Trò lừa buôn thánh và nước mắt tu tiên

Bằng thủ đoạn thực hành tâm linh dẫn dắt đi vào mê lầm với chiêu trò ma quái của các đối tượng lừa đảo, chúng lợi dụng vào đức tin của một số tín đồ để trục lợi. Thế nên đắc đạo còn xa vời mà “nước mắt tu tiên” đã hiện hữu.

Đắc đạo thành tiên bằng… pháp khí tiền tỷ

Những ngày này, người dân trên địa bàn huyện Ea H’leo (Đắk Lắk) vẫn chưa hết giật mình sửng sốt khi đôi vợ chồng “thầy bà” Nguyễn Anh Tuấn (39 tuổi) và Nguyễn Thị Nhớ (37 tuổi, cùng trú tại Bình Dương) bị bắt vì tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng hình thức tâm linh. Theo đó, ngày 24/2, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Đắk Lắk đã triệt phá thành công vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản gần 100 tỷ đồng của Tuấn và Nhớ.

h4.jpg -3
Đối tượng Nguyễn Anh Tuấn bị cơ quan CSĐT khởi tố, bắt tạm giam để điều tra về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Bằng chiêu trò mê tín dị đoan, năm 2021 Tuấn và Nhớ đã mua một khu đất có diện tích 6 ha tại xã Ea Khal (huyện Ea H’leo). Tại đây, vợ chồng Tuấn làm nhà thờ tổ và xây dựng 6 am thất nằm rải rác trong khu đất để phục vụ người dân từ nhiều tỉnh, thành phố đến ẩn tu.

Tại cơ quan điều tra, Nguyễn Anh Tuấn khai nhận, đối tượng và vợ đã học Phật pháp và sử dụng YouTube để tìm hiểu cách truyền đạt cho người nghe sao cho hấp dẫn. Sau khi làm quen với những người có nhu cầu tu tập, vợ chồng Tuấn dẫn dụ họ đến ẩn tu tại khu rẫy của mình. Trong quá trình tu tập, Tuấn - Nhớ thấy nhiều người khá giả muốn thực hiện nhanh việc tu tập, sớm đắc đạo nên nảy sinh ý định lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Sau đó, Tuấn cùng vợ lập nhiều tài khoản email có tên như, “Sư phụ Châu Ngọc”, “Sư mẫu Hoàng My Lan”… nhằm tư vấn, dụ dỗ người tu tập mua các pháp khí với giá cao.

h2.jpg -1
Am cốc trên rẫy nơi vợ chồng Tuấn - Nhớ xây dựng để cho những tín đồ tu tiên đến tu tập.

“Những đồ vật này chúng tôi mua với giá vài trăm nghìn, cái cao nhất là 250 triệu đồng/sản phẩm. Chúng tôi bán lại cho các bị hại với nhiều mức giá, từ vài trăm triệu đến hàng tỷ đồng. Trong đó, sản phẩm bán giá cao nhất là hơn 5 tỷ đồng”, Tuấn khai.

Làm việc với cơ quan công an, anh H.V.G, một nạn nhân trong vụ việc chia sẻ, vì tin lời Tuấn - Nhớ, cũng mong muốn sớm giác ngộ, giải thoát mà vợ chồng anh đã rời Hà Nội vào rừng núi xa xôi để tu tập. Khi ấy, Tuấn nói, nếu tu tập đúng theo hướng dẫn sẽ đắc đạo thành tiên và xuất hồn. Khi thành tiên thì thích gì sẽ có đó, kể cả vàng bạc, đá quý, kim cương.

Để gieo rắc thêm nỗi sợ hãi kinh hoàng cho các con nhang, vợ chồng Tuấn còn đóng vai thầy bà phán về những điều tai ương, những điều quái gở sẽ ập vào gia đình khổ chủ rồi giới thiệu bán các phẩm vật hóa giải đã được Tuấn chôn sẵn dưới lòng đất với giá “cắt cổ”.

