Tranh cãi xung quanh lệnh bắt giữ của ICC

Một cuộc đối đầu đang diễn ra giữa Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) với Mỹ và Israel xung quanh việc ICC có phát lệnh bắt giữ hay không đối với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, Bộ trưởng Quốc phòng Yoav Gallant cùng với 3 lãnh đạo cấp cao của Hamas gồm: Yahya Sinwar, lãnh đạo Hamas phụ trách Dải Gaza; Mohammed Deif, lãnh đạo cánh quân sự của Hamas và Ismail Haniyeh, lãnh đạo chính trị của Hamas có trụ sở tại Qatar.

Theo truyền thông quốc tế, Công tố viên ICC Karim Khan hôm 20/5 đã nộp đơn lên Phòng xét xử sơ thẩm của ICC để xin lệnh bắt giam tạm thời đối với 5 quan chức nêu trên của cả hai phía do vai trò của họ trong cuộc tấn công ngày 7/10/2023 và cuộc chiến tàn khốc kéo theo sau đó ở Dải Gaza khiến hơn 35.000 người Palestine thiệt mạng và một cuộc khủng hoảng nhân đạo khủng khiếp.

Tranh cãi xung quanh lệnh bắt giữ của ICC -0
Trụ sở Tòa Hình sự Quốc tế ở the Hague, Hà Lan.

Các cáo buộc của Công tố viên Khan chống lại hai ông Netanyahu và Gallant liên quan đến việc tiến hành cuộc chiến ở Gaza bao gồm hành động “bỏ đói dân thường như một phương pháp chiến tranh”, “cố tình chỉ đạo các cuộc tấn công chống lại dân thường như một tội ác chiến tranh”, “tiêu diệt như một hành vi phạm tội ác chống lại loài người và giết người như tội ác chiến tranh”.

Các cáo buộc được đề xuất đối với lãnh đạo Hamas tập trung vào cuộc tấn công ngày 7/10/2023 vào miền Nam Israel, bao gồm “tiêu diệt như một tội ác chống lại loài người”, “bắt con tin như một tội ác chiến tranh”, “hiếp dâm và các hành vi bạo lực tình dục khác như tội ác chống lại loài người” và “tra tấn như một tội ác chống lại loài người”.

Trong tuyên bố của mình hôm 20/5, công tố viên Khan đã nói rõ rằng có thể còn thêm nhiều lệnh bắt nữa sẽ được đề xuất. Văn phòng của ông đang tiếp tục điều tra trên nhiều mặt trận. Đặc biệt, ông đề cập đến các cáo buộc bạo lực tình dục được thực hiện trong các cuộc tấn công của Hamas ngày 7/10/2023 và “vụ đánh bom quy mô lớn đã gây ra và tiếp tục gây ra rất nhiều cái chết, thương tích và đau khổ cho dân thường ở Gaza”. Ông Khan cho biết văn phòng của ông “sẽ không ngần ngại nộp thêm đơn xin lệnh bắt giữ khi chúng tôi cho rằng đã đáp ứng được ngưỡng có khả năng bị kết án thực tế”.

Đơn xin trát tòa hiện được chuyển đến một trong các phòng xét xử sơ thẩm của ICC và sẽ được quyết định bởi một hội đồng gồm 3 thẩm phán. Hiện tại, hội đồng liên quan bao gồm các thẩm phán đến từ Romania, Benin và Mexico. Không nhất thiết các thẩm phán sẽ chấp thuận mọi yêu cầu của công tố viên Khan, nhưng các chuyên gia pháp lý chỉ ra rằng ngưỡng bằng chứng cho lệnh bắt chỉ là “cơ sở hợp lý để tin, chứ không phải là “vượt quá sự nghi ngờ hợp lý”, đó là tiêu chuẩn cho kết án tại tòa.

Iva Vukusic, chuyên gia về thể chế pháp lý quốc tế tại Đại học Utrecht, Hà Lan, cho biết: “Bên truy tố không ngu ngốc, họ sẽ không làm rối chuyện ở giai đoạn này trong một vụ án quan trọng mà mọi người đang quan tâm. Vì vậy, tôi tin rằng các thẩm phán sẽ đồng ý các lệnh bắt giữ”. Tuy nhiên, 3 vị thẩm phán nêu trên đang gặp phải áp lực chính trị lớn từ phía Israel và đồng minh Mỹ.

