Trung Đông: Thúc đẩy hợp tác thay vì đối đầu

Các chuyến thăm cấp cao mới đây giữa các quốc gia đối thủ ở Trung Đông cho thấy các mối quan hệ được cải thiện giữa các đối thủ sẽ không hẳn giúp xóa bỏ hoàn toàn các mâu thuẫn.

Ngược lại, các mối quan hệ được cải thiện sẽ giúp chiến trường khu vực tránh được các cuộc xung đột vũ trang tiềm ẩn, cho phép các đối thủ tiếp tục cạnh tranh trong khi tận hưởng các lợi ích của hợp tác kinh tế và thương mại cũng như các đường dây liên lạc giúp ngăn ngừa các tranh chấp và xung đột vượt ngoài tầm kiểm soát.

Ngày 17-11, Ngoại trưởng Bahrain Abdullatif bin Rashid Alzayani đã đến thăm Thổ Nhĩ Kỳ, nơi ông có cuộc hội đàm với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu về quan hệ song phương cũng như các diễn biến trong khu vực và quốc tế.

Trung Đông: Thúc đẩy hợp tác thay vì đối đầu -0
Hoàng Thái tử UAE tới Thổ Nhĩ Kỳ nỗ lực hàn gắn mối quan hệ căng thẳng.

Sau đó, ngày 24-11, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tiếp đón Hoàng thái tử Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và chứng kiến lễ ký kết một số thỏa thuận hợp tác và đầu tư trong bối cảnh hai nước tiến tới sửa chữa quan hệ và thúc đẩy quan hệ kinh tế. Các thỏa thuận đã được ký kết trong chuyến thăm Thổ Nhĩ Kỳ của Hoàng thái tử Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan, người được coi là nhà lãnh đạo trên thực tế và là nhân vật chủ chốt phụ trách về chính sách đối ngoại của UAE. Đây là chuyến đi chính thức đầu tiên của ông tới Thổ Nhĩ Kỳ kể từ năm 2012 và là chuyến thăm cấp cao nhất của một quan chức UAE kể từ khi quan hệ hai bên xuống mức thấp.

Sheikh Tahnoun bin Zayed Al Nahyan, anh trai của Hoàng thái tử và là Cố vấn an ninh quốc gia UAE, cũng đến thăm Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 8-2021 như một bước quan trọng đầu tiên để hàn gắn các mối quan hệ căng thẳng.

Hai chuyến thăm của các quan chức hàng đầu Vùng Vịnh được coi là “sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới” và là bước ngoặt mang tính biểu tượng trong quan hệ của Thổ Nhĩ Kỳ với Bahrain và UAE - cả hai đều có mâu thuẫn với Ankara do bất đồng về các vấn đề từ Libya đến Syria, Ai Cập đến châu Phi.

Quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và UAE rơi vào căng thẳng vì những cáo buộc của Thổ Nhĩ Kỳ rằng UAE đã tài trợ cho một nỗ lực đảo chính quân sự bất thành hồi năm 2016 nhằm lật đổ Tổng thống Recep Tayyip Erdogan và các UAE phản đối việc Thổ Nhĩ Kỳ ủng hộ chính trị Hồi giáo, đặc biệt là Tổ chức Anh em Hồi giáo.

Thổ Nhĩ Kỳ và UAE cũng tham gia vào các cuộc chiến ủy nhiệm quân sự và chính trị ở Libya, Syria, Đông Địa Trung Hải và Pháp, nơi họ ủng hộ hai phe đối địch. Hơn nữa, Thổ Nhĩ Kỳ đã ủng hộ Qatar trong suốt 3 năm rưỡi UAE-Saudi Arabia dẫn đầu nỗ lực tẩy chay kinh tế và ngoại giao với Qatar. Các biện pháp cô lập này đã được dỡ bỏ vào tháng 1-2021.

Năm ngoái, quan hệ của Thổ Nhĩ Kỳ với hai quốc gia Vùng Vịnh càng thêm căng thẳng khi họ ký Hiệp định Abraham bình thường hóa quan hệ với Israel. Vì vậy, sẽ rất thú vị nếu theo dõi diễn biến của mối quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-Israel, vốn cũng đang căng thẳng, sau chuyến thăm Ankara của các quan chức hai nước ký kết hiệp định.