Lo sợ những điều Tuấn nói sẽ thành sự thật, vợ chồng anh G. đã mua một la bàn địa chấn với giá 5,3 tỷ đồng, một đầu hổ “712 năm tuổi" với giá 1,1 tỷ đồng. Toàn bộ số tiền dùng để mua cổ vật giả của “thầy Tuấn”, vợ chồng anh G. đã phải bán 3 căn nhà, sang nhượng và dừng hoạt động hai công ty tại Hà Nội. Từ một người giàu có, vợ chồng anh G. giờ đã trắng tay.

h3.jpg -2
Cổ vật giả được đối tượng Tuấn chôn dưới lòng đất để lừa đảo bán giá “cắt cổ” cho nạn nhân.

Cũng là tín đồ của pháp môn tu tiên và mong muốn buông bỏ mọi thứ để giải thoát, bà T.V.H (47 tuổi, ngụ huyện Củ Chi, TP Hồ Chí Minh) đã được một đồng tu giới thiệu về vợ chồng Tuấn - Nhớ. Bà H. từng được dẫn vào nơi tu tập của Tuấn ở Đắk Lắk để tìm hiểu pháp tu, nếu thấy hợp sẽ đăng ký vào khu chòi trong rừng của Tuấn tu tập. Lần đầu tiên lên núi, bà H. bị thu hút bởi sự yên tĩnh bí ẩn cùng không gian hoang sơ đậm chất thiền hành. Bà H. được vợ chồng Tuấn giảng cho nghe nhiều bài đạo, tất nhiên trong đó có những nội dung về luật nhân quả rất đáng sợ. Sau đó, bà được nghe quảng bá, giới thiệu về các sản phẩm là cổ vật trăm năm được chôn dưới lòng đất.

“Họ nói đây là linh vật rất hiếm và khó tìm do lâu đời, được nhiều sư tăng trên thế giới làm phép. Người ta nói đại đạo xa tận chân trời gần như trước mắt, tu đạo không dễ không khó, trước tiên là cần phải có hộ pháp. Bạn không có hộ pháp hoặc sư phụ khi tu luyện sẽ bị thiên ma quấy phá. Vì lẽ đó mà cần phải có bảo vật này để chống thiên ma, hóa giải oan nghiệt”, bà H. kể về bài giảng được nghe trong quá trình thăm cốc tu trên núi. 

Tuy nhiên, khi đề cập tới giá thành cho mỗi phẩm vật thì bà H. không đủ khả năng tài chính. “Vật phẩm là chú sư tử bằng đồng cổ ngự ở dưới đất hàng trăm năm sẽ trấn yểm được con thiên ma, đồng thời cũng đóng vai sư phụ hộ pháp cho người tu. Khi sở hữu linh vật này, bạn cũng có được vài thần thông, nếu đạt âm dương nhãn thì có khả năng nhìn thấy ma quỷ. Vì giá trị thần kỳ như thế nên có giá hàng tỷ đồng”, bà H. cho biết.   

Chính vì không đủ tiền thỉnh linh vật và cổ vật của vợ chồng Tuấn - Nhớ nên bà H. đã thoát được kiếp nạn bị lừa đảo. Bà H. kể rằng, những người đến tu tập tại am cốc trong rừng của Tuấn đều có tiền và có hiểu biết xã hội. Họ bị lừa một phần do vở kịch dàn dựng rất công phu và bài bản của vợ chồng Tuấn. Bà H. phân tích: “Đệ tử nào đến cốc tu tập hoặc tìm hiểu đều được Tuấn gửi cho xem những email các sư phụ, sư mẫu đã tu hành đắc đạo, có khả năng tách phần hồn đi khắp thế giới, di chuyển đồ vật bằng phép thần thông. Mục đích của việc giả tạo này nhằm nhắn tin dẫn dụ, ép buộc tín đồ mua các đồ vật phục vụ cho việc tu tập”.

