Trí tuệ nhân tạo săn lùng vật liệu hạt nhân bất hợp pháp

Hàng triệu chuyến hàng hạt nhân và vật liệu phóng xạ được chuyển đến Mỹ mỗi năm vì những lý do chính đáng - bao gồm chăm sóc sức khỏe, sản xuất điện, nghiên cứu và sản xuất. Nhưng vẫn còn đó mối đe dọa những kẻ xấu sở hữu vật liệu hoặc vũ khí hạt nhân bị đánh cắp - hoặc sản xuất bất hợp pháp - sẽ cố gắng buôn lậu chúng qua biên giới cho mục đích bất chính.

Một nhóm nhà nghiên cứu Đại học Texas A&M đang khiến những kẻ xấu khó thành công hơn. Nếu lực lượng biên phòng đánh chặn vật liệu hạt nhân bất hợp pháp, nhà điều tra cần biết ai đã sản xuất chúng và chúng đến từ đâu. May mắn thay, vật liệu hạt nhân mang một số dấu hiệu pháp y nhất định có thể tiết lộ thông tin có giá trị - giống như dấu vân tay có thể xác định tội phạm.

Ví dụ, khi nhà khoa học kiểm tra nồng độ của một số đồng vị gây ô nhiễm quan trọng trong các mẫu plutonium đã tách, họ có thể xác định 3 thuộc tính khác nhau về lịch sử của mẫu: loại lò phản ứng hạt nhân đã sản xuất ra nó, plutonium hoặc uranium được chứa trong lò phản ứng đó trong bao lâu và cách thức được sản xuất.

Với những phương pháp luận thống kê hiện tại, nhà khoa học có thể xác định 3 thuộc tính này bằng cách sử dụng cơ sở dữ liệu được tạo để lưu trữ thông tin cần thiết như một biến thể toán học của các thuộc tính này cho mọi loại lò phản ứng hạt nhân khác nhau và tìm ra ai đã tạo ra vật liệu.

Trí tuệ nhân tạo săn lùng vật liệu hạt nhân bất hợp pháp -0
Tiến sĩ kỹ thuật hạt nhân Sean Martinson nghiên cứu tinh chế dung dịch plutonium trong phòng thí nghiệm pháp y hạt nhân.

Sunil Chirayath, tác giả của một nghiên cứu mới về pháp y hạt nhân được công bố gần đây trên tạp chí Khoa học và Kỹ thuật Hạt nhân, bình luận: “Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu nhà điều tra phải xử lý một mẫu plutonium hỗn hợp? Giả sử kẻ xấu trộn vật liệu từ hai lò phản ứng hạt nhân vào hai thời điểm khác nhau và vật liệu đó được làm lạnh trong những thời điểm khác nhau. Kẻ xấu có thể cố tình làm điều này để ngụy trang”.

Các mẫu vật liệu hạt nhân hỗn hợp khó xác định hơn đáng kể bằng những phương pháp luận truyền thống. Trong tình huống thực tế, thời gian thêm cần thiết có thể gây ra tác động thảm khốc đến cộng đồng toàn cầu.

Để cải thiện quy trình, Sunil Chirayath - phó giáo sư Khoa Kỹ thuật Hạt nhân và giám đốc Trung tâm Sáng kiến Chính sách và Khoa học An ninh Hạt nhân của Trạm Thí nghiệm Kỹ thuật Texas A&M - cùng với nhóm nghiên cứu của mình, đã phát triển một phương pháp luận sử dụng máy học - một loại trí tuệ nhân tạo.

Chirayath tạo ra một số điểm đánh dấu nhận dạng thông qua mô phỏng và sau đó lưu trữ dữ liệu đó trong cơ sở dữ liệu 3D. Mỗi thuộc tính là một cấp của cơ sở dữ liệu và một máy tính tiêu chuẩn có thể nhanh chóng xử lý dữ liệu và dẫn dắt nhà điều tra đến loại lò phản ứng tạo ra mẫu plutonium - và, có khả năng là các nghi phạm - bằng cách ghép các mảnh ghép khác được thu thập thông qua pháp y truyền thống.

Trí tuệ nhân tạo săn lùng vật liệu hạt nhân bất hợp pháp -0
Phó Giáo sư Sunil Chirayath.

Ba thí nghiệm chiếu xạ uranium bằng ba loại lò phản ứng khác nhau và kiểm tra sau chiếu xạ đã được tiến hành tại Texas A&M cho đến nay. Không cần biết nguồn gốc của các mẫu, nhà nghiên cứu Patrick ONeal đã xác định thành công nơi từng mẫu plutonium được sản xuất bằng cách sử dụng máy học.

Công việc đang được thực hiện thông qua một tổ hợp các phòng thí nghiệm quốc gia và trường đại học được hỗ trợ bởi Cục Quản lý An ninh Hạt nhân Quốc gia Bộ Năng lượng Mỹ. Tổ hợp tập trung vào việc phát triển những phương pháp phát hiện và ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân mới và đào tạo thế hệ tiếp theo các chuyên gia an ninh hạt nhân.

Nhóm của Chirayath sẽ sớm tiến hành một lần chiếu xạ nữa và cuộc kiểm tra sau chiếu xạ tương ứng với kinh phí đã có sẵn. Bước tiếp theo là đưa phương pháp học máy này đến những phòng thí nghiệm cấp cao của chính phủ - nơi nhà nghiên cứu có thể làm việc với các mẫu vật liệu hạt nhân lớn hơn nhiều.

Chirayath tự tin rằng những nỗ lực ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân đang có kết quả. Chirayath cũng lưu ý rằng với sự gia tăng sản xuất năng lượng hạt nhân, nguy cơ công nghệ này sẽ được sử dụng để chế tạo vũ khí có khả năng hủy diệt hàng loạt ngày càng cao.

Chirayath bình luận: “Chúng tôi phải đảm bảo các vật liệu không bị chuyển hướng khỏi mục đích sử dụng vì mục đích hòa bình. Chúng tôi cần tăng cường mọi công cụ và phương pháp luận của mình, nhưng đó không chỉ là những công cụ kỹ thuật. Chúng tôi cũng phải tăng cường mọi chính sách cũng như thỏa thuận để ngăn chặn sự phổ biến hạt nhân xảy ra”.

Duy Minh (Tổng hợp)

Các tin khác

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.