Trung Đông trước nguy cơ chiến tranh lan rộng

Kể từ khi bùng nổ xung đột Israel - Hamas, cả Tel Aviv và Mỹ đều tăng cường công kích các mục tiêu khắp Syria và Lebanon. Nga đã lên tiếng cảnh báo về khả năng lan rộng của cuộc chiến hiện nay ra cả vùng Trung Đông.

Từ khi cuộc giao tranh Israel - Hamas bắt đầu, một loạt cuộc tấn công vào lực lượng Mỹ ở Iraq và Syria đã xảy ra các cuộc đọ súng dọc biên giới Israel - Lebanon giữa lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn và lực lượng Israel cũng gia tăng.

Theo giới quan sát, các cuộc tấn công được coi là biện pháp phủ đầu nhằm làm suy yếu khả năng tham chiến ở Gaza của các nhóm này. Ngày 30/10, Israel xác nhận đã không kích vào cơ sở hạ tầng quân sự bên trong Syria, vị trí mà Tel Aviv cáo buộc là đã bắn pháo vào lãnh thổ Israel. Trong khi đó, truyền thông Syria đưa tin Israel không kích 2 đồn quân sự gần thành phố Daraa. Đây hoàn toàn không phải là một cuộc tấn công ngẫu nhiên vào các cơ sở mà Iran hậu thuẫn tại Syria. Đến nay, mục tiêu chủ yếu của Israel ở Syria là hai sân bay quốc tế chính ở Damas và Aleppo, cũng như các cơ sở hạ tầng quan trọng trên khắp đất nước.

Trung Đông trước nguy cơ chiến tranh lan rộng -0
Quân đội Mỹ tăng cường giám sát Trung Đông khi các mối đe dọa ngày càng gia tăng.

Trước đó, vào ngày 26/10, hai máy bay chiến đấu F-16 của Mỹ đã tấn công các kho vũ khí, đạn dược của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ở Syria. Theo Lầu Năm Góc, đã có khoảng 20 cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào quân đội Mỹ kể từ ngày 17/10. Khoảng 900 lính Mỹ được triển khai ở Syria và khoảng 2.500 lính tại Iraq. Nguy cơ xung đột leo thang đang đe dọa cuốn cả Iran, Lebanon, Syria vào một cuộc xung đột nguy hiểm ở khu vực.

Đại diện thường trú của Nga tại Liên hợp quốc Vasily Nebenzya đã chỉ trích cuộc tấn công của Mỹ vào các cơ sở ở Syria: "Theo lệnh của Tổng thống Joe Biden, lực lượng Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công vào hai cơ sở gần thành phố Abu Kemal vào ngày 26/10. Washington cho rằng cuộc tấn công được thực hiện như một phần trong việc thực thi cái gọi là quyền tự vệ kiểu Mỹ, trong khi Syria cách lãnh thổ nước này hàng nghìn km. Những hành động bất hợp pháp của Washington đã vi phạm một cách trắng trợn chủ quyền của Syria và luật pháp quốc tế".

Ông lưu ý rằng các cuộc đụng độ giữa người Arab và người Kurd tái diễn ở bờ Đông Euphrates cùng các cuộc biểu tình ở tỉnh al-Suwaida đã cướp đi sinh mạng của hơn 100 người. Khi "các nhu cầu kinh tế trở thành mưu đồ chính trị", đây có thể được xem là bằng chứng sống động nhất về sự can thiệp của Washington vào các vấn đề nội bộ của Syria. "Mỹ cùng các đồng minh phương Tây đang chiếm đóng các vùng lãnh thổ rộng lớn ở phía Đông Bắc Syria, buôn lậu dầu, ngũ cốc của nước này và viện lý do kinh tế nhằm mưu đồ gây bất ổn chính trị, cung cấp vũ khí cho người Kurd, sau đó được sử dụng để chống lại các bộ lạc Arab sống hợp pháp ở bờ Đông Euphrates, gây ra mối đe dọa ở các khu vực giáp biên giới Syria-Thổ Nhĩ Kỳ. Họ được hỗ trợ bởi lực lượng không quân Israel, lực lượng đã tự ý mở rộng các cuộc không kích vào tỉnh Deir ez-Zor", ông Nebenzya nhấn mạnh.

Ngoại trưởng Iran Hossein Amir Abdollahian cho biết trong một cuộc phỏng vấn với CNN rằng, Tehran không muốn xung đột Palestine-Israel lan rộng ra toàn bộ Trung Đông. Ông cũng bác bỏ sự liên quan của Iran trong những cuộc tấn công vào các căn cứ của Mỹ trong khu vực.

