Trừ tà - vấn nạn mê tín của phương Tây

Nước Mỹ mới đây đã có phen chấn động vì cái chết của bé gái Arely Hernandez mới ba tuổi. Sau khi Arely có những biểu hiện quấy khóc bất thường, mẹ của bé, cô Claudia Hernandez, đã cùng cha và em trai mình làm nghi lễ “trừ tà” cho cháu.

Ông ngoại Rene Trigueros Hernandez của bé cũng dùng nhiều “thủ thuật” để bắt cháu nôn ra “hồn ma ám”. Khi cảnh sát tìm được xác của Arely, trên mắt, cổ và ngực của cháu có nhiều vết bầm tím. Cô bé tử vong vì bị dịch tràn ngược lên cổ và chặn đường hô hấp.

Điều kinh khủng hơn là trước tòa án, mẹ và ông ngoại của Arely đều không tỏ ra ăn năn hối cải. Họ coi cái chết của bé chỉ là sự tình cờ. Bị cáo Rene Hernandez tuyên bố: “Nếu mấy người đọc Kinh Thánh thì sẽ biết Chúa Giê-su từng ra tay trừ tà và làm người ốm khỏe lại… Tôi không trừ tà bởi vì tôi muốn thế mà là do ý Chúa, là khi Chúa muốn chữa lành bệnh cho người nào đó. Các thầy tu là công cụ trong tay Chúa. Chúng tôi làm điều gì cũng là được Chúa ra lệnh”.

Thái độ cuồng tín của cha con nhà Hernandez không hiếm thấy trong xã hội các nước phương Tây. Trong những năm gần đây, không hiếm các trường hợp là cá nhân, gia đình tìm đến hủ tục “trừ tà” nhằm chữa lành bệnh tật. Khỏi bệnh thì chưa thấy, nhưng nhiều nạn nhân đã phải chịu các vết thương đe dọa đến sức khỏe, tâm lý và thậm chí là cả mạng sống.

Trừ tà - vấn nạn mê tín của phương Tây -0
Cô Louisa, một nạn nhân của hủ tục trừ tà.

 “Bóng ma” quá khứ

Hầu hết các tôn giáo trên thế giới đều có những nghi lễ “trừ tà”, “đuổi vong”, nhiều tín đồ tôn giáo khác nhau thì cũng có những quy tắc, nghi lễ trừ tà khác nhau của riêng họ. Và điều này vẫn tồn tại song song đâu đó quanh đây, giữa cuộc sống hiện đại ngày nay.

Việc trục vong từ lâu nay đã là chủ đề được tranh luận nhiều trong giới chức sắc tôn giáo. Tâm lý học phát triển đặt ra câu hỏi: “Liệu bệnh nhân có thật sựå bị quỷ ám hay chỉ đang mắc vấn đề về tâm lý?”. Không ít giáo sỹ đã tỏ ra thận trọng hơn hay thậm chí là không tổ chức nghi lễ trừ tà. Vào năm 1999, cố Giáo Hoàng John Paul II cho chỉnh sửa nghi thức làm lễ trừ tà. Linh mục muốn đuổi quỷ cho ai thì phải có bác sỹ xác nhận rằng người đó không mắc bệnh tật hay hội chứng tâm lý nào.

Vậy thì một người bị quỷ ám trông như thế nào? Đức ông Stephen Rossetti là một vị tu sĩ người Mỹ. Theo cuốn “Nhật ký của một người trừ tà” do Rossetti viết, đối tượng bị quỷ ám sở hữu những năng lực siêu nhiên như dùng tay đốt cháy da thịt, khiến cho đồ điện tử bị hỏng, và nhắn tin mà tay không hề chạm vào điện thoại.

Để trừ tà, Rossetti sẽ vẩy nước thánh lên người nạn nhân, sau đó vừa đọc kinh vừa ấn cây thánh giá vào da họ. Nhiều người sẽ có biểu hiện như bị lên cơn động kinh, buộc các phụ tá của Rossetti phải trói họ lại. Theo lời vị đức ông thì: “Những con quỷ nghe lời của Chúa thì còn chịu đau hơn là bị thiêu trong lửa địa ngục”.

Trừ tà - vấn nạn mê tín của phương Tây -0
Ông ngoại, mẹ và chú của bé Arely Hernandez bị tòa án xét xử trong vụ án.

