Trung Đông: Thúc đẩy hợp tác thay vì đối đầu

Các chuyến thăm cấp cao mới đây giữa các quốc gia đối thủ ở Trung Đông cho thấy các mối quan hệ được cải thiện giữa các đối thủ sẽ không hẳn giúp xóa bỏ hoàn toàn các mâu thuẫn.

Ngược lại, các mối quan hệ được cải thiện sẽ giúp chiến trường khu vực tránh được các cuộc xung đột vũ trang tiềm ẩn, cho phép các đối thủ tiếp tục cạnh tranh trong khi tận hưởng các lợi ích của hợp tác kinh tế và thương mại cũng như các đường dây liên lạc giúp ngăn ngừa các tranh chấp và xung đột vượt ngoài tầm kiểm soát.

Ngày 17-11, Ngoại trưởng Bahrain Abdullatif bin Rashid Alzayani đã đến thăm Thổ Nhĩ Kỳ, nơi ông có cuộc hội đàm với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu về quan hệ song phương cũng như các diễn biến trong khu vực và quốc tế.

Trung Đông: Thúc đẩy hợp tác thay vì đối đầu -0
Hoàng Thái tử UAE tới Thổ Nhĩ Kỳ nỗ lực hàn gắn mối quan hệ căng thẳng.

Sau đó, ngày 24-11, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tiếp đón Hoàng thái tử Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và chứng kiến lễ ký kết một số thỏa thuận hợp tác và đầu tư trong bối cảnh hai nước tiến tới sửa chữa quan hệ và thúc đẩy quan hệ kinh tế. Các thỏa thuận đã được ký kết trong chuyến thăm Thổ Nhĩ Kỳ của Hoàng thái tử Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan, người được coi là nhà lãnh đạo trên thực tế và là nhân vật chủ chốt phụ trách về chính sách đối ngoại của UAE. Đây là chuyến đi chính thức đầu tiên của ông tới Thổ Nhĩ Kỳ kể từ năm 2012 và là chuyến thăm cấp cao nhất của một quan chức UAE kể từ khi quan hệ hai bên xuống mức thấp.

Sheikh Tahnoun bin Zayed Al Nahyan, anh trai của Hoàng thái tử và là Cố vấn an ninh quốc gia UAE, cũng đến thăm Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 8-2021 như một bước quan trọng đầu tiên để hàn gắn các mối quan hệ căng thẳng.

Hai chuyến thăm của các quan chức hàng đầu Vùng Vịnh được coi là “sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới” và là bước ngoặt mang tính biểu tượng trong quan hệ của Thổ Nhĩ Kỳ với Bahrain và UAE - cả hai đều có mâu thuẫn với Ankara do bất đồng về các vấn đề từ Libya đến Syria, Ai Cập đến châu Phi.

Quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và UAE rơi vào căng thẳng vì những cáo buộc của Thổ Nhĩ Kỳ rằng UAE đã tài trợ cho một nỗ lực đảo chính quân sự bất thành hồi năm 2016 nhằm lật đổ Tổng thống Recep Tayyip Erdogan và các UAE phản đối việc Thổ Nhĩ Kỳ ủng hộ chính trị Hồi giáo, đặc biệt là Tổ chức Anh em Hồi giáo.

Thổ Nhĩ Kỳ và UAE cũng tham gia vào các cuộc chiến ủy nhiệm quân sự và chính trị ở Libya, Syria, Đông Địa Trung Hải và Pháp, nơi họ ủng hộ hai phe đối địch. Hơn nữa, Thổ Nhĩ Kỳ đã ủng hộ Qatar trong suốt 3 năm rưỡi UAE-Saudi Arabia dẫn đầu nỗ lực tẩy chay kinh tế và ngoại giao với Qatar. Các biện pháp cô lập này đã được dỡ bỏ vào tháng 1-2021.

Năm ngoái, quan hệ của Thổ Nhĩ Kỳ với hai quốc gia Vùng Vịnh càng thêm căng thẳng khi họ ký Hiệp định Abraham bình thường hóa quan hệ với Israel. Vì vậy, sẽ rất thú vị nếu theo dõi diễn biến của mối quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-Israel, vốn cũng đang căng thẳng, sau chuyến thăm Ankara của các quan chức hai nước ký kết hiệp định.

