Tranh cãi xung quanh vụ nổ tên lửa hạt nhân Nga

Vụ nổ tại một bãi thử hạt nhân của Nga vừa qua đã thu hút sự chú ý của dư luận vào nỗ lực xây dựng một loại tên lửa có năng lực hạt nhân của Tổng thống Nga Vladimir Putin, với mong muốn của Kremlin là mang lại cho Moscow vị thế cạnh tranh trong một cuộc chạy đua vũ trang mới.

Ngày 13-8, Điện Kremlin cho rằng Nga đã vượt qua Mỹ trong cuộc đua phát triển vũ khí hạt nhân tiên tiến, mặc dù đã xảy ra một vụ nổ động cơ tên lửa với nhiều bí ẩn. Khi được hỏi về bình luận của Tổng thống Mỹ Donald Trump trên mạng xã hội Twitter liên quan vụ nổ động cơ tên lửa ở Nga, ông Dmitry Peskov, người phát ngôn Điện Kremlin, tự hào cho rằng “không phải Mỹ đứng đầu khi nói đến phát triển vũ khí hạt nhân mới”, “Tổng thống của chúng tôi đã nhiều lần nói rằng kỹ thuật của Nga trong lĩnh vực này vượt xa trình độ mà các quốc gia khác đang cố gắng đạt được đến thời điểm này và nó là độc nhất vô nhị”.

Trước đó, hôm 12-8, ông Trump đã đăng trên mạng xã hội Twitter: “Mỹ sẽ học hỏi được nhiều từ vụ nổ tên lửa thất bại tại Nga. Chúng tôi cũng có công nghệ tương tự, mặc dù tân tiến hơn...”.

Có hay không ô nhiễm phóng xạ?

Căn cứ quân sự nơi xảy ra vụ nổ được mở cửa năm 1954 và chuyên thử nghiệm các loại tên lửa của quân đội Nga, bao gồm cả tên lửa đạn đạo, ở vùng biển, gần ngôi làng Nionoska, miền Bắc nước Nga. Giống như nhiều căn cứ quân sự của Liên Xô cũ, từ lâu căn cứ này đã không được ghi chú trên các bản đồ địa lý.

Khu vực này còn là một thành phố khép kín, đặt dưới sự giám sát chặt chẽ của lực lượng vũ trang Nga và người nước ngoài bị cấm tiếp cận khi chưa được phép. Cơ quan hạt nhân Rosatom của Nga có tính đặc thù, bao quát toàn bộ chuỗi hạt nhân dân sự và quân sự ở Nga. Cơ quan này chịu trách nhiệm việc xây dựng các nhà máy điện hạt nhân, sản xuất urani, xử lý chất thải hạt nhân và điều hành một đội tàu phá băng hạt nhân. Rosatom cũng bán và xây dựng các nhà máy điện hạt nhân của Nga ở nước ngoài, đặc biệt là ở Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Hungary hay Phần Lan.

Tên lửa bị nổ của Nga có thể là tên lửa hạt nhân.
Tên lửa bị nổ của Nga có thể là tên lửa hạt nhân.

Tờ Le Monde của Pháp cho rằng chính quyền Nga đã trấn an người dân khi khẳng định không có ô nhiễm phóng xạ nào được tìm thấy sau vụ tai nạn. Thế nhưng, ngay sau đó xuất hiện nhiều tuyên bố có vẻ mâu thuẫn của giới chức Nga.

Trái ngược với những thông tin từ Bộ Quốc phòng Nga, Thị trưởng thành phố Severodvinsk, gần khu vực vụ nổ, giải thích rằng “các cảm biến của thành phố đã ghi lại sự gia tăng phóng xạ ngắn”, song không chỉ rõ ở cấp độ nào. Tiếp đó, ngày 13-8, Cơ quan Khí tượng Nga xác nhận rằng mức độ phóng xạ trong khu vực đã cao gấp 16 lần so với bình thường ở thành phố Severodvinsk.

Một trong những cảm biến đáng chú ý là tốc độ phóng xạ 1,78 microsievert/giờ, trong khi giới hạn quy định là 0,6 microsievert/giờ ở Nga và mức phóng xạ tự nhiên trung bình tại Severodvinsk là 0,11 microsievert/giờ. Tuy nhiên, cơ quan này cho biết mức độ phóng xạ đó sẽ giảm rất nhanh, trong vòng 2 giờ sau khi xảy ra tai nạn, trước khi trở lại bình thường.

