Trước hạn chót của thỏa thuận hạt nhân Iran

Ngày 12-5 là thời hạn chót mà Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran (còn gọi là Kế hoạch Hành động chung toàn diện - JPCOA) nếu văn bản này không được sửa đổi theo hướng cứng rắn hơn với Tehran.

Tuy nhiên, một tuần trước thời điểm quyết định này, mọi nỗ lực của các bên liên quan dường như không mang lại kết quả gì, thậm chí tuyên bố bất ngờ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu rằng Israel đã thu thập hàng nghìn trang tài liệu được coi là “bằng chứng” về chương trình vũ khí hạt nhân “bí mật” của Iran, đang khiến số phận của JPCOA rơi vào tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”.

Số phận mong manh

Chuyến công du Mỹ gần như đồng thời của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Angela Merkel với một trong những mục đích chính trong chương trình nghị sự là thuyết phục ông chủ Nhà Trắng duy trì thỏa thuận hạt nhân với Iran cùng những nỗ lực con thoi của nhiều bên liên quan khác đã không đạt được kết quả mong muốn.

Mặc dù đã đề xuất về một thỏa thuận bổ sung mới với mục tiêu kiềm chế ảnh hưởng của Iran trong khu vực và cắt giảm chương trình tên lửa đạn đạo của quốc gia này, song ông chủ Điện Elysée vẫn phải thừa nhận rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể sẽ quyết định rút Washington khỏi thỏa thuận hạt nhân mà Iran đã ký với nhóm P5+1 (gồm 5 ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc là Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và Mỹ cùng với Đức) năm 2015, vì những lý do chính trị trong nước.

Là một trong những đồng minh vững chắc trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây dương (NATO), quan hệ truyền thống xuyên Đại Tây Dương giữa Đức - Mỹ tưởng chừng sẽ làm nên một điều gì đáng kể, song cuộc gặp ông chủ Nhà Trắng trong chuyến công du Mỹ lần thứ hai của bà Merkel trong vòng một năm qua vẫn không thể có được đảm bảo về việc Washington tiếp tục duy trì thỏa thuận hạt nhân với Iran.

Cũng giống như Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, bà Merkel đã nỗ lực thuyết phục Tổng thống Mỹ rằng thỏa thuận này là nền tảng cho một thỏa thuận lâu dài và rộng lớn hơn liên quan đến Iran, nhưng Tổng thống Donald Trump vẫn không thể hiện thái độ rằng ông sẵn sàng thỏa hiệp hay có kế hoạch thay thế, dù khẳng định Tehran sẽ không thể có vũ khí hạt nhân và không xác nhận loại trừ giải pháp quân sự.

Ở một khía cạnh nào đó, có thể thấy thỏa thuận hạt nhân hiện tại là "chưa đầy đủ". Cụ thể là Pháp khẳng định có thể thúc đẩy các cuộc đàm phán quốc tế về một thỏa thuận rộng hơn, trong đó sẽ bổ sung thêm "3 trụ cột" vào thỏa thuận, gồm hoạt động hạt nhân của Iran sau năm 2025; kiểm soát và giám sát tốt hơn hoạt động đạn đạo của chính quyền Iran; và kiềm chế hoạt động của Iran trong khu vực, đặc biệt tại Iraq, Syria, Lebanon và Yemen.

Thỏa thuận hạt nhân Iran đang bị đe dọa.
Thỏa thuận hạt nhân Iran đang bị đe dọa.

Đức cho rằng, các vấn đề liên quan "ngoài" thỏa thuận hạt nhân có thể được thảo luận, song cả Paris và Berlin đều có chung quan điểm rõ ràng rằng cần duy trì, cũng như tất cả các bên thực hiện đầy đủ JCPOA, bởi lẽ thỏa thuận này là kết quả của 12 năm nỗ lực không ngừng nghỉ giữa 7 quốc gia và Liên minh châu Âu (EU), do đó nó không thể đàm phán lại.

Không chỉ có Pháp, Đức, mà Anh cùng Nhật Bản, Trung Quốc, Nga đều khẳng định đang hợp tác chặt chẽ với các đồng minh nhằm giải quyết các vấn đề liên quan Iran. Mặc dù thừa nhận có những vấn đề mà thỏa thuận này không thể bao quát hết, nhưng các bên thống nhất cần tập trung giải quyết các vấn đề như  tên lửa đạn đạo, tình hình sau khi thỏa thuận JCPOA hết hiệu lực và hoạt động của Iran gây ảnh hưởng đến khu vực như thế nào.

Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7), thậm chí cho rằng cấu trúc của thỏa thuận nên được duy trì. Pháp và Đức tin tưởng việc duy trì thỏa thuận là tối quan trọng vì không gì có thể so sánh nếu thỏa thuận sụp đổ hoặc Mỹ rút lui và kịch bản này sẽ khiến tình hình xấu đi nghiêm trọng. Trước chuyến công du Mỹ, Tổng thống Macron cũng khẳng định "đây là một thỏa thuận giá trị" và là "một trong những thành tựu vĩ đại của ngoại giao tập thể" trong nhiều thập kỷ qua. Ông chủ Điện Elysée nhấn mạnh kể cả khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận này thì các quốc gia châu Âu cũng sẽ nỗ lực giữ thỏa thuận tồn tại.

“Nhân tố” Israel

Báo cáo của Israel bất ngờ xuất hiện đã khiến nỗ lực cứu vãn JCPOA càng trở nên khó khăn. Trong bài phát biểu trên truyền hình hôm 30-4, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố Tehran đang bí mật phát triển một dự án hạt nhân quân sự mang tên "Dự án Amad".

Ông Netanyahu nhấn mạnh Israel có thể sẽ công bố "bằng chứng mới và thuyết phục" về việc Iran đang che giấu hoạt động vũ khí hạt nhân ngay cả sau khi ký kết JCPOA, trong đó có việc nâng tầm bắn của các tên lửa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân.

Tuyên bố của Tel Aviv được Iran cho là “vô căn cứ” và là "một màn kịch tuyên truyền”. Bộ trưởng Quốc phòng Iran Amir Hatami thậm chí khẳng định những cáo buộc từ phía Israel liên quan chương trình hạt nhân của Tehran là nhằm đánh lạc hướng dư luận, che đậy “những tội ác không thể biện minh” chống lại người dân Palestine.

Những lời lẽ tham vấn qua lại giữa ông Donald Trump và ông Netanyahu càng cho thấy cả Mỹ và Israel nỗ lực chôn vùi thỏa thuận quốc tế mà ông Donald Trump gọi là “tồi tệ” còn ông Netanyahu gọi là “khủng khiếp” này. Ông Donald Trump nói tình hình “không thể chấp nhận” và một mực đe dọa rút Mỹ khỏi JCPOA nếu tới ngày 12-5 nó không được đàm phán lại.

Giới phân tích cho rằng việc bổ nhiệm Cố vấn An ninh quốc gia theo đường lối bảo thủ John Bolton và Giám đốc CIA Mike Pompeo làm Ngoại trưởng Mỹ, những nhân vật theo chính sách "diều hâu" đối với Tehran, đã làm gia tăng sự bi quan trong lòng châu Âu. Hơn nữa với tính cách của ông Trump, thời hạn chót dù có xa hay gần, cũng chưa chắc cứu vãn được thỏa thuận JCPOA.

Trong bối cảnh thời hạn chót đang đến gần, các nhà phân tích cho khả năng Mỹ có thể tái áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Iran liên quan chương trình hạt nhân là hoàn toàn có thể xảy ra.

Bảo Trân (tổng hợp)

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.