Trung Đông trước nguy cơ xung đột

Israel đang mở rộng cuộc chiến chống lại các lực lượng thân với Iran trong khu vực từ Syria sang cả Lebanon và Iraq. Điều này có thể châm ngòi cho những bất ổn mới tại khu vực Trung Đông vốn đã quá nhiều căng thẳng.

Khu vực biên giới giữa Israel và Lebanon ngày 1-9 chứng kiến những màn đáp trả quân sự ác liệt giữa quân đội Israel và Phong trào vũ trang Hồi giáo Hezbollah.

Lực lượng do Iran hậu thuẫn trước đó cáo buộc Israel đứng sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhắm vào văn phòng truyền thông tại khu ngoại ô Beirut ngày 25-8 và nhiều cuộc không kích dọc biên giới Lebanon với Syria. Thủ lĩnh Hezbollah Hassan Nasrallah hôm 31-8 tuyên bố Israel sẽ phải trả giá cho vụ tấn công. 

Ngày 1-9, Hezbollah thông báo đã phá hủy một xe quân sự của Israel. Quân đội Israel sau đó xác nhận khoảng 3 quả tên lửa chống tăng đã phóng qua biên giới đánh trúng một doanh trại và một xe cứu thương quân sự nhưng không có thương vong.

Đấu pháo giữa Israel và Hezbollah ngày 1-9.
Đấu pháo giữa Israel và Hezbollah ngày 1-9.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã chỉ thị quân đội sẵn sàng cho mọi tình huống và đang cân nhắc hành động tiếp theo tùy tình hình diễn biến. “Chúng ta đã bị tấn công bởi một số tên lửa chống tăng. Chúng tôi đã đáp trả bằng 100 quả đạn pháo, hỏa lực trên không và nhiều biện pháp khác. Chúng tôi đang tiến hành tham vấn về những bước đi tiếp theo. Tôi đã ra chỉ thị cho quân đội sẵn sàng cho mọi kịch bản và chúng tôi sẽ quyết định tương lai phù hợp với diễn biến tình hình”, ông Netanyahu tuyên bố.

Thủ tướng Lebanon Saad al-Hariri ngày 1-9 gọi điện cho Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo và Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian để nhờ can thiệp. Reuters ngày 2-9 dẫn lời một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ bày tỏ lo ngại về việc căng thẳng gia tăng và nhấn mạnh hoàn toàn ủng hộ quyền tự vệ của Israel.

“Đây là một kịch bản chúng tôi đã chuẩn bị”, quan chức Mỹ cho biết, đồng thời đặc biệt đề cập đến lời đe dọa của thủ lĩnh Hezbollah sẽ trả đũa sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái của Israel ở Beirut hồi tuần trước.

“Chính Hezbollah đã phát động cuộc tấn công này. Tuy nhiên, cuộc tấn công không gây ra thương vong”, ông khẳng định và cho biết thêm rằng quân đội “hiện duy trì sự cảnh giác cao độ”.

Trước những căng thẳng ở khu vực, Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc (LHQ) ông Antonio Guterres kêu gọi Lebanon và Israel duy trì lệnh ngừng bắn ở biên giới và tuân thủ đầy đủ các nghị quyết của Hội đồng Bảo an. Ông Guterres kêu gọi kiềm chế căng thẳng ở biên giới Lebanon-Israel sau cuộc tấn công của Israel vào Lebanon. Người đứng đầu lực lượng gìn giữ hòa bình của LHQ tại Lebanon (UNIFIL) đã hối thúc các bên liên quan “kiềm chế tối đa”, sau các hành động leo thang quân sự.

Tổng Tham mưu trưởng của Israel, tướng Manila Kochavi tuyên bố trong cuộc họp ngày 2-9 rằng quân đội nước này đang trong tình trạng sẵn sàng cho mọi kịch bản có thể xảy ra và nhấn mạnh rằng sẽ không chấp nhận dự án tên lửa chính xác của Hezbollah trên lãnh thổ Lebanon, đồng thời kêu gọi Lebanon và lực lượng UNIFIL hợp tác để ngăn chặn dự án này. Tuần trước, quân đội Israel đã tiết lộ chi tiết về dự án tên lửa chính xác của lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn và công bố hình ảnh, tên của các nhân vật liên quan.