Bước đầu, công an đã làm rõ, vợ chồng Tuấn đã dùng thủ đoạn tu tập đắc đạo để lừa các bị hại chiếm đoạt gần 100 tỷ đồng.

Tái diễn trò lừa cổ vật trăm năm

Với chiêu bài linh vật quý hiếm, cổ xưa ở dưới lòng đất giúp người tu sớm đắc đạo, tại khu vực xã An Phú (TP Pleiku, tỉnh Gia Lai) người dân thường xuyên thấy có người lảng vảng qua lại để tìm thầy cúng cho các cổ vật vừa được tìm thấy trong lòng đất.

h1.jpg -0
Cổ vật giả đối tượng bán cho người dân khu vực xã An Phú.

Bà D.T.D (74 tuổi) thấy lạ đi ra hỏi thì người này cho biết, bản thân làm công trình đường tránh Quốc lộ 19, đoạn đi qua địa phận xã An Phú. Trong quá trình thi công đã đào được cái chum cổ bên trong có tượng Phật, tượng voi, tượng ngựa nên muốn tìm thầy tới cúng vì là đồ thờ Phật và thần thánh, mang tính tâm linh. Chỉ chờ có người xúm vào hỏi, người sở hữu cổ vật xưa liền thuyết giảng: “Bảo vật này một khi được sư phụ cúng sẽ đạt được các cấp độ của một người tu tiên. Sơ đẳng nhất là cấp 1, cho đến cấp 10 thì viên mãn”. Nhiều người hiếu kỳ muốn xem cổ vật và cũng có người xuống tiền mua về thờ cúng.

Ông L.V.B (60 tuổi) vốn là người có niềm tin sâu sắc vào tâm linh, thường xuyên đi tầm sư học đạo khắp nơi đã thỉnh một pho tượng voi bằng đồng với giá 17 triệu đồng về thờ cúng, những mong được “ngài” phù hộ tu hành tinh tấn để sớm giải thoát. Mang về thờ được mấy ngày, có người bạn đến chơi thấy lạ liền hỏi thì ông B. thật thà trình bày. Nghe xong, bạn của ông té ngửa vì sự ngây ngô, mụ mị của ông B.

“Tôi mang tượng voi đi kiểm tra xem có phải cổ vật dưới lòng đất hay không thì nhận được kết quả đồ giả, chỉ là pho tượng bình thường người ta đúc bán đầy trong các gian hàng hội chợ với giá vài trăm ngàn. Mình lỡ mua rồi giờ biết người ta ở đâu mà tìm”, ông B. buồn bã cho biết.

Theo TS. Lưu Hồng Sơn (Bảo tàng tỉnh Gia Lai), phương thức lừa đảo bán đồ giả cổ đã xuất hiện từ cách đây rất lâu ở khắp các địa phương trong cả nước, nhất là tại những nơi có hoạt động khai quật khảo cổ. Kẻ lừa đảo đã tìm hiểu, nghiên cứu kỹ địa bàn và đối tượng. Chúng nắm rõ trên địa bàn xã An Phú diễn ra các cuộc thăm dò, khai quật khảo cổ di tích Chămpa. Bên cạnh đó là Dự án xây dựng đường hành lang kinh tế phía Đông tỉnh Gia Lai (đường tránh Quốc lộ 19) đi qua. Đối tượng lừa đảo viện những lý do đó khiến ai cũng thấy rất hợp lý, như là công nhân làm đường, làm công trình phát hiện ra cổ vật, đào thấy đồ cổ. Đối tượng mà nhóm lừa đảo hướng đến thường là những người lớn tuổi ở nhà một mình và các gia đình theo đạo.

TS. Lưu Hồng Sơn cho biết, hiện nay, đồ giả cổ được làm rất tinh vi, chuyên gia cũng có khi nhầm lẫn nên người bình thường không có khả năng phân biệt thật giả. Vì vậy, người dân cần hết sức cảnh giác với người lạ tới nhà mời chào mua đồ cổ hoặc xưng thầy bà có khả năng siêu nhiên, làm phép, yểm bùa linh vật.