Bầu không khí hòa giải giữa Thổ Nhĩ Kỳ và một số quốc gia Vùng Vịnh cũng có thể có tác động đến Syria. Hiện có thông tin rằng Abu Dhabi quan tâm đến việc giúp khôi phục mối quan hệ của Ankara với Damascus. Mới đây, Hoàng thái tử UAE đã có cuộc gặp trực tiếp với nhà lãnh đạo Syria Bashar Assad tại Damascus và điện đàm với Ngoại trưởng Iran Hossein Amirabdollahian.

Mối quan hệ được cải thiện giữa Thổ Nhĩ Kỳ và các nước Vùng Vịnh là kết quả của một số yếu tố trong nước, khu vực và quốc tế. Trên bình diện quốc tế, nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Joe Biden đã khiến các nước này không chỉ đặt câu hỏi về cam kết an ninh của Mỹ mà còn nêu bật tầm quan trọng của việc thúc đẩy hợp tác khu vực như họ từng làm trong thời kỳ trước năm 2011.

Ở cấp độ khu vực, Tuyên bố AlUla - được ký kết hồi tháng 1-2021 để chấm dứt mâu thuẫn giữa các nước Vùng Vịnh và Qatar - đã tạo thêm động lực cho Ankara trong việc phá băng với các nước Vùng Vịnh. Ở cấp độ trong nước, tình hình kinh tế bấp bênh của Thổ Nhĩ Kỳ, cũng như những lo ngại về an ninh và kinh tế của các quốc gia Vùng Vịnh và nhu cầu đầu tư phù hợp với tầm nhìn của họ, đã là động lực thúc đẩy mối quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-UAE và Thổ Nhĩ Kỳ-Bahrain.

Trong khi đó, UAE dường như đang nỗ lực để lấy lại vị thế kinh tế bên trong Thổ Nhĩ Kỳ. Điều này cũng có thể liên quan đến chiến lược của họ khi đối mặt với bất kỳ chính phủ mới nào trong tương lai ở Thổ Nhĩ Kỳ nếu đảng cầm quyền hiện tại mất quyền lực. Ngoài ra, hai cuộc bầu cử quan trọng sắp diễn ra có thể ảnh hưởng đến bầu không khí hòa giải giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Vùng Vịnh: Thứ nhất là cuộc bầu cử dự kiến vào năm 2023 ở Thổ Nhĩ Kỳ và thứ hai là cuộc bầu cử ở Mỹ dự kiến vào năm 2024.

Cả Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia Vùng Vịnh vẫn đang trong quá trình phòng ngừa rủi ro và hiệu chỉnh dựa trên các chính sách mới của chính quyền Biden và các diễn biến trong khu vực. Nền tảng căn bản của quá trình này là chủ nghĩa thực tế, vì các bên dường như quyết tâm gạt tư tưởng sang một bên và tập trung vào kinh tế và duy trì can dự ngoại giao để đạt được lợi ích vững chắc.

Nhà phân tích Yusuf Erim của Thổ Nhĩ Kỳ nhận định: "Tất cả các quốc gia này hiện đang cải tổ chính sách của họ và chuẩn bị cho sự can dự ít hơn của Mỹ. Họ hiểu rằng họ cần phải đóng vai trò chủ động hơn với các nước láng giềng. Cho dù ai nắm quyền tại Mỹ đi chăng nữa, các động lực dẫn đến làn sóng quan hệ hợp tác và những luồng gió ấm hơn giữa các quốc gia này vẫn phát huy tác dụng".

Các cuộc đàm phán gần đây cho thấy rằng các quốc gia Trung Đông đã kết thúc kỷ nguyên của chính trị cứng rắn dựa trên quân sự và chính sách đối ngoại do ý thức hệ định hướng và giờ đây tập trung nhiều hơn vào chủ nghĩa thực dụng dựa trên lợi ích.

Bích Hạnh (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.