Mệt mỏi, rụng tóc, đi khám phát hiện ung thư tuyến giáp
Khi còn trẻ, nhiều người thường ít nghĩ đến ung thư, đặc biệt khi cơ thể chưa xuất hiện những dấu hiệu bất thường rõ ràng. Với ung thư tuyến giáp thường khiến nhiều người liên tưởng đến bệnh lý ở tuổi trung niên, nhưng thực tế, bệnh này cũng có thể được phát hiện ở người trẻ.
Chị Trần Bội Nga (34 tuổi) được bệnh được phát hiện trong lần tái khám sau nhiều năm theo dõi viêm giáp Hashimoto. Gần đây, nhận thấy cơ thể mệt mỏi, rụng tóc nhiều, chị đi kiểm tra và được phát hiện ung thư tuyến giáp.
Ung thư tuyến giáp là bệnh lý ác tính xuất phát từ các tế bào của tuyến giáp. Một số trường hợp có thể không biểu hiện triệu chứng rõ ràng và được phát hiện tình cờ qua siêu âm. Khi phát hiện nhân tuyến giáp, bác sĩ sẽ dựa vào đặc điểm trên siêu âm, kích thước, yếu tố nguy cơ và có thể chỉ định chọc hút tế bào khi cần để xác định bản chất tổn thương.
Không phải mọi nhân tuyến giáp đều là ung thư và cũng không phải trường hợp nào cũng cần phẫu thuật.
Với trường hợp chị Nga, các bác sĩ chỉ định cắt toàn bộ tuyến giáp dựa trên đặc điểm tổn thương ở cả hai thùy. Bên cạnh yêu cầu điều trị an toàn, triệt căn, ê-kíp lựa chọn phẫu thuật nội soi qua các đường vào nhỏ vùng ngực – nách thay cho đường mổ phía trước cổ. Phương pháp này giúp hạn chế sẹo vùng cổ, phù hợp với người bệnh trẻ tuổi, đồng thời tạo điều kiện để người bệnh vận động, ăn uống và hồi phục sớm sau phẫu thuật.
Do bệnh nhân có tiền sử viêm giáp Hashimoto kéo dài, các bác sĩ đã đặc biệt chú trọng nhận diện và bảo tồn thần kinh thanh quản quặt ngược cùng các tuyến cận giáp – những cấu trúc quan trọng liên quan đến chức năng phát âm và cân bằng canxi cho bệnh nhân.
Theo BSCKI Tôn Nữ Phương Duyên, Khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ, tuổi trẻ không đồng nghĩa với việc không mắc ung thư. Thực tế, bác sĩ đã tiếp nhận những trường hợp ung thư tuyến giáp ở người rất trẻ, gần đây nhất là người bệnh sinh năm 2007. Tuy nhiên, không phải mọi nhân tuyến giáp đều là ung thư.
Khi phát hiện bất thường, người bệnh không nên chủ quan nhưng cũng không cần quá lo lắng mà nên thăm khám để được đánh giá đúng tình trạng.
Tại Bệnh viện Nội Tiết Trung ương đã tiếp nhận nhiều trẻ em mắc ung thư tuyến giáp, có những bé gái chỉ 13-14 tuổi đã mắc bệnh, thậm chí cả thanh niên nam trẻ tuổi. Những trường hợp này, hầu hết được phẫu thuật triệt căn và các bác sĩ đều cố gắng giữ những cấu trúc quan trọng đến chức năng phát âm và cân bằng canxi cho người trẻ.
Phát hiện sớm mang tính sống còn
Chia sẻ với phóng viên, PGS.TS. Phạm Cẩm Phương, Viện trưởng Viện Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, ung thư tuyến giáp thường tiến triển chậm và ít biểu hiện rõ rệt ở giai đoạn đầu. Phần lớn bệnh nhân được phát hiện tình cờ qua siêu âm vùng cổ hoặc khi sờ thấy khối bất thường.