Phóng viên báo New York Post đã thử tìm cách tham gia một buổi trừ tà do Stephen Rossetti thực hiện nhưng không được ông ta cho phép. Trong số những nạn nhân bị quỷ ám được Rossetti “giải cứu”, không ít người nói với phóng viên rằng sau đó họ còn dành nhiều tháng sống tại trụ sở của St. Michael Center For Spiritual Renewal do Rossetti lập ra.

St. Michael Center tự nhận mình là tổ chức từ thiện, nhưng thực chất trung tâm này giống một thứ tu viện hơn. Người từng bị quỷ ám sẽ chịu sống cách ly với xã hội để tập trung tu hành tại St. Michael Center. Cuộc sống tại đây khắc khổ đến mức một số người tham gia đã phải vào viện trong trạng thái kiệt sức.

Càng ngày có nhiều người ở Mỹ, châu Mỹ Latinh và châu Âu tin vào việc trừ tà. Theo thống kê của Gallup, tỷ lệ này hiện nay ở Bắc Mỹ là 72% và tại Nam Mỹ là 76%. Một vị linh mục giấu tên sống tại Los Angeles (Mỹ) cho biết, trung bình ông đảm nhận 20 lễ trừ tà mỗi tuần. Những người tìm đến ông nhiều nhất là các bậc cha mẹ gốc Nam Mỹ muốn trục vong cho con cái họ. Do có quá nhiều lời thỉnh cầu mà linh mục đã phải “phá rào” nhiều lần bằng cách thực hiện nghi lễ mà không có sự cố vấn của bác sỹ.

Đôi khi ông nhận được cả những lời yêu cầu trừ tà cho một mảnh đất nào đó. Vị linh mục từng tham gia đám rước gồm 300 người tại thành phố Portland, bang Oregon. Đoàn rước được tổng giám mục Alexander Sample dẫn đầu. Chỉ mới cách đó vài tháng, thành phố Portland là “điểm nóng” biểu tình tại Mỹ. Hơn 10.000 người biểu tình đổ ra đường sau khi cảnh sát Portland vô cớ hạ sát một nạn nhân da đen.

Tổng giám mục dẫn đoàn rước đi khắp thành phố vừa tụng kinh, vừa rải nước thánh ra đường nhằm trừ tà. Những hành động này đã gặp phải sự phản đối trong và ngoài cộng đồng. Không ít vị chức sắc tôn giáo cho rằng làm vậy thật chẳng khác nào xúc phạm những người biểu tình và đòi hỏi của họ.

Trừ tà - vấn nạn mê tín của phương Tây -0
Stephen Rossetti tin rằng quỷ sứ có thể nhắn tin điện thoại.

Hồn ma chưa đi, hồn người đã lìa

Đối với nhiều nạn nhân, “vết sẹo” để lại bởi việc trừ tà ăn sâu vào con người họ. Cô Louisa sống tại Tacoma, bang Washington là một người như thế. Sau khi ly dị, Louisa rơi vào trầm cảm và mắc chứng nghiện rượu. Cô bất ngờ rơi vào trạng thái loạn thần, ăn nói lảm nhảm trong khi đang gặp bác sỹ. Người nhà Louisa đưa cô gặp cha sứ để làm lễ trừ tà.

Louisa kể lại: “Ông ta (vị cha sứ) nhỏ sáp ong nóng lên trán tôi, sau đó đổ nước thánh vào miệng tôi. Tôi suýt nữa chết sặc, nhưng may là chỉ ngất vì độc. Lúc tôi tỉnh lại thì thấy mình đang ở trong bệnh viện”. Các bác sĩ sau đó đã phát hiện ra vi khuẩn E.Coli trong ruột của Louisa. Chất độc do vi khuẩn tiết ra, cộng với thể trạng yếu ớt vì rượu và chứng trầm cảm đã khiến Louisa mất kiểm soát hành vi chứ chẳng phải do ma quỷ gì cả.

Louisa còn nằm trong số trường hợp gặp may. Trước đó, bà Joanna Lee người Úc gốc Hàn bị tử vong sau một buổi lễ trừ tà kéo dài sáu tiếng. Kẻ giết người là mục sư Luke Lee. Ông này ngồi lên ngực của Joanna, nhảy lên nhảy xuống trên bụng bà, và rồi cuối cùng bóp cổ nạn nhân. Sau khi bà Joanna tử vong, Luke Lee bỏ xác của nạn nhân trong nhà mà chạy trốn. Phải hơn một tuần sau cảnh sát mới tìm ra thi thể của người phụ nữ xấu số. Xương sườn và nội tạng của bà đều đã dập nát. Luke Lee bị kết án sáu năm tù và chịu trục xuất khỏi Úc.