Còn theo Reuters, quân đội Mỹ đang tiến hành những bước mới nhằm bảo vệ quân đội của họ tại Trung Đông. Mỹ lo ngại rằng những nhóm do Iran hậu thuẫn sẽ gia tăng tần suất tấn công. Họ cũng muốn chuẩn bị cho trường hợp phải sơ tán các gia đình quân nhân. Theo những nguồn tin giấu tên, các biện pháp được thực hiện bao gồm: Tăng cường tuần tra quân sự, hạn chế quyền tiếp cận khu căn cứ và nơi thu thập thông tin tình báo, áp dụng cho cả máy bay không người lái lẫn những phương tiện giám sát. Các quan chức cho biết, quân đội Mỹ cũng tăng cường giám sát tại các tháp canh gác của các cơ sở quân sự của Mỹ, tăng cường an ninh tại những điểm ra vào căn cứ và tăng cường những hoạt động phòng chống máy bay không người lái và tên lửa.

Trung Đông trước nguy cơ chiến tranh lan rộng -0
Tàu sân bay US Dwight D. Eisenhower của Hải quân Mỹ được tăng cường tới Trung Đông.

Đây là lần đầu tiên xuất hiện báo cáo về gói biện pháp mới nhằm bảo vệ lực lượng quân đội. Tướng Michael “Erik” Kurilla - người đứng đầu Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, cho biết trong một tuyên bố với Reuters: “Số lượng các cuộc tấn công đang gia tăng, cũng như nỗ lực tấn công vào những địa điểm căn cứ quân sự của Mỹ; không ngừng xem xét những biện pháp bảo vệ lực lượng của chúng tôi là điều rất quan trọng”. Ông Kurilla là người giám sát lực lượng của Mỹ tại Trung Đông. Ông cho biết, hiện nay, nhiều bước đã được thực hiện nhằm tăng cường những biện pháp bảo vệ lực lượng, cũng như triển khai thêm tài sản quân sự của Mỹ đến khu vực này, "giúp ngăn ngừa thương vong nghiêm trọng hơn cho lực lượng của chúng tôi trên chiến trường". Theo một quan chức, kể từ khi xung đột Israel-Gaza bắt đầu vào ngày 7/10, lực lượng Mỹ đóng quân tại Iraq và Syria đã nhiều lần trở thành mục tiêu tấn công. Cho đến nay, những cuộc tấn công này đã gây thương tích nhẹ cho 4 quân nhân và 5 nhà thầu quân sự Mỹ. Tất cả đều đã quay trở lại làm nhiệm vụ. Vào tuần trước, ngoài khơi Yemen, một tàu chiến của Mỹ đã bắn hạ hơn chục máy bay không người lái và 4 tên lửa hành trình, xuất phát từ phía lực lượng dân quân Houthis do Iran hậu thuẫn.

Tình hình căng thẳng gia tăng đã làm quân đội Mỹ liên tục giữ cao cảnh giác. Sự cố báo động sai tại căn cứ không quân Al-Asad (Iraq) ngày 19/10 đã làm một nhà thầu dân sự đột tử vì ngưng tim. Vị quan chức ẩn danh trong quân đội Mỹ không nói cụ thể nguyên nhân có thể dẫn đến việc sơ tán các gia đình quân nhân Mỹ. Hiện nay, những người này đang hoạt động tại nhiều địa điểm ở Trung Đông, bao gồm cả Bahrain, khu vực đóng quân của Hạm đội 5 hải quân Mỹ.

Những quan chức cấp cao trong bộ máy chính quyền của Tổng thống Mỹ Joe Biden, bao gồm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Lloyd Austin, đã cảnh báo về nguy cơ leo thang trong những cuộc tấn công nhằm vào quân đội Mỹ ở Trung Đông. Ông Lloyd Austin đã cắt cử những hệ thống phòng không mới đến Trung Đông nhằm bảo vệ quân đội, bao gồm cả hệ thống phòng thủ khu vực tầm cao giai đoạn cuối (THAAD). Mỹ cũng đã cử tàu chiến, máy bay chiến đấu và 2 tàu sân bay đến khu vực.

Các quan chức an ninh Iran cho Reuters biết, chiến lược của Iran là tạo điều kiện cho những lực lượng ủy nhiệm ở Trung Đông, như Hezbollah, thực hiện những cuộc tấn công hạn chế vào các mục tiêu của Israel và Mỹ, nhưng tránh gây leo thang lớn và lôi kéo Tehran vào cuộc.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.