Lịch sử công phu
Tòa biệt thự dành cho Tổng thống Mỹ được chuẩn bị xây dựng sau khi Quốc hội Mỹ quyết định thành lập đặc khu Columbia và chọn đó làm thủ đô Hợp chúng quốc Hoa Kỳ ngày 16/7/1790. Vị Tổng thống Mỹ đầu tiên là George Washington ((với nhiệm kỳ nằm trong giai đoạn từ năm 1789 tới 1797) đã cùng với người chịu trách nhiệm quy hoạch thủ đô Mỹ là Pierre L’Enfant đã cùng thảo luận chọn địa điểm để xây Nhà Trắng (lúc đó còn chưa có cái tên gọi này mà chỉ đơn thuần được gọi là Dinh Tổng thống).
Kiến trúc sư được chọn qua một cuộc thi với chín đề án gởi đến dự thi là một người Ireland, ông James Hoban. Tòa nhà theo thiết kế của kiến trúc sư Hoban mô phỏng tầng trệt và lầu một của toà nhà Leinster House, dinh thự của một công tước ở Dublin (Ireland) mà ngày nay được chọn là trụ sở Quốc hội Ireland. Đó là một biệt thự được xây bằng sa thạch theo kiểu tân cổ điển…
Chi phí dành cho quá trình xây dựng Nhà Trắng, kéo dài trong 8 năm, lên tới 232.371,83 USD, tức là 2,4 triệu USD theo trị giá ngày nay tính cả mức lạm phát…
Tháng 8/1814, Nhà Trắng cũng như nhiều tòa nhà ở Washington đã bị lực lượng quân sự Anh đốt trụi. Và sau đó nó đã được khôi phục lại. Một số nguồn tư liệu cho rằng, chính trong lúc tái thiết, người ta tìm cách phủ lấp những thiệt hại của toà nhà do hoả hoạn bằng những lớp sơn màu trắng, do đó trở thành tên gọi cho tòa nhà. Tuy nhiên, theo một số nguồn tư liệu khác, cách giải thích như trên là không có cơ sở thực tế bởi vì toà nhà đã được sơn trắng từ năm 1798.
Trong số rất nhiều tài sản của Nhà Trắng bị binh lính Anh cướp phá, chỉ có hai món được tìm thấy lại - bức chân dung vị Tổng thống Mỹ đầu tiên George Washington mà về sau đã được “châu về Hợp Phố” được cứu thoát bởi đệ nhất phu nhân Dolley Madison và một hộp nữ trang mà tới năm 1939 đã được một người Canada hoàn trả cho Tổng thống lúc đó là ông Franklin Delano Roosevelt. Người Canada đó nói rằng, ông nội của ông đã lấy nó từ Washington. Phần lớn của cướp bị mất khi một đoàn tàu Anh trên đường đến Halifax bị chìm ngoài khơi Prospect do bị bão. Chiếc HMS Fantome dẫn một đoàn tàu trở lại Halifax khi đoàn tàu kia bị đánh chìm bởi cơn bão trong đêm 24/11/1814.
Theo một số nguồn tư liệu, ngay từ năm 1811, lần đầu tiên Dinh Tổng thống Mỹ được sơn màu trắng và do đó cũng được gọi một cách dân dã là Nhà Trắng. Tuy nhiên, chỉ tới năm 1901, vị Tổng thống Mỹ lúc đó là ông Theodore Roosevelt mới thiết lập tên gọi chính thức của nó là Nhà Trắng. Và cũng từ thời điểm này, cái tên đó được khắc lên các vật dụng văn phòng của Tổng thống Mỹ.