Bệnh được chia thành 4 thể chính, trong đó ung thư tuyến giáp thể nhú chiếm khoảng 80-90%, có tiến triển chậm và đáp ứng điều trị tốt. Các thể còn lại như thể nang, thể tủy, và thể không biệt hóa hiếm gặp hơn nhưng thường có tiên lượng xấu hơn.
Hiện nay, điều trị ung thư tuyến giáp đã có nhiều tiến bộ, được xem và quản lý tương tự một bệnh mãn tính.
Theo PGS.TS Phạm Cẩm Phương, việc lựa chọn phác đồ điều trị phụ thuộc vào loại mô bệnh học, giai đoạn bệnh và đặc điểm riêng của từng bệnh nhân. Trong đó, phẫu thuật cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ tuyến giáp và các hạch di căn vẫn là biện pháp chính.
Điều trị I-131 (phóng xạ) để tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại sau phẫu thuật, hiệu quả cả khi đã di căn xa. Liệu pháp hormone để bù lại hormone tuyến giáp và ngăn ngừa tái phát.
Đặc biệt trong trường hợp kháng điều trị I-131, bác sĩ sẽ sử dụng thuốc nhắm trúng đích, liệu pháp miễn dịch.
“Với ung thư thể nhú kích thước nhỏ, tỷ lệ sống sau 10 năm lên đến hơn 95%. Ngay cả khi bệnh đã di căn, I-131 vẫn có hiệu quả đáng kể. Điều quan trọng là bệnh nhân cần tuân thủ điều trị và tái khám đúng lịch”, PGS.TS Phạm Cẩm Phương cho biết.
Chia sẻ thêm, BS Tôn Nữ Phương Duyên cho biết, với những trường hợp đã điều trị ung thư tuyến giáp, việc theo dõi lâu dài cũng rất quan trọng. Tùy đặc điểm bệnh và nguy cơ tái phát, bác sĩ có thể chỉ định điều trị hormone tuyến giáp, iod phóng xạ khi cần thiết, siêu âm vùng cổ và các xét nghiệm phù hợp. Kế hoạch điều trị và theo dõi cần được cá thể hóa, không phải người bệnh nào cũng áp dụng cùng một phác đồ.
BS Tôn Nữ Phương Duyên cho rằng, quan trọng nhất là phát hiện bệnh sớm và không chủ quan, bỏ qua những dấu hiệu nhỏ, bất thường của cơ thể, đặc biệt là tuyến giáp.
Từ trường hợp của chị Trần Bội Nga, có thể thấy bệnh lý tuyến giáp không chỉ gặp ở người lớn tuổi. Người trẻ không cần hoang mang trước mọi bất thường, nhưng cũng không nên chủ quan với các dấu hiệu của cơ thể chỉ vì còn trẻ. Khi phát hiện thay đổi tại vùng cổ hoặc đã có bệnh lý tuyến giáp, chủ động thăm khám và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ là cách giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài.
PGS.TS Phạm Cẩm Phương cho hay, mặc dù không thể phòng tránh hoàn toàn, mỗi người có thể chủ động giảm nguy cơ mắc ung thư tuyến giáp bằng cách tránh tiếp xúc với phóng xạ không cần thiết.
Bổ sung đủ i-ốt qua chế độ ăn uống (hải sản, rong biển, tảo biển, các sản phẩm từ trứng, sữa), tránh lạm dụng muối i-ốt. Có chế độ ăn uống lành mạnh, tập luyện thể dục thể thao đều đặn; kiểm soát cân nặng, tránh thừa cân, béo phì.
Những người bị rối loạn hormone hoặc có bướu tuyến giáp đa nhân cũng lưu ý vì đây là yếu tố nguy cơ có thể dẫn tới ung thư tuyến giáp.
Tuy nhiên, khoảng 70% trường hợp không xác định được nguyên nhân cụ thể. Vì vậy, tầm soát định kỳ là hiệu quả nhất để phát hiện sớm bệnh, đặc biệt với những người có yếu tố nguy cơ (gia đình có người mắc ung thư tuyến giáp, phụ nữ có tiền sử bệnh lý tuyến giáp).
