Tranh cãi xung quanh vụ nổ tên lửa hạt nhân Nga

Vụ nổ tại một bãi thử hạt nhân của Nga vừa qua đã thu hút sự chú ý của dư luận vào nỗ lực xây dựng một loại tên lửa có năng lực hạt nhân của Tổng thống Nga Vladimir Putin, với mong muốn của Kremlin là mang lại cho Moscow vị thế cạnh tranh trong một cuộc chạy đua vũ trang mới.

Ngày 13-8, Điện Kremlin cho rằng Nga đã vượt qua Mỹ trong cuộc đua phát triển vũ khí hạt nhân tiên tiến, mặc dù đã xảy ra một vụ nổ động cơ tên lửa với nhiều bí ẩn. Khi được hỏi về bình luận của Tổng thống Mỹ Donald Trump trên mạng xã hội Twitter liên quan vụ nổ động cơ tên lửa ở Nga, ông Dmitry Peskov, người phát ngôn Điện Kremlin, tự hào cho rằng “không phải Mỹ đứng đầu khi nói đến phát triển vũ khí hạt nhân mới”, “Tổng thống của chúng tôi đã nhiều lần nói rằng kỹ thuật của Nga trong lĩnh vực này vượt xa trình độ mà các quốc gia khác đang cố gắng đạt được đến thời điểm này và nó là độc nhất vô nhị”.

Trước đó, hôm 12-8, ông Trump đã đăng trên mạng xã hội Twitter: “Mỹ sẽ học hỏi được nhiều từ vụ nổ tên lửa thất bại tại Nga. Chúng tôi cũng có công nghệ tương tự, mặc dù tân tiến hơn...”.

Có hay không ô nhiễm phóng xạ?

Căn cứ quân sự nơi xảy ra vụ nổ được mở cửa năm 1954 và chuyên thử nghiệm các loại tên lửa của quân đội Nga, bao gồm cả tên lửa đạn đạo, ở vùng biển, gần ngôi làng Nionoska, miền Bắc nước Nga. Giống như nhiều căn cứ quân sự của Liên Xô cũ, từ lâu căn cứ này đã không được ghi chú trên các bản đồ địa lý.

Khu vực này còn là một thành phố khép kín, đặt dưới sự giám sát chặt chẽ của lực lượng vũ trang Nga và người nước ngoài bị cấm tiếp cận khi chưa được phép. Cơ quan hạt nhân Rosatom của Nga có tính đặc thù, bao quát toàn bộ chuỗi hạt nhân dân sự và quân sự ở Nga. Cơ quan này chịu trách nhiệm việc xây dựng các nhà máy điện hạt nhân, sản xuất urani, xử lý chất thải hạt nhân và điều hành một đội tàu phá băng hạt nhân. Rosatom cũng bán và xây dựng các nhà máy điện hạt nhân của Nga ở nước ngoài, đặc biệt là ở Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Hungary hay Phần Lan.

Tên lửa bị nổ của Nga có thể là tên lửa hạt nhân.
Tên lửa bị nổ của Nga có thể là tên lửa hạt nhân.

Tờ Le Monde của Pháp cho rằng chính quyền Nga đã trấn an người dân khi khẳng định không có ô nhiễm phóng xạ nào được tìm thấy sau vụ tai nạn. Thế nhưng, ngay sau đó xuất hiện nhiều tuyên bố có vẻ mâu thuẫn của giới chức Nga.

Trái ngược với những thông tin từ Bộ Quốc phòng Nga, Thị trưởng thành phố Severodvinsk, gần khu vực vụ nổ, giải thích rằng “các cảm biến của thành phố đã ghi lại sự gia tăng phóng xạ ngắn”, song không chỉ rõ ở cấp độ nào. Tiếp đó, ngày 13-8, Cơ quan Khí tượng Nga xác nhận rằng mức độ phóng xạ trong khu vực đã cao gấp 16 lần so với bình thường ở thành phố Severodvinsk.

