũng bị tống vào trường. Đa phần đều xuất thân từ những gia đình thuộc tầng lớp lao động nghèo.

Cựu Thống đốc bang Florida Charlie Crist từng ra lệnh điều tra về các cáo buộc xâm hại, tra tấn và tử vong tại trường. Bộ Thực thi pháp luật Florida (FDLE) cũng đã tiến hành phỏng vấn các nạn nhân và các cựu nhân viên của “nhà trắng” nhưng cho biết họ không thể tìm thấy đủ bằng chứng để hỗ trợ cho các cáo buộc.

Báo cáo nhà nước cũng không tìm thấy bằng chứng cho thấy một nhân viên chịu trách nhiệm cho bất kỳ cái chết của nam sinh. Tuy nhiên, các nạn nhân may mắn sống sót cương quyết không chấp nhận kết luận của chính quyền.

Câu chuyện khủng khiếp

Ngày nay, các nạn nhân tụ họp lại để kể câu chuyện về bạo lực diễn ra trong một căn nhà nhỏ quét vôi trắng trong khuôn viên nhà trường mà họ gọi là “nhà trắng”, nơi xảy ra hàng loạt vụ tấn công bạo lực và tình dục tồi tệ nhất. Đối với Jerry Cooper và những người bạn mà ông biết khi còn bé, những ký ức không bao giờ phai.

Dick Colon, một trong những nạn nhân của “Nhà Trắng” đi bộ qua các khu mộ gần Trường Dozier, Florida.

Dick Colon, một trong những nạn nhân của “Nhà Trắng” đi bộ qua các khu mộ gần Trường Dozier, Florida.

Các vụ đánh đập tàn nhẫn, hãm hiếp và xâm hại thể xác cũng như tra tấn tâm lý khác mà họ phải chịu đựng tại một trường cải tạo trẻ em nổi tiếng ở Florida đã hơn nửa thế kỷ trước, nhưng luôn có điều gì đó phải hồi tưởng.

Một nghiên cứu kết thúc vào năm 2016 cho thấy các nhà nhân chủng học Đại học Nam Florida (USF) phát hiện ra hài cốt con người trong 55 ngôi mộ, một số vết thương do súng bắn hoặc chấn thương do tác động của vật thể cứng. Tuy nhiên, những người sống sót ở Nhà Trắng xác nhận rằng các chương cuối của một “bộ phim đen tối” vẫn chưa được viết xong. Bởi vì công lý vẫn chưa được thực thi.

Jerry Cooper, người đã trải qua 2 năm tại Dozier khi còn là một thiếu niên vào đầu thập niên 1960, kể: “Tôi bị quất hơn 100 roi vào 2 giờ sáng, áo ngủ bị xé rách và đồ lót dính vào da. Lúc đó, tôi chắc chắn rằng mình không thể sống sót nổi. Bởi vì đã có nhiều cậu bé trong số chúng tôi đã chết. Chúng tôi luôn biết điều này”.

Ngôi trường Dozier được thiết kế là hình mẫu giáo dục cải tạo trẻ vị thành niên khi mở cửa vào năm 1900 và những học sinh đầu tiên chỉ phạm tội nhẹ như chạy trốn khỏi nhà. Những người khác là những người trẻ tuổi được tuyên bố là không cần thiết bởi gia đình của họ, hoặc những đứa trẻ mồ côi không còn nơi nào để đi. Mục đích của ngôi trường là cải tạo trẻ em để hội nhập xã hội trở lại. Nhưng cơ sở này nhanh chóng gặp tranh cãi.

Năm 1903, một cuộc kiểm tra đã phát hiện ra trẻ em bị trói chân. Năm 1914, một vụ cháy ký túc xá bí ẩn đã giết chết 6 trẻ em và 2 nhân viên bị chôn trong nghĩa trang của trường mà học sinh đặt tên gọi là “Boot Hill”.

Năm 1918, thêm 11 nạn nhân bị dịch cúm. Hồ sơ chính thức - được bảo quản kém và không đầy đủ - chỉ ra 31 vụ chôn cất từ năm 1914 đến năm 1973, chủ yếu là do bệnh tật hoặc chết đuối. Nhưng các nhà nghiên cứu của USF hợp tác với cơ quan thực thi pháp luật địa phương và tiểu bang và trung tâm khoa học Đại học Bắc Texas đưa ra con số tối thiểu là 98.

Tồi tệ hơn là cách mà một số người đã chết, kết quả pháp y cho thấy viên đạn súng ngắn, chấn thương do vật thể cứng và bằng chứng đáng kể về bệnh suy dinh dưỡng và nhiễm trùng.

Lời khai của hàng trăm người sống sót trong một cuộc điều tra theo lệnh của chính quyền hồi đầu thập niên đã vẽ nên một bức tranh về giai đoạn khủng bố ghê rợn, trong đó những hành vi phạm tội tầm thường như hút thuốc lá đã bị đánh đập tàn nhẫn bằng thắt lưng da và kim loại.

