Trung Quốc: “Một vành đai và một con đường” vây bọc Mỹ Latinh

Ngày 26/5, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường kết thúc chuyến thăm 4 quốc gia châu Mỹ Latinh. Chuyến thăm này của ông Lý đã đem lại những hợp đồng kinh tế lớn chưa từng có cho Trung Quốc nhưng cái quan trọng hơn cả là thực thi sáng kiến “Một vành đai và Một con đường”, một hình thức tăng cường sự hiện diện và sức ảnh hưởng của Trung Quốc tại Mỹ Latinh.

Từ ngày 17/5, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường đã đi thăm chính thức 4 quốc gia Mỹ Latinh gồm Brazil, Colombia, Peru và Chile. Tại Brazil, Trung Quốc và nền kinh tế số 1 Mỹ Latinh đã ký kết khoảng 30 thỏa thuận và dự án với tổng giá trị lên tới 50 tỉ USD. Với Colombia, hai nước ký hiệp định tăng cường hợp tác xây dựng cơ sở hạ tầng, đầu tư, nông nghiệp và viễn thông. Trung Quốc và Peru đã đạt được 12 thỏa thuận trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là năng lượng và nông nghiệp. Còn ở Chile, Bắc Kinh và Santiago cùng thiết lập văn phòng đại diện của ngân hàng hai nước tại mỗi quốc gia và ký thỏa thuận tránh đánh thuế hai lần.

Khởi công kênh đào Nicaragua do Trung Quốc làm chủ đầu tư, tháng 1/2015.
Khởi công kênh đào Nicaragua do Trung Quốc làm chủ đầu tư, tháng 1/2015.

Đặc biệt nhất trong chuyến thăm này là việc ký thỏa thuận về nghiên cứu kỹ thuật để xây dựng tuyến đường sắt nối hai bờ Thái Bình Dương và Đại Tây Dương trên đất liền xuyên qua lãnh thổ Peru và Brazil.

Chuyến thăm này cho thấy Trung Quốc ngày càng tăng cường sự hiện diện và ảnh hưởng tại Mỹ Latinh. Vào năm 2013 và 2014, Chủ tịch Tập Cận Bình đã tới thăm Mỹ Latinh. Đầu năm nay, Diễn đàn Trung Quốc - Cộng đồng các nước Mỹ Latinh và Caribe (CELAC) đã được tổ chức lần đầu tiên tại Bắc Kinh. Trung Quốc đã trở thành đối tác lớn của khu vực này, với trao đổi mậu dịch hai bên tăng từ hơn 12 tỉ USD năm 2000 lên gần 275 tỉ USD năm 2013, tăng gần 22 lần. Riêng năm 2014, các thể chế tài chính của Trung Quốc đã cấp hơn 22 tỉ USD tín dụng cho các nước Mỹ Latinh, vượt tổng số tín dụng của Ngân hàng Thế giới (WB) và Ngân hàng Phát triển liên Mỹ - hai nguồn cho vay truyền thống - cấp cho khu vực này.

Đó là những thành tựu kinh tế -thương mại, trong chuyến đi này, Thủ tướng Lý Khắc Cường còn mang sáng kiến phát triển “Một vành đai và Một con đường” của Trung Quốc đến với châu Mỹ Latinh.

Theo một báo cáo của Ủy ban Kinh tế Mỹ Latinh và vùng vịnh Caribe (Cepal) của Liên Hiệp Quốc (LHQ), gần 90% đầu tư của Trung Quốc tại Nam Mỹ - từ năm 2010 đến 2013-là để khai thác tài nguyên. Báo cáo LHQ nhấn mạnh: Trung Quốc coi châu Mỹ Latinh trước hết là một nguồn cung cấp tài nguyên.

Theo như Trợ lý Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Đồng Đạo Trì, Trung Quốc đã nhập khẩu đồng của Peru và Chile, đậu nành từ Argentina và Brazil. Bắc Kinh dự trù đầu tư 250 tỉ USD vào châu Mỹ Latinh trong 10 năm tới theo như loan báo của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhân chuyến đi thăm vùng này vào tháng 1/2015.

Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường (trái) và Tổng thống Brazil Dilma Rousseff tại Brasilia, ngày 19/5.

Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường (trái) và Tổng thống Brazil Dilma Rousseff tại Brasilia, ngày 19/5.

Ông Đồng nói rằng, khi đi thăm Brazil, Columbia, Peru và Chile, “chúng tôi hy vọng là thông qua sự hợp tác sâu rộng hơn nữa, Trung Quốc và châu Mỹ Latinh sẽ cùng nhau tăng tiến sự thịnh vượng và phục hồi toàn cầu”. Ông Đồng nói thêm: “Trong chuyến viếng thăm của Thủ tướng Lý đến 4 nước này, chúng tôi sẽ thảo luận những vấn đề quan trọng như hợp tác về công nghiệp, hạ tầng cơ sở, vùng mậu dịch tự do, hợp tác kinh tế công nghệ, huấn luyện và hỗ trợ tài chính”.