Trừ vị Tổng thống đầu tiên của nước là George Washington, tất cả 43 vị nguyên thủ quốc gia còn lại đều đã được chọn Nhà Trắng làm nơi công tác chính thức. Khi quá trình xây dựng tòa nhà này được kết thúc vào năm 1800, người đang ngồi ở vị trí Tổng thống Mỹ là ông John Adams (nhiệm kỳ từ 1791 tới 1801). Vị Tổng thống thứ hai này của nước Mỹ về sau được người kế nhiệm là Thomass Jefferson gọi là “Người khổng lồ của nền độc lập”…
Nhà Trắng cũng từng bị thêm một lần tấn công vào ngày 16/1/1841, khi Phó Tổng thống là ông John Tyler (về sau đã trở thành vị tổng thống thứ 10) đã phủ quyết tới lần thứ hai dự luật tái lập Ngân hàng Trung ương tư hữu do đảng Whig mà ông cũng là thành viên đề xướng. Tức giận vì thái độ bướng bỉnh của người đồng chí quyền chức này, các thành viên khác của đảng Whig đã kéo nhau tới tụ tập trước Nhà Trắng trong một cuộc biểu tình, cho đến nay vẫn được xem là cuộc tụ tập bạo động nhất từng xảy ra trong lịch sử nước Mỹ. Và sau đó, đảng Whig đã khai trừ ông Tyler…
Bên trong lắm vẻ
Theo Từ điển mở Wikipedia, chỉ có ít người có thể nhận ra Nhà Trắng rộng đến mức nào, bởi vì phần lớn cấu trúc của nó ẩn dưới mặt đất và vì nó trông nhỏ bé hơn kích thước thật khi so sánh với khung cảnh chung quanh. Bên trong Nhà Trắng có 6 tầng với diện tích sàn tổng cộng là 5.100 m² (55.000 ft²),132 phòng và 35 phòng tắm, 412 cửa ra vào, 147 cửa sổ, 28 lò sưởi, 8 cầu thang, 3 thang máy, 5 đầu bếp, 1 sân quần vợt, 1 đường băng bowling, 1 rạp chiếu phim, 1 đường chạy, 1 hồ bơi…
Phòng chính yếu của Nhà Trắng là phòng Bầu dục, nơi làm việc của Tổng thống. Vị chủ nhân đầu tiên của căn phòng này là Tổng thống thứ 27 William Taft. Mỗi một tổng thống đều có quyền thay đổi nội thất phòng Bầu dục theo ý thích của mình. Nhưng có một số đồ vật bắt buộc phải giữ nguyên như cũ từ năm 1909, khi văn phòng này được xây dựng hoàn chỉnh… Chính trong phòng Bầu dục đã diễn ra những vụ mây mưa giữa Tổng thống thứ 43 Bill Clinton với cô thực tập xinh phồn thực Monica Lewinsky…
Nhà Trắng là một trong những toà nhà chính phủ ở thủ đô Washington có thiết kế đường dành riêng cho xe lăn với những thay đổi thích hợp khi vị Tổng thống thứ 32 là ông Franklin Roosevelt, phải di chuyển trên xe lăn vì mắc bệnh bại liệt, đến sống ở đây. Năm 1948, vị Tổng thống thứ 33 là ông Harry Truman đã ra một quyết định gây tranh cãi khi cho mở một ban công trên tầng hai hướng về cổng Nam. Không lâu sau khi ban công được xây xong, người ta nhận ra rằng toà nhà có cấu trúc không cân xứng và nguy cơ bị đổ sụp là gần kề. Tổng thống và gia đình buộc phải dời sang toà nhà Blair bên kia đường trong khi tiến hành sửa chữa Nhà Trắng. Bên trong toà nhà bị tháo dỡ làm nó trông giống như một vỏ sò, những thanh rầm bằng gỗ được thay thế bằng đà bê tông cốt thép. Cũng có một số thay đổi, đặc biệt là thay đổi vị trí của cầu thang lớn để mở ra tiền sảnh thay vì hướng vào sảnh Thập tự như trước đây. Tổng thống Truman và gia đình trở về Nhà Trắng ngày 27/3/1952…
Trong những năm 90 của thế kỷ trước, phu nhân của vị Tổng thống thứ 42 là bà Hillary Clinton đã chấp thuận đề nghị của giám đốc văn phòng du khách Melinda N. Bates, cho thiết lập một đường dành cho xe lăn ở hành lang của cánh Đông toà nhà.