Các cựu học sinh cho biết họ sợ nhất Nhà Trắng, nơi các cậu bé bị xích vào bàn hoặc tường và bị bất tỉnh, một số không bao giờ quay trở lại. Có những lời cáo buộc về một hầm ngục bí mật tổ chức hiếp dâm trong căn hầm của phòng ăn. Một người sống sót tên là Dick Colon cho biết ông đã chứng kiến một cậu bé ngã lăn lộn trong máy sấy quần áo công nghiệp.

Roger Kiser, nạn nhân hiện đã hơn 70 tuổi, tuyên bố đã chứng kiến một vụ giết người - một cậu bé bị đánh và bỏ mặc trong bồn tắm. Theo Cooper, những câu chuyện như vậy giúp giải thích lý do tại sao rất nhiều người sống sót cố gắng chiến đấu với chứng nghiện rượu hoặc lạm dụng chất gây nghiện khác.

Tìm kiếm những ngôi mộ không được đánh dấu

Hầu hết không có dấu hiệu nơi chôn cất. Nhưng từ vài năm qua, các nhà nghiên cứu Đại học Nam Florida đã dành thời gian làm việc trên sân trường để trả lời một số câu hỏi. Giống như một người nông dân lái một chiếc máy cày công nghệ cao, nhà khảo cổ Richard Estabrook đẩy thiết bị radar dò xuyên qua mặt đất gắn trên xe đẩy trên một khu vực gần nghĩa trang cũ của trường.

Ovell Krell, em gái của George Owen Smith - nạn nhân đầu tiên được xác định danh tính từ một trong số 55 ngôi mộ không đánh dấu - phát biểu trong cuộc họp báo ngày 7-8-2014 tại Đại học Nam Florida ở Tampa, bang Florida.

Ovell Krell, em gái của George Owen Smith - nạn nhân đầu tiên được xác định danh tính từ một trong số 55 ngôi mộ không đánh dấu - phát biểu trong cuộc họp báo ngày 7-8-2014 tại Đại học Nam Florida ở Tampa, bang Florida.

Thay vì cây trồng, Estabrook đang cày xới dữ liệu - thông tin xác định các ngôi mộ. Ông dừng lại một lúc để xem những gì xuất hiện dưới dạng đường lượn sóng trên màn hình thiết bị - dấu hiệu xác nhận ông tìm thấy một ngôi mộ khác.

Erin Kimmerle - Phó giáo sư Đại học Nam Florida và là nhà nhân chủng học pháp y dẫn đầu cuộc nghiên cứu tại Trường Dozier - bắt đầu quan tâm đến vụ án sau khi nghe những câu chuyện về “nhà trắng”. Tại nghĩa trang - chỉ là một khoảng trống trong rừng gần trường - có 31 cây thánh giá để đánh dấu những người được chôn cất ở đây. Nhưng trong phần đó và ở các khu vực xung quanh, Kimmerle đã xác định được 49 vị trí mộ. Một số, bà nói, có thể chứa nhiều hơn một người.

Kimmerle nói rằng một câu hỏi vẫn khó trả lời: Tại sao không có hồ sơ về nơi mà bất kỳ cậu bé nào chết tại trường được chôn cất?

Kimmerle bình luận: “Khi bạn nhìn vào bệnh viện nhà nước, các nhà tù tiểu bang, các tổ chức nhà nước khác vào thời điểm đó, có những bản đồ rất chi tiết để bạn có thể tham khảo. Hoặc nếu bạn là một thành viên gia đình, bạn có thể nói, người dì của tôi được chôn cất ở đâu? và người ta có thể chỉ cho bạn chính xác nơi chôn cất. Vậy, tại sao điều đó không xảy ra ở đây, tôi không biết. Nhưng điều đó thật đáng lưu tâm”.

Kimmerle nói rằng việc xác định người chôn cất trong các ngôi mộ sẽ dẫn đến yêu cầu khai quật các thi thể - điều chỉ có thể được thực hiện nếu một thành viên gia đình của một trong những người quá cố yêu cầu.

Đó là lúc Glen Varnadoe bắt đầu câu chuyện của mình. Varnadoe là doanh nhân đến từ miền Trung Florida có người chú là Thomas, được gửi đến trường vào những năm 1930, khi ông 13 tuổi. Một tháng sau, Thomas chết. Varnadoe muốn khai quật hài cốt của chú mình và đưa trở về chôn cất trong nghĩa trang gia đình. Varnadoe hy vọng nghiên cứu của Kimmerle sẽ biến điều đó thành có thể. Nhưng Kemmerle tin rằng nghĩa trang nơi bà đang làm việc không phải là nơi duy nhất trên sân trường.

Vào những năm 1990, Varnadoe đến thăm trường - vào thời điểm đó vẫn mở - và yêu cầu được nhìn thấy mộ của chú mình. Ông cho biết một nhân viên của trường đã hướng dẫn, không phải đến nghĩa trang nơi Kimmerle đang làm việc, mà đến một địa điểm khác. Varnadoe kể: “Người ấy đưa tôi đến một nơi thứ hai và nói - Đây là nơi chúng tôi nghĩ rằng 5 đứa trẻ đã chết trong vụ hỏa hoạn năm 1914 được chôn cất... chú của bạn có thể được chôn cất ở đây”.

