Trung Quốc- Iran bắt tay trên thị trường dầu mỏ

Một thỏa thuận hợp tác kéo dài 25 năm được Trung Quốc và Iran ký hôm 27-3 nhằm tăng cường liên minh kinh tế và chính trị lâu đời có thể làm gia tăng ảnh hưởng của Bắc Kinh ở Trung Đông và cắt giảm nỗ lực của Mỹ nhằm giữ Tehran bị cô lập.

Chưa hết, sự hợp tác được nêu chi tiết trong một thỏa thuận dài 18 trang sẽ mở rộng đáng kể sự hiện diện của Trung Quốc trong lĩnh vực ngân hàng, viễn thông, cảng, đường sắt và hàng chục dự án khác tại Trung Đông. Đổi lại, Trung Quốc sẽ nhận được nguồn cung dầu từ Iran thường xuyên và được chiết khấu rất nhiều.

Một phần của Sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Theo The New York Times, hiện vẫn chưa rõ thỏa thuận có thể được thực hiện ở mức độ nào trong khi tranh chấp của Mỹ với Iran về chương trình hạt nhân của nước này vẫn chưa được giải quyết. Tổng thống Mỹ Joe Biden đã đề nghị nối lại các cuộc đàm phán với Iran về thỏa thuận hạt nhân năm 2015 mà người tiền nhiệm Donald Trump đã bãi bỏ 3 năm sau khi ký kết.

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và người đồng cấp Iran Mohammad Javad Zarif sau lễ ký thỏa thuận tại thủ đô Tehran hôm 27-3.
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và người đồng cấp Iran Mohammad Javad Zarif sau lễ ký thỏa thuận tại thủ đô Tehran hôm 27-3.

Các quan chức Mỹ cho biết cả hai nước có thể thực hiện các bước đồng bộ để đưa Iran tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận trong khi Washington dần dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Nhưng, Iran đã từ chối làm như vậy và Trung Quốc ủng hộ điều này, yêu cầu Mỹ phải hành động trước để khôi phục thỏa thuận mà họ phá vỡ bằng cách dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đơn phương khiến nền kinh tế Iran “ngột ngạt”.

Theo các nhà phân tích, thỏa thuận mới đã đưa Iran vào Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI) của Trung Quốc, một kế hoạch cơ sở hạ tầng trị giá hàng nghìn tỷ USD nhằm kéo dài từ Đông Á sang châu Âu. Iran và Trung Quốc đã không công khai các chi tiết của thỏa thuận nhưng các chuyên gia cho biết nó hầu như không thay đổi so với bản thảo 18 trang do tờ The New York Times có được vào năm ngoái. Cụ thể, Trung Quốc đồng ý đầu tư 400 tỷ USD vào Iran trong vòng 25 năm với hàng chục lĩnh vực, bao gồm ngân hàng, viễn thông, cảng, đường sắt, chăm sóc sức khỏe và công nghệ thông tin... 

Đổi lại, Bắc Kinh sẽ nhận được nguồn cung dầu Iran thường xuyên. Trung Quốc mua rất nhiều dầu từ nhiều nguồn khác nhau để đáp ứng nhu cầu của mình. Điều khiến việc mua dầu của Iran trở nên đặc biệt hấp dẫn là việc Tehran đã áp dụng chiết khấu đối với hàng hóa, trong thời điểm giá dầu đang tăng chóng mặt. Bài báo của Bloomberg lưu ý rằng giá dầu từ Iran có giá thấp hơn 3-5 USD/thùng so với các mức giá tiêu chuẩn điển hình như Brent. Khi mua số lượng lớn như Bắc Kinh đang làm thì số tiền này sẽ gia tăng nhanh chóng.

Nhưng, có những tác động sâu xa hơn trong việc tiêu thụ dầu với số lượng lớn này. Trung Quốc đang xây dựng các bể chứa với tốc độ chóng mặt. Vì Trung Quốc nhập khẩu khoảng 75% lượng dầu mà nước này sử dụng nên việc xây dựng hàng tồn kho cũng có ý nghĩa. 