Trường hợp thảm thương nhất có lẽ là cái chết của 7 người tại Panama xảy ra cách đây hơn hai năm. Cảnh sát phát hiện một nấm mồ tập thể chôn sáu mẹ con và một người hàng xóm ở cạnh gia đình họ. Sau khi đột kích nhà thờ địa phương, công an tịch thu được những con dao dính máu và đầu con dê được đem ra hiến tế. Theo lời các thủ phạm thì họ mơ thấy Chúa ra lệnh trục vong 7 nạn nhân nên đã bắt cóc họ đem đến nhà thờ để làm nghi lễ. Kinh khủng hơn là trong số những kẻ giết người còn có bố ruột của nạn nhân nữ.

Trừ tà - vấn nạn mê tín của phương Tây -0
Trục vong vẫn được nhiều người tin tưởng một cách mù quáng.

Tại sao cảnh sát luôn là người đi sau trong những trường hợp thương tâm này? Theo phân tích của hãng tin AP sau khi phỏng vấn lực lượng cảnh một số quốc gia thì: “Nhiều sỹ quan coi trừ tà là việc riêng của mỗi gia đình, lại thường diễn ra sau khi được cha mẹ hay người giám hộ đồng ý”.

Còn nhớ vào năm 2005 đã xảy ra vụ đụng độ giữa cảnh sát Anh và cộng đồng người nhập cư Angola cũng vì trừ tà. Một bé trai năm tuổi bị bắt cóc và đánh đập vì người lớn cho rằng em bị quỷ ám. Cha mẹ em đã đồng ý nhốt em lại tại nhà của cô ruột để bị đánh trong khi được mục sư đọc kinh đuổi quỷ. Khi cảnh sát Anh tìm cách giải cứu em bé thì xuất hiện nhiều đối tượng gây sự ngăn cản họ. Sau đó cảnh sát chống bạo động tham gia, cuối cùng bé trai cũng được đưa đến bệnh viện an toàn.

Bà Jose Lebila, một chuyên gia bảo vệ quyền trẻ em trả lời tờ The Guardian: “Ngoài tầm hiểu biết về y khoa của nhiều bậc phụ huynh còn hạn chế, mấu chốt của vấn đề nằm ở quyền lực của các vị chức sắc tôn giáo. Có thể các bậc cha mẹ không thực sự tin con mình bị quỷ ám, nhưng chỉ cần có vị mục sư nói vậy thì cả cộng đồng sẽ gây áp lực lên gia đình để buộc họ phải đem trẻ đi trừ tà.

Mặt khác, khi thảm kịch xảy ra thì cộng đồng cũng gây áp lực buộc gia đình phải giữ im lặng. Cơ quan hành pháp khó có thể can thiệp vào những trường hợp này trừ khi bản thân nạn nhân lên tiếng. Vấn đề là đến khi đó cơ thể và tâm lý nạn nhân đã chịu chấn thương quá nặng, không còn đủ sức để đem vụ việc của mình ra trước tòa”.

Bà Jose hiện đang tham gia giúp đỡ ba nạn nhân nữ hồi phục sau các dư chấn vì bạo hành trong khi trừ tà. Một người là trẻ vị thành niên, một là phụ nữ 40 tuổi, và nạn nhân thứ ba là bà cụ 67 tuổi. Cả ba đều bị giam lỏng và chịu những hình thức tra tấn như buộc quỳ dưới đất nhiều tiếng đồng hồ, không được ngủ mà phải nghe tụng kinh, ngạt thở do bị dúi đầu xuống chậu nước thánh, v.v…

Riêng nạn nhân 40 tuổi bị hành hạ do gia đình muốn chữa cho cô khỏi bệnh “đồng tính”. Ba nạn nhân chịu chấn thương tâm lý kéo dài và sau đó đã khởi kiện các đối tượng bạo hành họ. Rất có thể kết quả vụ kiện của họ sẽ là tiền đề để Anh và các nước phương Tây khác tiến đến bài trừ hoàn toàn tệ nạn trừ tà.