Các chàng trai “nhà trắng” tin rằng công việc của Kimmerle sẽ giúp khám phá sự thật về những gì đã xảy ra tại trường. Cuối cùng, họ hy vọng sẽ nhận được lời xin lỗi và bồi thường từ chính quyền bang Florida vì sự xâm hại mà họ phải chịu ở đó.

Một hành trình dài và gian nan vẫn chưa thực sự kết thúc

Cuối cùng, một cuộc điều tra của FDLE do thống đốc Charlie Crist yêu cầu vào năm 2008 đã tìm thấy không đủ bằng chứng để chứng minh hoặc bác bỏ cáo buộc tấn công thể xác hoặc xâm hại tình dục, và các công tố viên đã từ chối buộc tội vài nhân viên cũ vẫn còn sống. Nhưng sự khao khát câu trả lời đã dẫn đến việc nhóm nghiên cứu pháp y USF sử dụng radar xuyên mặt đất để xác định vị trí hàng chục ngôi mộ.

Estabrook (ngồi) và nhà nhân chủng học pháp y Erin Kimmerle trong quá trình tìm kiếm các ngôi mộ tại nghĩa trang Trường Dozier.
Estabrook (ngồi) và nhà nhân chủng học pháp y Erin Kimmerle trong quá trình tìm kiếm các ngôi mộ tại nghĩa trang Trường Dozier.

Từ những vụ khai quật bắt đầu vào năm 2013, các nhà nghiên cứu đã thực hiện đối chiếu 15 ADN và 7 kết quả dương tính, trong đó có George Owen Smith - người mà chính quyền tuyên bố đã bỏ trốn sau khi gia đình báo cáo mất tích vào năm 1940. Ovell Krell, em gái nạn nhân, nói với tờ Guardian năm 2014 rằng cuộc nghiên cứu xác định nhân dạng đã đánh dấu “sự kết thúc của một hành trình dài, khó khăn”.

Erin Kimmerle báo cáo: “Một bước tiến lớn trong bất kỳ vụ án lịch sử nào như thế này là sự thừa nhận, nhận ra những gì đã xảy ra với những người khác, nạn nhân, gia đình, các bên liên quan và cố gắng đưa ra sự thật. Bản thân điều đó là một loại công lý”. Kimmerle tiếp tục làm việc với các nhà thực thi pháp luật và chuyên gia phả hệ học để cố gắng xác định hài cốt.

Ron DeSantis, Thống đốc bang Florida (từ tháng 1-2019), đã yêu cầu các ủy viên Jackson làm việc với các cơ quan nhà nước để đưa ra kế hoạch cho tương lai nhằm giải quyết rốt ráo vấn đề “cực kỳ nhạy cảm”. Jerry Cooper cho biết ông tin tưởng DeSantis sẽ làm điều đúng đắn, sau lời xin lỗi chính thức năm 2017 của chính quyền bang Florida về “lịch sử xâm hại thể chất, tinh thần và tình dục” do nhân viên Trường Dozier gây ra đồng thời cho phép cải táng hài cốt các nạn nhân tại nghĩa trang Tallahassee.

Do hoàn cảnh khó khăn và sợ bị trả thù nên các cựu học viên Trường giáo dưỡng Arthur G. Dozier đều im lặng trong hàng chục năm qua. Đến nay, họ thành lập nhóm “Những cậu bé nhà trắng” (WHB) với khoảng 300 thành viên để yêu cầu chính quyền Florida phải có động thái chịu trách nhiệm về những gì đã xảy ra. Tuy nhiên, dù lên tiếng xin lỗi các nạn nhân nhưng nhà chức trách bang lại không bồi thường hay truy tố bất kỳ ai vì “không có chứng cứ nào cho thấy học viên chết dưới tay nhân viên nhà trường”.

Theo hồ sơ thì có ít nhất 96 học viên tử vong “không rõ lý do”, “do tai nạn” hoặc bị bắn khi bỏ trốn. Trong khi đó, theo nhóm WHB, con số nạn nhân là hơn 130 người. Trước áp lực từ dư luận, phát ngôn viên Helen Ferre của Thống đốc Ron DeSantis cho hay lực lượng chức năng “sẽ tiếp tục thu thập thêm thông tin”.

Tuy nhiên, hầu hết các thành viên WHB đều đã hơn 70 tuổi và Jerry Cooper nói với Hãng tin AFP: “Những thủ phạm đã chết từ lâu và chúng tôi không còn nhiều thời gian để chờ tới khi công lý được thực thi”. Tuy nhiên, Jerry Cooper nói rằng ông là một trong những người may mắn còn sống và hiện là chủ tịch của WHB - một trong số các nhóm hỗ trợ với tổng số hàng trăm thành viên từ chối giữ im lặng đã buộc các nhà lãnh đạo chính trị của Florida phải hành động.

Duy Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.