Dù đã được chỉnh sửa vào cuối những năm 40 và đầu những năm 50 của thế kỷ trước để phù hợp với tổng thể toà nhà, nội thất Nhà Trắng, qua không chỉ một thập niên không được chăm sóc đúng mức cùng với nhiều di dời và sửa đổi, ngày càng bị xuống cấp. Bà Jacqueline Kennedy, phu nhân vị tổng thống thứ 35 là ông John Kennedy (nhiệm kỳ dang dở từ 1961 tới 1963) đã bắt tay tái thiết nội thất nhiều căn phòng của toà nhà theo kiểu dáng đầu thế kỷ XIX, sử dụng những vật dụng trang trí nội thất chất lượng cao vốn từ lâu bị lãng quên trong kho ở tầng hầm. Nhiều món đồ cổ, những bức tranh quý và những hiện vật khác là quà tặng từ những nhà hảo tâm giàu có, trong đó có Jane Engelhard, Jane Wrightsman, gia đình Oppenheimer ở Nam Phi và những cá nhân nhiều tiền của khác. Kiểu cách trang trí Kennedy rất được ngưỡng mộ, mang phong cách cung đình Pháp…
Đương kim đệ nhất phu nhân Mỹ, bà Michelle Obama sau khi trở thành chủ nhân Nhà Trắng đã cho tổ chức tại đây cả một vườn rau…
Mỗi người mỗi kiểu
Người đầu tiên quyết định mở cửa Nhà Trắng cho công chúng tham quan là vị tổng thống thứ 3, ông Thomas Jefferson vào dịp lễ nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai của ông, năm 1805. Hôm đó có một đám đông dân chúng, sau khi đến tham dự lễ tuyên thệ tổ chức tại Điện Capitol, đã theo Tổng thống tái đắc cử về nhà và được ông trịnh trọng tiếp đón trong phòng Lam (Blue Room).
Nhìn chung, việc bảo đảm an ninh trật tự cho các cuộc viếng thăm Nhà Trắng của người dân được tiến hành rất tốt nhưng đôi khi cũng xảy ra những sự cố. Năm 1825, vị Tổng thống thứ 7 Andrew Jackson từng bị buộc phải đến ở tạm tại một khách sạn khi một đám đông ước chừng 20 nghìn người ùn ùn kéo đến dự lễ tuyên thệ nhậm chức của ông được tổ chức bên trong Nhà Trắng. Các phụ tá của Tổng thống Jackson đã phải dùng những chậu giặt chứa đầy món cocktail pha rượu whisky với nước cam vắt mới có thể “dụ” được đám đông này di chuyển ra bên ngoài. Dù vậy, thông lệ này vẫn cứ được duy trì cho đến năm 1885, khi Tổng thống mới đắc cử là ông Grover Cleveland sắp xếp lễ duyệt binh từ lễ đài lớn đặt ngay trước Nhà Trắng thay vì bên trong toà nhà như trước đây.
Tổng thống Jefferson mở cửa cho người dân đến thăm Nhà Trắng theo hình thức từng đoàn một. Thông lệ này vẫn được duy trì cho đến nay, ngoại trừ trong lúc chiến tranh. Cũng chính ông Jefferson cũng là người khởi xướng truyền thống hằng năm đón tiếp công chúng vào dịp năm mới và ngày Lễ Độc lập Hoa Kỳ 4-7. Tuy nhiên, thông lệ này chấm dứt vào đầu những năm 30 của thế kỷ trước, trong thời gian diễn ra đại suy thoái.
Nhìn chung, mỗi một ông chủ Nhà Trắng có một cách mở cửa nhà cho công chúng. Vị Tổng thống thứ 16 Abraham Lincoln thường than phiền rằng, ông rất hay bị bao vây bởi những người đang kiếm việc làm, đến gặp ông yêu cầu được bổ nhiệm vào những vị trí chính trị hoặc đòi hỏi những đặc ân khác khi Tổng thống mới bắt đầu một ngày làm việc của mình. Tuy nhiên, ông Lincoln cho rằng, thà chịu đựng những phiền phức còn hơn là phải gánh chịu nguy cơ trở thành kẻ thù địch đối với những người thân tín hoặc bạn hữu của một chính trị gia đầy quyền lực nào đó, hoặc một người có ảnh hưởng trên dư luận quần chúng…