Theo các học giả châu Mỹ Latinh thì những việc này có thể trở thành một phần của sáng kiến phát triển đầy tham vọng “Một vành đai và Một con đường” của Trung Quốc vào lúc Trung Quốc tiếp tục đẩy mạnh những quan hệ kinh tế với vùng này.

Sáng kiến “Vành đai và Con đường” nhằm củng cố các mối quan hệ của Trung Quốc với châu Á, châu Âu và châu Phi. Đầu tiên được xem như là một mạng lưới các dự án hạ tầng cơ sở vùng, chương trình được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình xem như là chiến lược kinh tế nội địa và chính sách ngoại giao trọng điểm.

Matt Ferchen, một học giả thuộc Trung tâm Carnegie-Tsinghua về Chính sách Toàn cầu nói sáng kiến “Vành đai và Con đường” có thể và cuối cùng trở thành một sáng kiến được mở rộng để Trung Quốc và châu Mỹ Latinh khai phá. Ông Ferchen nói: “Có khả năng là các nhà ngoại giao Trung Quốc và các nước châu Mỹ Latinh trong tương lai có thể quyết định về các mối quan hệ song phương giữa Trung Quốc và châu Mỹ Latinh qua sáng kiến này”. Mặc dù sáng kiến “Vành đai và Con đường” không liên hệ đến châu Mỹ Latinh, nhưng ông Ferchen nói: “Có một số tương đồng giữa nhiều việc Trung Quốc sẽ làm tại châu Mỹ Latinh và sáng kiến ‘Một vành đai, Một con đường’, nhằm tăng tiến tài chính cho hạ tầng cơ sở và đặc biệt là năng lượng”.

Quách Hải Đào, Phó trưởng khoa Quản trị Kinh doanh Trường đại học Dầu khí Trung Quốc, nhấn mạnh đến ảnh hưởng kinh tế của chiến lược năng lượng Trung Quốc tại châu Mỹ Latinh. Dùng Venezuela như một ví dụ, ông Quách nói: “Giữa lúc nhu cầu năng lượng của Trung Quốc ngày càng tăng, là hậu quả của tăng trưởng kinh tế nhanh chóng, sẽ có nhiều dầu hỏa của Venezuela vào Trung Quốc. Đây không chỉ là vấn đề chính trị, đây chính là những lợi ích kinh tế”.

Tuy nhiên những học giả khác không lạc quan như thế về sự mở rộng trong tương lai của Trung Quốc về sáng kiến “Vành đai và Con đường”. Ông Rafael Jimeno, một nhà phân tích chính sách thuộc Datum Analytics, nói châu Mỹ Latinh không phải là một nguyên khối về mặt địa lý chính trị. Ông nói: “Có nhiều quốc gia trong vùng rất mong muốn tăng cường các mối quan hệ với Trung Quốc như là một thách thức đối với ảnh hưởng của Mỹ. Tuy nhiên, cũng có nhiều nước tại châu Mỹ Latinh là những đồng minh chí cốt của Mỹ và các nước này không quan tâm đến việc phát triển những mối quan hệ với Trung Quốc hay không muốn làm như vậy nếu cảm thấy Mỹ không sẵn sàng đón nhận việc này”.

Một số học giả chỉ ra rằng châu Mỹ Latinh có thể không phải là nơi lựa chọn đầu tư lý tưởng của Trung Quốc khi Trung Quốc phải đối phó với một vùng có những khác biệt to lớn về địa lý và văn hóa. Và cũng có nhiều ý kiến cho rằng Trung Quốc có ảnh hưởng chính trị rất giới hạn tại châu Mỹ Latinh.

Theo ông Matt Ferchen nhận xét là “có những điều không ổn” trong toàn thể các mối quan hệ của Trung Quốc tại châu Mỹ Latinh. Ông nói thêm: “Có những điều rất thú vị về việc này như là một thời điểm học hỏi đối với Trung Quốc và đầu tư trực tiếp của Trung Quốc tại nước ngoài, cách thức Trung Quốc tài trợ các dự án đa dạng, đặc biệt đối với năng lượng và hạ tầng cơ sở. Hiện nay, có nhiều tranh cãi về cách thức làm thế nào Trung Quốc đã quyết định chuyển từ kiểu mẫu tài trợ đơn phương sang kiểu mẫu tài trợ đa phương nhiều hơn và chúng ta chứng kiến việc này trong Ngân hàng Đầu tư Hạ tầng cơ sở châu Á (AIIB) và một loạt các sáng kiến khác Trung Quốc đang theo đuổi”.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.