Căng thẳng giữa Israel và Lebanon bùng phát trong tuần vừa qua, khi Lebanon liên tiếp đưa ra cáo buộc máy bay không người lái của Israel xâm phạm không phận nước này. Phía Lebanon đã cáo buộc Israel tiến hành một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào văn phòng của Hezbollah gần thủ đô Beirut tuần trước, sau đó là một cuộc tấn công khác vào một số vị trí ở miền Đông Lebanon.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.

Chính quyền Lebanon đã nhiều lần phản đối các hoạt động quân sự của Israel bên trong lãnh thổ nước này, đồng thời cảnh báo có quyền tự vệ trước các cuộc tấn công. Tuy nhiên, Israel khẳng định, không gì quan trọng hơn việc tiêu diệt các mối đe dọa đến từ Hezbollah, vốn được Iran hậu thuẫn, trong suốt nhiều thập niên qua.

Không chỉ Lebanon, Liên minh Fatah - một nhóm quyền lực trong Quốc hội Iraq cũng đã bày tỏ sự giận dữ sau khi Israel vài ngày trước ngang nhiên không kích các mục tiêu Iran và lực lượng dân quân Hồi giáo dòng Shiite trong lãnh thổ Iraq. Liên minh Fatah, yêu cầu Mỹ phải chịu trách nhiệm “toàn diện” về các đợt tấn công của đồng minh Israel, coi đó là hành động gây chiến với đất nước và người dân Iraq.

Đầu tháng 8-2019, tổ chức Hamas ở Palestine và phong trào Hezbollah ở Lebanon đã đạt được thỏa thuận phối hợp trên các mặt trận chống Israel. Báo chí Israel dẫn các nguồn từ quân đội nước này cho biết họ lo ngại rằng nếu liên minh mới giữa Hamas và Hezbollah đồng loạt triển khai các hoạt động ở miền Bắc và miền Nam của Israel thì họ sẽ không có đủ nguồn lực để phản công.

Thỏa thuận giữa Hamas và Hezbollah ngụ ý rằng trong trường hợp leo thang xung đột vũ trang tại một trong các mặt trận với Israel, các hoạt động quân sự sẽ bắt đầu đồng bộ ở mặt trận khác. Hamas, đóng ở phía Nam của nhà nước Do Thái, từ lâu đã không muốn tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình với Israel. Thỏa thuận giữa Hamas và Hezbollah đã được Thiếu tướng Mehdi Rabbani, Phó Tổng Tham mưu trưởng lực lượng Iran, xác nhận.

Tờ Haaretz của Israel trích dẫn một đại diện quân sự cấp cao của Israel cho biết nhóm Hamas hiện muốn buộc nhà nước Do Thái triển khai các lực lượng và hệ thống phòng thủ tên lửa tới phía Nam để chuyển sự chú ý khỏi biên giới phía Bắc, nơi các phần tử Hezbollah đang hoạt động.

“Mối quan hệ giữa Hamas và Hezbollah hiện nay cũng giống như trước Mùa xuân Arab, đang phát triển trên cơ sở hai bên cùng có lợi”, Anton Mardassov, chuyên gia của Hội đồng Các vấn đề quốc tế Nga, nói.

Như vậy, không chỉ “bó hẹp” ở Syria như trước đây, dường như Israel đang mở rộng cuộc chiến chống lại các lực lượng thân với Iran trong khu vực sang cả Lebanon và Iraq. Từ vài tuần nay, vì nhu cầu tự vệ, Israel bắt đầu đánh bom tại nhiều quốc gia Arab nhận vũ khí của Iran, loại vũ khí có tầm tấn công xa như tên lửa và máy bay không người lái (drones).

Từ Nam Syria, Tây Nam Iraq, Tây Jordan những chiếc drones, những quả tên lửa tới tấp bay vào lãnh thổ Israel. Dù nhỏ, dù không hữu hiệu nhưng hoạt động của không quân Israel vẫn là diễn biến đưa Mỹ vào nguy cơ tái sa lầy thêm một lần nữa trong chiến tranh Trung Đông, vì Mỹ có truyền thống yểm trợ Israel, trong mọi nỗ lực quân sự.

Ngày 25-8, Bộ Quốc phòng Israel gửi Thiếu tướng Mehdi Rabbani dòng cái tweet dưới đây: “Israel sẽ tổ chức một cuộc hành quân đại quy mô trên chiến trường Syria để thanh toán hiểm họa drones”. Cuộc “hành quân đại quy mô trên chiến trường Syria” đó, có được nối tiếp bằng nhiều cuộc hành quân khác, cũng đại quy mô; để trở thành một cuộc chiến tranh hay không?

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.