Từ xưa đến nay, đời sống tâm linh được xem là nét văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam. Tuy nhiên, nhiều kẻ lợi dụng tâm linh, buôn thần, bán thánh để cầu tiền tài, bổng lộc, cầu chạy tội, cầu che mắt các cơ quan công quyền hay cầu sớm đắc đạo thành tiên... nên thành nạn nhân bọn lừa đảo.

Để không rơi vào mê tín dị đoan hay đặt niềm tin tâm linh không đúng chỗ, chuyên gia tâm lý Lê Kim Chung (Chủ nhiệm CLB Lá chắn TP Hồ Chí Minh) cho rằng, mỗi người chúng ta cần thực hành đức tin của mình phù hợp với chuẩn mực, phù hợp với phẩm chất của người tin và thực hành tín ngưỡng sao có chánh tín mà không mê tín. “Bình tĩnh, sáng suốt và tỉnh táo, đó là những phẩm chất cần có cộng với sự chủ động để không bị rủ rê, lôi kéo vào những chuyện hoang đường thần thánh”, Chuyên gia Lê Kim Chung chia sẻ. 

Ngọc Thiện

Các tin khác

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Chiến dịch Hard Ball được Mỹ và các đồng minh phương Tây đồng loạt triển khai vào những ngày đầu tháng 7/2026 nhằm vào một mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia có nguồn gốc từ vùng Punjab, Ấn Độ đã gây tiếng vang lớn. Không chỉ là một chiến công của lực lượng hành pháp, đây còn là hồi chuông cảnh báo về một xu thế đáng ngại về cách các băng nhóm tội phạm địa phương vươn ra toàn cầu.

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Do thiếu sự chăm sóc, dạy dỗ của cha mẹ, một số đứa trẻ đã tụ tập thành từng nhóm, học theo phim ảnh ngoài luồng, game lậu và những clip xấu trên mạng xã hội… đặt những loại hung khí như mác, kiếm, dao phóng lợn để thủ thân và khi mâu thuẫn xảy ra thì lập tức ra tay phủ đầu. Nhiều đứa trẻ phạm pháp khi bị cơ quan chức năng xử lý, giáo dục... thì gia đình mới vỡ òa chuyện con cái mình hư hỏng.

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Năm 1985 - Năm gián điệp (Year of the Spy) được truyền thông Mỹ dùng trong thời Chiến tranh Lạnh, sau khi FBI (Cục Điều tra Liên bang Mỹ) bắt giữ hàng loạt điệp viên hoạt động cho Liên Xô. Cuộc phỏng vấn dưới đây của cựu Đại tá tình báo KGB Viktor Cherkashin với tạp chí trực tuyến Lưu trữ lịch sử gián điệp Nga (EHA) đã “giải mật” phần nào những vụ scandal này.

Thiếu tướng tình báo Nga và công lao trong chiến dịch OLJ

Thiếu tướng tình báo Nga và công lao trong chiến dịch OLJ

Operation Long Jump (Chiến dịch Nhảy xa) hay OLJ do Đức Quốc xã khởi xướng nhằm ám sát đồng thời ba lãnh đạo Đồng minh trong Thế chiến II, J. Stalin (Liên Xô), W.Churchill (Thủ tướng Anh) và Tổng thống Mỹ Roosevelt tại Hội nghị Tehran 1943 đã thất bại do sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan phản gián Đồng minh, đặc biệt là của tình báo Liên Xô.

30 năm săn lùng “Bố già cuối cùng”

30 năm săn lùng “Bố già cuối cùng”

Sau gần 30 năm lẩn trốn, Matteo Messina Denaro, trùm mafia bị truy nã gắt gao nhất nước Ý, bị bắt vào đầu năm 2023. Nhưng việc sa lưới của “bố già cuối cùng” không đồng nghĩa với sự kết thúc của Cosa Nostra, băng đảng mafia ở đảo Sicily, Ý. Đằng sau ông ta là cả một hệ sinh thái tài chính, chính trị và văn hóa im lặng đã giúp mafia Sicily tồn tại, thích nghi và tiếp tục vận hành trong thế kỷ XXI.