Điều này đặc biệt đúng với lập trường của Trung Quốc đối với Mỹ hiện nay. Năm 2019, Mỹ đã trừng phạt Cosco Shipping, công ty khai thác dầu chính của Trung Quốc vì vận chuyển dầu Iran. Nhưng, các lệnh trừng phạt này đã được đảo ngược một phần không lâu sau khi đàm phán thương mại với Trung Quốc. Việc có một kho dự trữ dầu thô khổng lồ mang lại cho Trung Quốc một vùng đệm nếu các tuyến vận chuyển dầu bị đóng cửa trong bất kỳ khoảng thời gian dài nào.

Lấp đầy khoảng trống quyền lực

Năm 2013, Trung Quốc tuyên bố với thế giới rằng họ bắt tay vào một kế hoạch đầy tham vọng, được gọi là Sáng kiến “Vành đai và Con đường” nhằm mở rộng ảnh hưởng của mình trên hàng chục quốc gia Trung Đông và châu Á. BRI được sử dụng ngôn ngữ gợi nhớ đến các tuyến đường thương mại "Con đường tơ lụa" của những năm trước. Trong cuộc đàm phán Mỹ-Trung hồi trung tuần tháng 3-2021, Washington đến để thuyết trình Bắc Kinh về các vấn đề nhân quyền, Đài Loan, Hong Kong hay các cuộc tấn công mạng.

Theo thỏa thuận hợp tác kéo dài 25 năm, giá dầu Iran bán cho Trung Quốc thấp hơn 3-5 USD/thùng so với các mức giá tiêu chuẩn điển hình như giá dầu Brent.
Theo thỏa thuận hợp tác kéo dài 25 năm, giá dầu Iran bán cho Trung Quốc thấp hơn 3-5 USD/thùng so với các mức giá tiêu chuẩn điển hình như giá dầu Brent.

Điều tối quan trọng trong mối quan tâm của Mỹ là lời lẽ ngày càng cứng rắn của Trung Quốc đối với Đài Loan. Hiện Mỹ và và Đài Loan có các thỏa thuận phòng thủ chung nhằm kêu gọi một bên hỗ trợ bên kia trong trường hợp bị tấn công. Chính vì lý do này, Trung Quốc đã chủ trì việc mở rộng quy mô lớn các lực lượng trên bộ, trên biển và trên không bao gồm cả tên lửa DF-21D trên đất liền có thể đánh chìm tàu sân bay. Các nhà phân tích cho rằng việc Mỹ liên tục nâng cấp vũ khí phòng thủ Đài Loan có thể khiến Trung Quốc phải hành động ngay lập tức để đạt được mục tiêu của mình. Trong trường hợp đó, chiến lược dự trữ dầu của Trung Quốc để đối phó với sự ngăn cản không thể tránh khỏi của các tàu chở dầu đối với các cảng của họ là hoàn toàn hợp lý.

Vậy điều này có thể có ý nghĩa gì đối với thị trường dầu mỏ đang thắt chặt vào năm 2021? Một trong những điều mà chúng ta nhận ra là dầu mỏ là một mặt hàng được giao dịch toàn cầu. Đường cung cấp vận chuyển dầu đi khắp thế giới bao gồm các tàu lớn có thể chở nhiều thùng dầu một lúc. Những con tàu này dễ bị cướp biển và quân đội can thiệp. Bất kỳ sự gián đoạn nào trong các chuyến hàng toàn cầu đều có thể ảnh hưởng xấu đến các quốc gia nhập khẩu, trong đó có Mỹ. Và nếu chuyện này xảy ra, Trung Quốc sẽ là nước hưởng lợi chính từ sản lượng dầu của Iran.

Huyền Chi

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.