Na Uy tuyên bố họ đã tăng cường giám sát bức xạ nhưng không tìm thấy điều gì bất thường. Ở các thành phố lân cận, người dân đã phải sử dụng viên iốt kali để bảo vệ tuyến giáp trong trường hợp iốt phóng xạ vô tình bị tán phát vào khí quyển.

Tổ chức hạt nhân phi chính phủ Bellona của Na Uy đã chỉ trích sự thiếu minh bạch của chính quyền Nga đối với người dân trong khu vực. Theo cảnh báo của Bellona, có một vài cách để bảo vệ con người khỏi bị nhiễm phóng xạ nhưng rất ít và khó. Để sử dụng chúng đúng lúc, mọi người phải được thông báo càng sớm càng tốt về ô nhiễm phóng xạ.

Sau vụ nổ, Nga cũng đã đóng cửa một phần vùng vịnh Dvina trên Biển Trắng. Liệu quyết định này của nhà chức trách Nga có phải là để bảo vệ môi trường hay là để ngăn chặn sự tò mò tìm kiếm các mảnh vỡ rơi xuống biển từ vụ nổ.

Xuất phát từ nỗi ám ảnh

Washington tin rằng vụ nổ chết người hồi tuần trước ở Nga là có liên quan đến chương trình tên lửa hành trình siêu thanh của Kremlin. Vụ nổ này có thể thể hiện dấu hiệu thụt lùi đáng kể trong chương trình của Nga mặc dù vẫn chưa rõ liệu nguyên nhân có phải là do thất bại khi phóng thử hay không. Nga đang nỗ lực phát triển tên lửa hành trình siêu thanh đã làm dấy lên quan ngại về việc liệu hiệp ước hạt nhân New START, vốn sẽ đáo hạn vào năm 2021, có được gia hạn thêm 5 năm nữa hay không.

Những nỗi lo ngại về một cuộc chạy đua vũ trang mới giữa Nga và Mỹ đã gia tăng sau khi Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) được ký kết từ thời Chiến tranh Lạnh đã sụp đổ trong  năm nay. Sau vụ nổ, có lẽ mục tiêu chạy đua của cả hai bên lại càng rõ ràng hơn nữa.

Theo Corentin Brustlein, người phụ trách các nghiên cứu an ninh tại Viện Quan hệ quốc tế Pháp (IFRI), mục tiêu phát triển một tên lửa có năng lực hạt nhân là nhằm mang lại một tầm bắn mà trên lý thuyết là “không giới hạn”. Chuyên gia này cho biết, Nga vẫn ôm một nỗi “ám ảnh” về hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ từ suốt Chiến tranh Lạnh và từ thời của cựu Tổng thống Ronald Reagan, người đã ca ngợi chương trình Sáng kiến Phòng thủ chiến lược, hay còn gọi là “Chiến tranh giữa các vì sao”.

Nga lo ngại rằng một ngày nào đó Mỹ sẽ có khả năng vô hiệu hóa kho vũ khí của Nga bằng các phương tiện phòng thủ và tấn công. Nga đang gia tăng các lựa chọn để chắc chắn về khả năng xâm nhập hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ.

Thất bại trong chương trình thử nghiệm sẽ là một tin xấu cho Tổng thống Nga Vladimir Putin, đúng lúc ông đang phải đối mặt với các cuộc biểu tình diễn ra hằng tuần ở Moscow. Nguyên cớ của cuộc biểu tình là sự tức giận của hàng chục nghìn người dân Nga trước việc các chính trị gia đối lập không được tham gia cuộc bầu cử vào Hội đồng thành phố Moscow và sâu xa hơn là do mức sống của người dân bị giảm sút. Một tai nạn hạt nhân trong chương trình vũ khí tốn kém mà ông Putin công khai theo đuổi rõ ràng sẽ làm ông mất điểm hơn trong mắt công chúng lúc này.

Phương Hằng

Các tin khác

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Ngày 7/8, ông Abelardo de la Espriella tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia với cam kết “làm mới” đất nước, khôi phục trật tự và thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng, phía sau những lời hứa mạnh mẽ ấy là một Colombia đang bị chia rẽ sâu sắc, các nhóm vũ trang chuẩn bị cho khả năng đối đầu mới và gánh nặng ngân sách không dễ cắt giảm.

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Việc Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký thỏa thuận phòng thủ chung, ngày 7/8, không chỉ tạo thêm một cơ chế hợp tác quân sự ở Trung Đông. Quan trọng hơn, thỏa thuận cho thấy các cường quốc khu vực đang tìm cách xây dựng thêm những tầng bảo đảm an ninh trong bối cảnh môi trường chiến lược ngày càng bất ổn.