Tranh cãi xung quanh lệnh bắt giữ của ICC

Một cuộc đối đầu đang diễn ra giữa Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) với Mỹ và Israel xung quanh việc ICC có phát lệnh bắt giữ hay không đối với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, Bộ trưởng Quốc phòng Yoav Gallant cùng với 3 lãnh đạo cấp cao của Hamas gồm: Yahya Sinwar, lãnh đạo Hamas phụ trách Dải Gaza; Mohammed Deif, lãnh đạo cánh quân sự của Hamas và Ismail Haniyeh, lãnh đạo chính trị của Hamas có trụ sở tại Qatar.

Theo truyền thông quốc tế, Công tố viên ICC Karim Khan hôm 20/5 đã nộp đơn lên Phòng xét xử sơ thẩm của ICC để xin lệnh bắt giam tạm thời đối với 5 quan chức nêu trên của cả hai phía do vai trò của họ trong cuộc tấn công ngày 7/10/2023 và cuộc chiến tàn khốc kéo theo sau đó ở Dải Gaza khiến hơn 35.000 người Palestine thiệt mạng và một cuộc khủng hoảng nhân đạo khủng khiếp.

Tranh cãi xung quanh lệnh bắt giữ của ICC -0
Trụ sở Tòa Hình sự Quốc tế ở the Hague, Hà Lan.

Các cáo buộc của Công tố viên Khan chống lại hai ông Netanyahu và Gallant liên quan đến việc tiến hành cuộc chiến ở Gaza bao gồm hành động “bỏ đói dân thường như một phương pháp chiến tranh”, “cố tình chỉ đạo các cuộc tấn công chống lại dân thường như một tội ác chiến tranh”, “tiêu diệt như một hành vi phạm tội ác chống lại loài người và giết người như tội ác chiến tranh”.

Các cáo buộc được đề xuất đối với lãnh đạo Hamas tập trung vào cuộc tấn công ngày 7/10/2023 vào miền Nam Israel, bao gồm “tiêu diệt như một tội ác chống lại loài người”, “bắt con tin như một tội ác chiến tranh”, “hiếp dâm và các hành vi bạo lực tình dục khác như tội ác chống lại loài người” và “tra tấn như một tội ác chống lại loài người”.

Trong tuyên bố của mình hôm 20/5, công tố viên Khan đã nói rõ rằng có thể còn thêm nhiều lệnh bắt nữa sẽ được đề xuất. Văn phòng của ông đang tiếp tục điều tra trên nhiều mặt trận. Đặc biệt, ông đề cập đến các cáo buộc bạo lực tình dục được thực hiện trong các cuộc tấn công của Hamas ngày 7/10/2023 và “vụ đánh bom quy mô lớn đã gây ra và tiếp tục gây ra rất nhiều cái chết, thương tích và đau khổ cho dân thường ở Gaza”. Ông Khan cho biết văn phòng của ông “sẽ không ngần ngại nộp thêm đơn xin lệnh bắt giữ khi chúng tôi cho rằng đã đáp ứng được ngưỡng có khả năng bị kết án thực tế”.

Đơn xin trát tòa hiện được chuyển đến một trong các phòng xét xử sơ thẩm của ICC và sẽ được quyết định bởi một hội đồng gồm 3 thẩm phán. Hiện tại, hội đồng liên quan bao gồm các thẩm phán đến từ Romania, Benin và Mexico. Không nhất thiết các thẩm phán sẽ chấp thuận mọi yêu cầu của công tố viên Khan, nhưng các chuyên gia pháp lý chỉ ra rằng ngưỡng bằng chứng cho lệnh bắt chỉ là “cơ sở hợp lý để tin, chứ không phải là “vượt quá sự nghi ngờ hợp lý”, đó là tiêu chuẩn cho kết án tại tòa.

Iva Vukusic, chuyên gia về thể chế pháp lý quốc tế tại Đại học Utrecht, Hà Lan, cho biết: “Bên truy tố không ngu ngốc, họ sẽ không làm rối chuyện ở giai đoạn này trong một vụ án quan trọng mà mọi người đang quan tâm. Vì vậy, tôi tin rằng các thẩm phán sẽ đồng ý các lệnh bắt giữ”. Tuy nhiên, 3 vị thẩm phán nêu trên đang gặp phải áp lực chính trị lớn từ phía Israel và đồng minh Mỹ.

