Triển vọng hòa bình cho Nagorno-Karabakh

Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev hôm 26/12 đã gặp Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan để đàm phán song phương tại St Petersburg. Đây là cuộc gặp gỡ đầu tiên giữa lãnh đạo hai nước kể từ khi xảy ra cuộc tản cư hàng loạt của người sắc tộc Armenia ở Nagorno-Karabakh hồi tháng 9/2023.

Hai bên hiện đã trao đổi 7 dự thảo về một thỏa thuận hòa bình tiềm năng tương đối ngắn. Các quan chức Azerbaijan cho biết hai nước có thể sắp đạt được một thỏa thuận hòa bình để chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hàng thập kỷ qua.

1_azerbaijan ilham aliyev và th%3f tu%3fng armenia nikol pashinyan.png -0
Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev và Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan trong cuộc gặp tại St Petersburg, Nga.

Cuộc tấn công quân sự chớp nhoáng vào tháng 9/2023 nhằm giành quyền kiểm soát khu vực Nagorno-Karabakh đã khiến hơn 100.000 người sắc tộc Armenia chạy tị nạn khỏi Nagorno-Karabakh, vùng núi phía Nam Kavkaz. Sau cuộc chiến tranh vào những năm 1990, khu vực này nằm dưới sự kiểm soát của các lực lượng dân tộc Armenia, được Armenia hậu thuẫn. Sau cuộc tấn công quân sự, khu vực Nagorno-Karabakh phần lớn bị bỏ hoang khiến Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan tức giận cáo buộc đây là một “hành động thanh lọc sắc tộc”. Azerbaijan phủ nhận cáo buộc này.

Tuy nhiên, sau đó hai nước đã đẩy mạnh đàm phán về thỏa thuận hòa bình nhằm ổn định quan hệ và công nhận biên giới của nhau. Thiện chí được thể hiện bằng cuộc trao đổi tù binh chiến tranh vào ngày 13/12 và hai bên đã đưa ra tuyên bố chung, một trong những tuyên bố đầu tiên không có bên thứ ba làm trung gian.

Nagorno-Karabakh đã được quốc tế công nhận là lãnh thổ của Azerbaijan, nhưng nỗ lực chấm dứt xung đột trở nên phức tạp do Thổ Nhĩ Kỳ, Nga, Iran, Mỹ và EU đều đang tranh chấp ảnh hưởng ngoại giao tại một khu vực quan trọng về mặt chiến lược. Nga có sự hiện diện quân sự đáng kể ở Armenia. Khu vực này có tầm quan trọng về mặt địa chiến lược do tuyến hành lang giao thông nối Trung Quốc với châu Âu qua Trung Á, Biển Caspian và Nam Kavkaz.

Đại sứ đặc biệt của Tổng thống Azerbaijan - ông Amirbayov cho biết 5 nguyên tắc trong dự thảo thỏa thuận là “tôn trọng lẫn nhau đối với toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền và quyền bất khả xâm phạm của các đường biên giới được quốc tế công nhận, bác bỏ mọi yêu sách lãnh thổ của nhau, hiện tại và trong tương lai, bác bỏ mọi hành động có thể đi ngược lại Hiến chương Liên hợp quốc”, như việc sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, cũng như việc phân định biên giới giữa Armenia và Azerbaijan. Cho đến nay, việc này vẫn chưa được thực hiện. Và, cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng là việc mở các kênh liên lạc và quan hệ giữa Armenia và Azerbaijan, bởi vì hai nước đã không có bất kỳ mối liên hệ nào vì cuộc xung đột trong 30 năm qua.

Trên thực tế, vấn đề phân định biên giới có thể được giải quyết ở giai đoạn sau vì các cuộc đàm phán được cho là rất phức tạp.

Azerbaijan cũng muốn có một số loại cơ chế giải quyết tranh chấp cho thỏa thuận này. “Ưu tiên của chúng tôi là có được các thỏa thuận hòa bình. Một bài báo nói về một loại ủy ban song phương nào đó cần được thành lập để giải quyết tất cả những hiểu lầm hoặc khác biệt trong cách giải thích giữa chúng ta”, Đặc sứ Amirbayov nói.