Ngăn chặn tội phạm sử dụng công nghệ cao “nhập khẩu”

Ngăn chặn tội phạm sử dụng công nghệ cao “nhập khẩu”

Sau khi Cảnh sát Vương quốc Campuchia tập trung đánh mạnh các “tập đoàn” tội phạm sử dụng công nghệ cao do người nước ngoài cầm đầu, một số đối tượng tìm cách chuyển đến các quốc gia lân cận để hoạt động. Để phòng ngừa, ngăn chặn các đối tượng tìm cách nhập cảnh trái phép vào các tỉnh thành trong nước lén lút hoạt động, Ban giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh đã chỉ đạo cho các đơn vị nghiệp vụ vào cuộc và đã phát hiện, triệt phá nhiều ổ nhóm lừa đảo qua mạng, khởi tố 8 vụ án với 26 bị can về tội “Tổ chức, môi giới cho người khác ở lại Việt Nam trái phép”.

26 năm trả tiền thuê nhà để giữ hiện trường

26 năm trả tiền thuê nhà để giữ hiện trường

Suốt 26 năm sau khi vợ bị sát hại tại căn hộ ở thành phố Nagoya, Nhật Bản, người chồng âm thầm trả tiền thuê nhà để giữ nguyên hiện trường vụ án, một quyết định tưởng chừng vô vọng nhưng cuối cùng lại giúp ông chứng kiến ngày hung thủ lộ diện sau hơn một phần tư thế kỷ trốn tránh công lý.

Bẫy tuyển dụng trá hình dưới vỏ bọc tư vấn

Bẫy tuyển dụng trá hình dưới vỏ bọc tư vấn

Đằng sau những lời mời gọi tưởng như thuần túy nghề nghiệp là một phương thức tiếp cận ngày càng tinh vi: dựng lên các công ty tư vấn, công ty nhân sự hoặc tổ chức nghiên cứu không có thực để mở đường cho việc thu thập thông tin.

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại bị thu giữ trong một vụ án ma túy tại một thị trấn nhỏ của Thụy Điển cuối năm 2023 đã dẫn các điều tra viên lần theo dấu vết của một mạng lưới tội phạm xuyên ba châu lục, hoạt động từ Bắc Âu tới Đông Nam Á và Australia.

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Phát biểu mới đây của cố vấn lãnh đạo tối cao Iran Mohsen Rezaei rằng một thỏa thuận với Mỹ chỉ có thể đạt được nếu Washington giải ngân 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa đã mở ra một câu hỏi lớn hơn: Iran đang có bao nhiêu tiền bị giữ ở nước ngoài, vì sao họ không thể lấy lại, và số tiền đó có thể giúp hồi sinh một nền kinh tế đang kiệt sức?

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Việc bổ nhiệm người đứng đầu các cơ quan an ninh ở Israel hiếm khi diễn ra mà không có những cuộc đấu đá hậu trường. Tuy nhiên, quá trình phê chuẩn Thiếu tướng Roman Hofman vào chức vụ giám đốc Cơ quan tình báo Mossad đã trở thành một cuộc đối đầu pháp lý chưa từng có tiền lệ. việc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đề cử ông đã gây chia rẽ trong giới lãnh đạo cấp cao của đất nước.

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Cơ quan công tố Pháp đang điều tra một số quân nhân và cá nhân dân sự bị nghi thiết lập cấu trúc hoạt động dưới dạng công ty tư nhân nhằm khai thác, trao đổi trái phép thông tin mật và trang bị quân sự.