Bầu không khí hòa giải giữa Thổ Nhĩ Kỳ và một số quốc gia Vùng Vịnh cũng có thể có tác động đến Syria. Hiện có thông tin rằng Abu Dhabi quan tâm đến việc giúp khôi phục mối quan hệ của Ankara với Damascus. Mới đây, Hoàng thái tử UAE đã có cuộc gặp trực tiếp với nhà lãnh đạo Syria Bashar Assad tại Damascus và điện đàm với Ngoại trưởng Iran Hossein Amirabdollahian.

Mối quan hệ được cải thiện giữa Thổ Nhĩ Kỳ và các nước Vùng Vịnh là kết quả của một số yếu tố trong nước, khu vực và quốc tế. Trên bình diện quốc tế, nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Joe Biden đã khiến các nước này không chỉ đặt câu hỏi về cam kết an ninh của Mỹ mà còn nêu bật tầm quan trọng của việc thúc đẩy hợp tác khu vực như họ từng làm trong thời kỳ trước năm 2011.

Ở cấp độ khu vực, Tuyên bố AlUla - được ký kết hồi tháng 1-2021 để chấm dứt mâu thuẫn giữa các nước Vùng Vịnh và Qatar - đã tạo thêm động lực cho Ankara trong việc phá băng với các nước Vùng Vịnh. Ở cấp độ trong nước, tình hình kinh tế bấp bênh của Thổ Nhĩ Kỳ, cũng như những lo ngại về an ninh và kinh tế của các quốc gia Vùng Vịnh và nhu cầu đầu tư phù hợp với tầm nhìn của họ, đã là động lực thúc đẩy mối quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-UAE và Thổ Nhĩ Kỳ-Bahrain.

Trong khi đó, UAE dường như đang nỗ lực để lấy lại vị thế kinh tế bên trong Thổ Nhĩ Kỳ. Điều này cũng có thể liên quan đến chiến lược của họ khi đối mặt với bất kỳ chính phủ mới nào trong tương lai ở Thổ Nhĩ Kỳ nếu đảng cầm quyền hiện tại mất quyền lực. Ngoài ra, hai cuộc bầu cử quan trọng sắp diễn ra có thể ảnh hưởng đến bầu không khí hòa giải giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Vùng Vịnh: Thứ nhất là cuộc bầu cử dự kiến vào năm 2023 ở Thổ Nhĩ Kỳ và thứ hai là cuộc bầu cử ở Mỹ dự kiến vào năm 2024.

Cả Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia Vùng Vịnh vẫn đang trong quá trình phòng ngừa rủi ro và hiệu chỉnh dựa trên các chính sách mới của chính quyền Biden và các diễn biến trong khu vực. Nền tảng căn bản của quá trình này là chủ nghĩa thực tế, vì các bên dường như quyết tâm gạt tư tưởng sang một bên và tập trung vào kinh tế và duy trì can dự ngoại giao để đạt được lợi ích vững chắc.

Nhà phân tích Yusuf Erim của Thổ Nhĩ Kỳ nhận định: "Tất cả các quốc gia này hiện đang cải tổ chính sách của họ và chuẩn bị cho sự can dự ít hơn của Mỹ. Họ hiểu rằng họ cần phải đóng vai trò chủ động hơn với các nước láng giềng. Cho dù ai nắm quyền tại Mỹ đi chăng nữa, các động lực dẫn đến làn sóng quan hệ hợp tác và những luồng gió ấm hơn giữa các quốc gia này vẫn phát huy tác dụng".

Các cuộc đàm phán gần đây cho thấy rằng các quốc gia Trung Đông đã kết thúc kỷ nguyên của chính trị cứng rắn dựa trên quân sự và chính sách đối ngoại do ý thức hệ định hướng và giờ đây tập trung nhiều hơn vào chủ nghĩa thực dụng dựa trên lợi ích.

Bích Hạnh (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?