Một trong những vấn đề chưa được giải quyết là mối liên hệ giữa phần lãnh thổ chính của Azerbaijan và vùng lãnh thổ Nakhichevan. Là một phần của thỏa thuận ngừng bắn được ký tháng 11/2020 sau đợt bùng phát trước đó giữa hai nước, Thủ tướng Pashinyan đã đồng ý mở một tuyến giao thông đường bộ xuyên qua lãnh thổ Armenia có thể dọc theo tuyến đường sắt cũ của Liên Xô giữa phần chính của Azerbaijan và Nakhichevan. Đặc sứ Amirbayov nói: “Mối liên kết giữa Azerbaijan và Nakhichevan giữa hai vùng của Azerbaijan là rất quan trọng đối với chúng tôi, về mặt an ninh quốc gia cũng như về mặt đảm bảo tuyến đường thay thế cho hành lang giữa. Chúng ta không thể lãng phí thêm thời gian nữa. Sau 3 năm, Armenia thậm chí còn chưa bắt đầu nghiên cứu khả thi cho tuyến đường dài 42km này”.

Azerbaijan không thể buộc Armenia thực hiện những gì đã cam kết và cũng không muốn dùng vũ lực áp đặt hành lang này. Vì vậy, Azerbaijan đã triển khai kế hoạch B - liên hệ với Iran để xúc tiến xây dựng tuyến đường bộ và đường sắt xuyên qua Iran”.

Nhiều điều vẫn có thể xảy ra sai sót. Vào ngày 26/9, thủ lĩnh phe ly khai Armenia ở Karabakh đã hủy bỏ sắc lệnh trước đó của chính ông ra lệnh giải tán các tổ chức ly khai vào ngày 1/1 và đánh dấu sự kết thúc 3 thập kỷ cai trị của phe ly khai. Những người ly khai gốc Armenia đã phải tản cư hiện đã lên tiếng về việc thành lập một chính phủ lưu vong.

Các quan chức phương Tây đã thúc giục Baku đảm bảo an ninh cho những người sắc tộc Armenia rời Nagorno-Karabakh để họ quay trở về nơi ở cũ. Trong chuyến thăm Armenia hồi tháng 10, Bộ Ngoại giao Pháp cho biết Paris đang nghiên cứu “dự thảo nghị quyết nhằm đảm bảo sự hiện diện quốc tế lâu dài ở Nagorno-Karabakh” nhằm cho phép người Armenia “trở lại vùng đất của họ” trong thời gian thích hợp.

Các quan chức Azerbaijan đã nhấn mạnh rằng họ sẽ đảm bảo “quyền và tự do bình đẳng của mọi người” ở Nagorno-Karabakh, “bất kể thành phần sắc tộc, tôn giáo hay ngôn ngữ”. Một báo cáo của tổ chức International Crisis Group cho biết: “Mặc dù, mục tiêu của ngoại giao quốc tế là giúp những người di tản có thể quay trở lại khu vực sinh sống cũ, nhưng điều đó có thể đòi hỏi một nỗ lực lâu dài. Trước mắt, cư dân Nagorno-Karabakh cần được giúp đỡ để bắt đầu cuộc sống mới ở Armenia, nơi họ có thể ở một thời gian hoặc có thể là vĩnh viễn”.

Tuy nhiên, Azerbaijan nhấn mạnh rằng nếu những người sắc tộc Armenia di tản vào tháng 9/2023 có quyền trở về chỗ ở cũ thì những người Azerbaijan trước đây đã bị đuổi khỏi nhà của họ ở Karabakh cũng phải được công nhận quyền. Theo tổ chức nghiên cứu Carnegie Europe cho biết, từ năm 1988-1994, khoảng 500.000 người Azerbaijan từ Karabakh và các khu vực xung quanh đã bị trục xuất khỏi chỗ ở của họ. Dân số người sắc tộc Azerbaijan chiếm khoảng 25% tổng dân số Nagorno-Karabakh trước khi lệnh ngừng bắn do Nga làm trung gian được ký vào năm 1994, khiến Karabakh cũng như các vùng lãnh thổ Azerbaijan xung quanh rơi vào tay người Armenia.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.