Lê Công Vũ  (Tổng hợp)

Các tin khác

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Năm 1990, một tác phẩm điêu khắc bí ẩn được dựng lên trong khuôn viên của CIA tại Langley, bang Virginia. Công trình này gồm những tấm đồng khổng lồ được khắc các thông điệp mã hóa mà gần một thập kỷ không ai có thể giải được. Bước đột phá diễn ra ngay trước thềm thiên niên kỷ mới - 3 trong số 4 đoạn văn bản đã được giải mã, nhưng đoạn văn bản thứ 4 mà các chuyên gia coi là chìa khóa để hiểu nội dung toàn bộ tác phẩm, cho đến nay vẫn được giữ bí mật.

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Ngày 24/4/1945, tàu ngầm U-546 của Đức Quốc xã đã bị đánh chìm trên Đại Tây dương, khiến toàn bộ thủy thủ đoàn bị bắt làm tù binh. Trong quá trình thẩm vấn, họ bị ép trả lời câu hỏi: cuộc tấn công tên lửa của Đức vào lãnh thổ Hoa Kỳ sẽ diễn ra vào lúc nào? Tuy nhiên, các tù binh Đức không thể cung cấp những thông tin được yêu cầu, bởi kế hoạch tấn công tên lửa vào Mỹ chỉ tồn tại trong suy nghĩ của các điệp viên Mỹ.

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy cam go của dân tộc, có những trận đánh hiển hách được ghi vào sử sách, nhưng cũng có những "trận tuyến thầm lặng" đầy quyết liệt và hiểm nguy. Thiếu tướng Lê Tiền (tên thân mật là Hai Tiền), nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, với quá trình hoạt động cách mạng và công tác an ninh phong phú chính là biểu tượng của chiến sĩ an ninh trên trận tuyến ấy. Trải qua hơn 50 năm hoạt động cách mạng, ông đã dành trọn những năm tháng thanh xuân gắn bó với mảnh đất phương Nam, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Trong lịch sử tình báo quân sự Nga và Liên Xô, đại tá hải quân Vladimir Stashevsky là một trường hợp đặc biệt. Từng đứng đầu mạng lưới tình báo tại Bắc Âu trong Thế chiến I, ông lại trở thành điệp viên nằm vùng trong Thế chiến II. Sau Cách mạng Tháng 10, giới lưu vong coi ông là người thân Liên Xô, còn chính quyền Xô viết lại nghi ngờ lòng trung thành của ông, vì ông vốn là một sĩ quan Nga hoàng. Bất chấp mọi ngờ vực và biến động, Stashevsky vẫn tiếp tục phục vụ Tổ quốc.

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Ngày 18/7/2025, Bộ trưởng Điều phối An ninh quốc gia Singapore K. Shanmugam lần đầu công khai xác nhận UNC3886, một nhóm tấn công mạng tinh vi, đang nhắm vào hạ tầng trọng yếu của đảo quốc.

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Cuộc rà soát mới của FBI đối với một số cựu và đương nhiệm sĩ quan CIA đang kéo trở lại tâm điểm một hồ sơ tình báo từng gây tranh luận kéo dài suốt nhiều năm ở Washington: bản đánh giá liên ngành công bố đầu năm 2017 về can thiệp bầu cử Mỹ.

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

CEO Palantir Alex Karp tiết lộ Ukraine đang sử dụng các nền tảng AI của công ty để phân tích dữ liệu chiến trường theo thời gian thực, qua đó thay đổi cách người lính phát hiện mục tiêu, xử lý thông tin và tiến hành tác chiến trong chiến tranh hiện đại.

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Hành vi bất thường và thậm chí mang tính khiêu khích của một nhân viên đại sứ quán Anh đã thu hút sự chú ý của cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB). Kết quả là ông ta đã phải rời khỏi Nga vì bị cáo buộc sử dụng vỏ bọc ngoại giao để hoạt động gián điệp. Vậy, ông ta đã bị phát hiện như thế nào, đang tìm cách gặp ai, thu thập thông tin gì, và tại sao lại hành xử thiếu chuyên nghiệp như vậy?

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Trong lịch sử thế kỷ XXI, hiếm có nhân vật nào tạo ra làn sóng dư luận mạnh mẽ như Edward Snowden. Với người này, anh là anh hùng đấu tranh vì tự do và quyền con người; với người khác, anh lại là kẻ phản bội tiết lộ bí mật quốc gia. Năm 2013, những tuyên bố gây chấn động của Snowden về chương trình giám sát toàn cầu của tình báo Mỹ đã làm rung chuyển thế giới. Bài viết giới thiệu về cuộc sống hiện tại của Snowden tại nước Nga.