Một trong những cảm biến đáng chú ý là tốc độ phóng xạ 1,78 microsievert/giờ, trong khi giới hạn quy định là 0,6 microsievert/giờ ở Nga và mức phóng xạ tự nhiên trung bình tại Severodvinsk là 0,11 microsievert/giờ. Tuy nhiên, cơ quan này cho biết mức độ phóng xạ đó sẽ giảm rất nhanh, trong vòng 2 giờ sau khi xảy ra tai nạn, trước khi trở lại bình thường.

Na Uy tuyên bố họ đã tăng cường giám sát bức xạ nhưng không tìm thấy điều gì bất thường. Ở các thành phố lân cận, người dân đã phải sử dụng viên iốt kali để bảo vệ tuyến giáp trong trường hợp iốt phóng xạ vô tình bị tán phát vào khí quyển.

Tổ chức hạt nhân phi chính phủ Bellona của Na Uy đã chỉ trích sự thiếu minh bạch của chính quyền Nga đối với người dân trong khu vực. Theo cảnh báo của Bellona, có một vài cách để bảo vệ con người khỏi bị nhiễm phóng xạ nhưng rất ít và khó. Để sử dụng chúng đúng lúc, mọi người phải được thông báo càng sớm càng tốt về ô nhiễm phóng xạ.

Sau vụ nổ, Nga cũng đã đóng cửa một phần vùng vịnh Dvina trên Biển Trắng. Liệu quyết định này của nhà chức trách Nga có phải là để bảo vệ môi trường hay là để ngăn chặn sự tò mò tìm kiếm các mảnh vỡ rơi xuống biển từ vụ nổ.

Xuất phát từ nỗi ám ảnh

Washington tin rằng vụ nổ chết người hồi tuần trước ở Nga là có liên quan đến chương trình tên lửa hành trình siêu thanh của Kremlin. Vụ nổ này có thể thể hiện dấu hiệu thụt lùi đáng kể trong chương trình của Nga mặc dù vẫn chưa rõ liệu nguyên nhân có phải là do thất bại khi phóng thử hay không. Nga đang nỗ lực phát triển tên lửa hành trình siêu thanh đã làm dấy lên quan ngại về việc liệu hiệp ước hạt nhân New START, vốn sẽ đáo hạn vào năm 2021, có được gia hạn thêm 5 năm nữa hay không.

Những nỗi lo ngại về một cuộc chạy đua vũ trang mới giữa Nga và Mỹ đã gia tăng sau khi Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) được ký kết từ thời Chiến tranh Lạnh đã sụp đổ trong  năm nay. Sau vụ nổ, có lẽ mục tiêu chạy đua của cả hai bên lại càng rõ ràng hơn nữa.

Theo Corentin Brustlein, người phụ trách các nghiên cứu an ninh tại Viện Quan hệ quốc tế Pháp (IFRI), mục tiêu phát triển một tên lửa có năng lực hạt nhân là nhằm mang lại một tầm bắn mà trên lý thuyết là “không giới hạn”. Chuyên gia này cho biết, Nga vẫn ôm một nỗi “ám ảnh” về hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ từ suốt Chiến tranh Lạnh và từ thời của cựu Tổng thống Ronald Reagan, người đã ca ngợi chương trình Sáng kiến Phòng thủ chiến lược, hay còn gọi là “Chiến tranh giữa các vì sao”.

Nga lo ngại rằng một ngày nào đó Mỹ sẽ có khả năng vô hiệu hóa kho vũ khí của Nga bằng các phương tiện phòng thủ và tấn công. Nga đang gia tăng các lựa chọn để chắc chắn về khả năng xâm nhập hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ.

Thất bại trong chương trình thử nghiệm sẽ là một tin xấu cho Tổng thống Nga Vladimir Putin, đúng lúc ông đang phải đối mặt với các cuộc biểu tình diễn ra hằng tuần ở Moscow. Nguyên cớ của cuộc biểu tình là sự tức giận của hàng chục nghìn người dân Nga trước việc các chính trị gia đối lập không được tham gia cuộc bầu cử vào Hội đồng thành phố Moscow và sâu xa hơn là do mức sống của người dân bị giảm sút. Một tai nạn hạt nhân trong chương trình vũ khí tốn kém mà ông Putin công khai theo đuổi rõ ràng sẽ làm ông mất điểm hơn trong mắt công chúng lúc này.

Phương Hằng

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.