Biến tướng ăn xin đường phố

Biến tướng ăn xin đường phố

Núp bóng dưới danh nghĩa “khối nghỉ hè” đi làm thêm, những đứa trẻ đang lang thang ăn xin, bán vé số ở các khu phố, chợ đêm luôn có cha mẹ hoặc một tổ nhóm phía sau điều khiển và chỉ đạo. Đồng tiền kiếm được trên thân xác và sức lao động của trẻ em trở thành nỗi nhức nhối chưa có lời giải trong nhiều năm nay…

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Hàng chục triệu dữ liệu gắn với giấy tờ định danh - hộ chiếu, căn cước, thẻ cư trú - được rao bán công khai trên một diễn đàn tội phạm mạng hôm 16/4. Người rao bán ẩn danh sau tài khoản “breach3d” tuyên bố dữ liệu lấy từ ANTS, cơ quan chính phủ phụ trách cấp thẻ căn cước, hộ chiếu, thẻ cư trú, giấy phép lái xe và đăng ký xe tại Pháp. Ít ngày sau, Bộ Nội vụ Pháp xác nhận vụ việc và mở điều tra. Vụ việc không phải là một hiện tượng đơn lẻ, mà nối vào chuỗi sự cố an ninh mạng nhằm vào các cơ sở dữ liệu công của Pháp từ cuối năm 2025.

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trong một thế giới mà tội phạm mạng không còn biên giới, việc đối phó với chúng đòi hỏi sự chung tay toàn cầu. Khu vực Trung Đông và Bắc Phi (MENA), nơi ghi nhận mức tăng chóng mặt của các cuộc tấn công mạng, vừa chứng kiến một chiến dịch hợp tác chưa từng có trong lịch sử: Chiến dịch Ramz.

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Núp bóng dưới các tên gọi “hội sinh vật cảnh, CLB giải cứu, nhóm yêu động vật...” nhưng thực tế, phía sau đó là cảnh buôn bán, trao đổi động vật hoang dã bằng các mật danh, từ lóng. Sự bùng nổ các khu “chợ ảo” bán hàng thật, không chỉ tiếp tay tận diệt muông thú mà còn tiềm ẩn hiểm họa lây lan dịch bệnh...

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Khi vụ việc ca sĩ Miu Lê còn đang phả hơi nóng hầm hập trên các phương tiện thông tin đại chúng, giới giải trí lại rúng động bởi việc Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP Hồ Chí Minh bắt quả tang ca sĩ Long Nhật (Đinh Long Nhật) và Sơn Ngọc Minh đang tàng trữ và sử dụng trái phép chất ma túy.

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Trong dòng người qua lại tấp nập nơi cửa khẩu biên giới Tây Nam, những chiếc xe chở cá, xe đông lạnh, những hành khách mang theo vài món nữ trang hay các kiện hàng điện tử tưởng chừng vô hại vẫn ngày ngày nối nhau vào nội địa. Nhưng, phía sau vẻ bình thường ấy lại là những mắt xích của các đường dây buôn lậu vàng xuyên quốc gia với quy mô hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng...

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Những lời quảng cáo như “lấy chồng nước ngoài đổi đời”, “sang xứ người sống sung sướng”, “không phải lao động vất vả vẫn có cuộc sống giàu sang” đang xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng xã hội. Đằng sau những viễn cảnh hào nhoáng ấy là nguy cơ mua bán người, bóc lột sức lao động, bạo hành và nhiều bi kịch đau lòng của các cô gái trẻ nhẹ dạ cả tin.

“Tín dụng đen” biến tướng

“Tín dụng đen” biến tướng

Khi hụi (họ, biêu, phường) chuyển lên không gian mạng, niềm tin không còn được kiểm chứng bằng sự gần gũi hay danh dự cá nhân, mà bằng những hình ảnh, lời quảng cáo hoặc lượt tương tác trên mạng xã hội. Điều này khiến nhiều người tin tưởng mù quáng, thậm chí bán nhà đất, cầm cố tài sản, vay nặng lãi để tham gia. Từ chơi hụi online, họ rơi vào cái bẫy của “tín dụng đen”...