Tranh cãi xung quanh lệnh bắt giữ của ICC -0
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Yoav Gallant và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.

Quyết định của ông Khan dĩ nhiên bị giới chức chính trị ở Israel lên án một cách nhanh chóng. Cựu Tổng tham mưu trưởng Benny Gantz, thành viên nội các chiến tranh Israel cùng các ông Netanyahu và Gallant đã chỉ trích thông báo của ICC. Ngoại trưởng Israel Israel Katz cho biết một ủy ban đặc biệt sẽ được thành lập ở Israel để “chống trả” và làm việc với các nhà lãnh đạo thế giới để đảm bảo rằng bất kỳ lệnh nào như vậy sẽ không được thực thi đối với lãnh đạo Israel. Đồng minh Mỹ của Israel đã tuyên bố sẽ xem xét các biện pháp trừng phạt đối với ICC nếu lệnh bắt các quan chức Israel được ban hành.

Phía Hamas cũng chỉ trích lệnh bắt. Quan chức cấp cao của Hamas Sami Abu Zuhri nói với hãng tin Reuters rằng quyết định của Công tố viên ICC “đánh đồng nạn nhân với kẻ hành quyết”.

ICC không có lực lượng cảnh sát hoặc cơ chế thực thi riêng, nhưng các lệnh bắt giữ sẽ hạn chế nghiêm trọng quyền lựa chọn đi lại của những người bị truy tố. 124 quốc gia thành viên của ICC sẽ có nghĩa vụ bắt giữ họ và ngay cả những nước không phải là thành viên cũng sẽ chịu áp lực phải thực hiện việc bắt giữ. Trên thực tế, các cường quốc không phải là thành viên như Mỹ, Nga và Trung Quốc sẽ không chịu áp lực như vậy. Hai ông Netanyahu và Gallant vẫn có thể đến thăm Mỹ. Các lãnh đạo Hamas như Sinwar và Deif được cho là đang ở Gaza nên hiện tại nằm ngoài tầm với. Haniyeh trú đóng tại Qatar, quốc gia không phải là thành viên của ICC, vì vậy khả năng bắt giữ ông này cũng không cao.

Ngoài cuộc chiến Gaza, hiện Israel cũng đang phải đối mặt với hai vụ kiện pháp lý quốc tế lớn khác về vấn đề người Palestine. Vào tháng 12/2023, Nam Phi đã đệ đơn kiện Israel lên Tòa án Công lý quốc tế (ICJ), cáo buộc hành động của Israel ở Gaza đã vi phạm Công ước của Liên hợp quốc về diệt chủng. Israel phủ nhận những cáo buộc đó. ICJ chỉ xét xử các vụ việc giữa các quốc gia nên không có thẩm quyền đối với Hamas. Vào năm 2022, một nghị quyết của Đại hội đồng Liên hợp quốc đã yêu cầu ICJ đưa ra ý kiến tư vấn về “các hậu quả pháp lý phát sinh từ các chính sách và hoạt động của Israel trên lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng”, một động thái được coi là quan trọng để xác định tính hợp pháp của các cuộc tấn công của Israel vào vùng lãnh thổ của người Palestine.

Mặc dù khó có khả năng thực hiện việc truy tố, nhưng lệnh bắt của ICC có thể khiến các quan chức Israel có nguy cơ bị bắt giữ ở các quốc gia khác, làm sâu sắc thêm sự cô lập quốc tế ngày càng tăng của quốc gia này đối với hành vi của nước này trong cuộc chiến ở Gaza.

Mới đây nhất, ngày 22/5, 3 quốc gia châu Âu gồm Na Uy, Ireland và Tây Ban Nha đã tuyên bố sẽ chính thức công nhận Palestine là một nhà nước độc lập vào ngày 28/5 tới. Đây được xem là một diễn biến đầy bất ngờ liên quan đến cuộc chiến Gaza, nó cho thấy cộng đồng thế giới đang ngày càng phẫn nộ với cuộc chiến tàn nhẫn tại Gaza và muốn tìm giải pháp hòa bình một cách nhanh, hiệu quả nhất.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.