Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Đến rạng sáng 6/5, mọi thứ lại trở về hòa bình. Tổng thống Trump tuyên bố: “Đã có tiến bộ lớn hướng tới một thỏa thuận hoàn chỉnh và cuối cùng”, vì vậy, Dự án Tự do (Freedom Project) sẽ tạm dừng để tạo cơ hội cho các cuộc đàm phán.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc -0
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ phiên bản đề xuất hòa bình từ phía Iran. Ảnh: Bloomberg

3 cách tiếp cận trong 3 ngày liên tiếp này có điểm chung. Tất cả đều là những nỗ lực để giải quyết cùng một loạt các sự thật khó khăn: Iran khó có thể sụp đổ hoặc từ bỏ quyền làm giàu uranium bất kể bao nhiêu quả bom được thả xuống; Tehran đã chứng tỏ khả năng đóng cửa eo biển Hormuz và việc phong tỏa hoàn toàn Vịnh Persic sẽ gây tổn hại cho cả nền kinh tế Mỹ lẫn Iran.

Những sự thật này tạo nên một tình thế bế tắc, khó khăn mà chính quyền Mỹ đang gặp phải. Những thay đổi chính sách liên tiếp trong những ngày gần đây cho thấy ông Trump đang vùng vẫy bên trong cái bẫy này để tìm kiếm một lối thoát danh dự hoặc một cuộc chiến tranh kéo dài mãi mãi. Còn quá sớm để nói liệu ông Trump đã tìm được lối thoát hay chưa.

Các điều khoản trên bàn đàm phán đã trở nên rõ ràng hơn trong ngày 6/5. Trang tin Axios và hãng tin Reuters đưa tin rằng Mỹ, Iran và các nhà trung gian hòa giải Pakistan đang tiến gần đến một thỏa thuận về một “bản ghi nhớ” dài một trang để tuyên bố chấm dứt chiến tranh và bắt đầu thời gian đàm phán 30 ngày nhằm giải quyết các tranh chấp về chương trình hạt nhân của Iran, các lệnh trừng phạt của Mỹ và các tài sản bị đóng băng của Iran. Cả hai bên sẽ dỡ bỏ các lệnh phong tỏa song song đối với eo biển Hormuz trong suốt tháng đàm phán này. Thông báo của ông Trump đã giúp cho giá dầu giảm và thúc đẩy thị trường chứng khoán. Nhưng, tất cả vẫn còn bấp bênh.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết việc mở lại eo biển Hormuz có thể khả thi. Tehran cho biết họ muốn lệnh phong tỏa chấm dứt trước khi thảo luận về bất cứ điều gì khác. Bộ Ngoại giao Iran cho biết đề xuất này đang được xem xét, trong khi Ebrahim Rezaei, người phát ngôn của Ủy ban An ninh quốc gia và Chính sách đối ngoại của Quốc hội Iran, bác bỏ nó như một "mong muốn của Mỹ, chứ không phải là hiện thực".

Ngay cả khi các bên ngồi vào bàn đàm phán, 30 ngày là một khoảng thời gian quá ngắn để giải quyết những tranh chấp dai dẳng như chương trình hạt nhân của Iran và các lệnh trừng phạt do Mỹ dẫn đầu, đồng thời gỡ bỏ lệnh phong tỏa kép.

Trước chiến tranh, Iran đề nghị tạm ngừng làm giàu uranium trong 5 năm, trong khi Mỹ yêu cầu 20 năm. Đề xuất mới được báo cáo cho thấy một sự thỏa hiệp ở mức 12 hoặc 15 năm. Đề nghị trước chiến tranh của Iran liên quan đến việc giải quyết lượng uranium được làm giàu cao (HEU, nhiên liệu tiềm năng cho vũ khí hạt nhân) - hoặc pha loãng, hoặc xuất khẩu, hoặc cả hai. Đề xuất được báo cáo về một khuôn khổ đàm phán mới hướng đến việc xuất khẩu, thậm chí có thể sang Mỹ.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc -1
Tàu neo đậu gần bờ biển ở Bandar Abbas, Iran, tháng trước. Ảnh: Stringer/Getty Images

Theo thỏa thuận, Iran cũng sẽ chấp nhận sự trở lại thường trực của các thanh tra viên từ IAEA, điều này rất cần thiết để tạo dựng niềm tin quốc tế rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng sẽ được thực hiện bền vững. Đổi lại, hàng tỷ USD tài sản bị đóng băng của Iran sẽ được giải phóng theo từng giai đoạn và các lệnh trừng phạt sẽ được dỡ bỏ dần dần.

Đây là một chương trình nghị sự rất tham vọng. Có vô số cách mà nó có thể thất bại, và trong khi cả hai bên đều không muốn quay trở lại chiến tranh, cả hai bên dường như đều tin rằng việc giao tranh nhiều hơn có thể cải thiện vị thế của họ trên bàn đàm phán - một tình huống không ổn định để đạt được một thỏa thuận hòa bình.

Israel cũng được dự đoán sẽ phản đối bất kỳ thỏa thuận nào không giải quyết được kho vũ khí tên lửa của Iran hoặc các hành động của các lực lượng ủy nhiệm khu vực của nước này. Trong kịch bản tốt nhất cho Mỹ, các điều khoản được thỏa thuận sẽ tốt hơn một chút so với những điều khoản được đưa ra tại Geneva vào ngày 26/2, 2 ngày trước khi chiến tranh bắt đầu.

Thời gian cấm làm giàu uranium sẽ dài hơn và sẽ có sự chắc chắn hơn rằng uranium làm giàu cao (HEU) sẽ được vận chuyển ra khỏi Iran. Tuy nhiên, không ai biết liệu những cải thiện tương tự có thể đạt được bằng nhiều vòng đàm phán hơn thay vì ném bom hay không.

Bất kỳ thỏa thuận nào cuối cùng cũng cần được đánh giá dựa trên tiêu chuẩn của thỏa thuận hạt nhân đa phương năm 2015 mà ông Trump đã phá bỏ vào năm 2018. Theo các điều khoản của thỏa thuận đó, Iran không có uranium làm giàu cao (HEU) nhưng sẽ duy trì một chương trình hạt nhân được giám sát chặt chẽ và giới hạn nghiêm ngặt.

Nếu muốn tuyên bố chiến thắng, ông Trump có thể chỉ ra thực tế rằng ngay cả thỏa thuận năm 2015 cũng thiếu điều khoản tạm ngừng làm giàu uranium kéo dài. Nhưng, bất kỳ lợi ích nào như vậy cũng sẽ phải trả giá bằng một cái giá khủng khiếp. Có hơn 5.000 người chết, bao gồm 120 học sinh tiểu học thiệt mạng trong ngày đầu tiên ở Minab, và con số thương vong ở Lebanon vẫn đang tiếp tục tăng lên.

Rồi, còn tất cả những chi phí gián tiếp toàn cầu - về kinh tế và môi trường - sẽ cần nhiều năm để thể hiện rõ. Liên hợp quốc ước tính rằng 32 triệu người có thể bị đẩy vào cảnh nghèo đói do chiến tranh, chủ yếu là do tác động của nó đến nguồn cung cấp năng lượng và phân bón. Ông Tom Fletcher, người đứng đầu cơ quan nhân đạo của Liên hợp quốc cho biết 2 tỷ USD mỗi ngày chi cho chiến tranh có thể đã cứu sống được khoảng 87 triệu người nếu số tiền đó được dùng cho cứu trợ nhân đạo.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.