Tranh cãi xung quanh lệnh bắt giữ của ICC -0
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Yoav Gallant và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.

Quyết định của ông Khan dĩ nhiên bị giới chức chính trị ở Israel lên án một cách nhanh chóng. Cựu Tổng tham mưu trưởng Benny Gantz, thành viên nội các chiến tranh Israel cùng các ông Netanyahu và Gallant đã chỉ trích thông báo của ICC. Ngoại trưởng Israel Israel Katz cho biết một ủy ban đặc biệt sẽ được thành lập ở Israel để “chống trả” và làm việc với các nhà lãnh đạo thế giới để đảm bảo rằng bất kỳ lệnh nào như vậy sẽ không được thực thi đối với lãnh đạo Israel. Đồng minh Mỹ của Israel đã tuyên bố sẽ xem xét các biện pháp trừng phạt đối với ICC nếu lệnh bắt các quan chức Israel được ban hành.

Phía Hamas cũng chỉ trích lệnh bắt. Quan chức cấp cao của Hamas Sami Abu Zuhri nói với hãng tin Reuters rằng quyết định của Công tố viên ICC “đánh đồng nạn nhân với kẻ hành quyết”.

ICC không có lực lượng cảnh sát hoặc cơ chế thực thi riêng, nhưng các lệnh bắt giữ sẽ hạn chế nghiêm trọng quyền lựa chọn đi lại của những người bị truy tố. 124 quốc gia thành viên của ICC sẽ có nghĩa vụ bắt giữ họ và ngay cả những nước không phải là thành viên cũng sẽ chịu áp lực phải thực hiện việc bắt giữ. Trên thực tế, các cường quốc không phải là thành viên như Mỹ, Nga và Trung Quốc sẽ không chịu áp lực như vậy. Hai ông Netanyahu và Gallant vẫn có thể đến thăm Mỹ. Các lãnh đạo Hamas như Sinwar và Deif được cho là đang ở Gaza nên hiện tại nằm ngoài tầm với. Haniyeh trú đóng tại Qatar, quốc gia không phải là thành viên của ICC, vì vậy khả năng bắt giữ ông này cũng không cao.

Ngoài cuộc chiến Gaza, hiện Israel cũng đang phải đối mặt với hai vụ kiện pháp lý quốc tế lớn khác về vấn đề người Palestine. Vào tháng 12/2023, Nam Phi đã đệ đơn kiện Israel lên Tòa án Công lý quốc tế (ICJ), cáo buộc hành động của Israel ở Gaza đã vi phạm Công ước của Liên hợp quốc về diệt chủng. Israel phủ nhận những cáo buộc đó. ICJ chỉ xét xử các vụ việc giữa các quốc gia nên không có thẩm quyền đối với Hamas. Vào năm 2022, một nghị quyết của Đại hội đồng Liên hợp quốc đã yêu cầu ICJ đưa ra ý kiến tư vấn về “các hậu quả pháp lý phát sinh từ các chính sách và hoạt động của Israel trên lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng”, một động thái được coi là quan trọng để xác định tính hợp pháp của các cuộc tấn công của Israel vào vùng lãnh thổ của người Palestine.

Mặc dù khó có khả năng thực hiện việc truy tố, nhưng lệnh bắt của ICC có thể khiến các quan chức Israel có nguy cơ bị bắt giữ ở các quốc gia khác, làm sâu sắc thêm sự cô lập quốc tế ngày càng tăng của quốc gia này đối với hành vi của nước này trong cuộc chiến ở Gaza.

Mới đây nhất, ngày 22/5, 3 quốc gia châu Âu gồm Na Uy, Ireland và Tây Ban Nha đã tuyên bố sẽ chính thức công nhận Palestine là một nhà nước độc lập vào ngày 28/5 tới. Đây được xem là một diễn biến đầy bất ngờ liên quan đến cuộc chiến Gaza, nó cho thấy cộng đồng thế giới đang ngày càng phẫn nộ với cuộc chiến tàn nhẫn tại Gaza và muốn tìm giải pháp hòa bình một cách nhanh, hiệu quả nhất.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?