Tranh cãi xung quanh hành lang ngũ cốc Ukraine

Sau gần 6 tháng bị phong tỏa do cuộc chiến của Nga, 3 cảng bên Biển Đen của Ukraine đã được dỡ bỏ phong tỏa vào cuối tháng 7/2022 theo một thỏa thuận giữa Moscow và Kiev do Liên hợp quốc cùng Thổ Nhĩ Kỳ làm trung gian. Hiện thỏa thuận này sắp hết hạn, liệu Moscow có tiếp tục đồng hành cùng Liên hợp quốc nhằm tạo điều kiện khai thông việc xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen của Ukraine hay không?

Hôm 15/2, Ukraine đã kêu gọi Liên hợp quốc và Thổ Nhĩ Kỳ yêu cầu Nga ngừng ngay lập tức việc cản trở các chuyến hàng ngũ cốc cung cấp cho hàng triệu người của Ukraine và không sử dụng lương thực làm vũ khí, theo Reuters. Nga trước đây đã phủ nhận các cáo buộc này, nói rằng họ đang đáp ứng tất cả các nghĩa vụ của mình theo thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc. 2 quan chức hàng đầu Ukraine cho biết trong một tuyên bố chung rằng: “Ukraine quan ngại sâu sắc về các hành động phá hoại của Nga”, dẫn đến việc hành lang ngũ cốc bị trì hoãn và “cản trở Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen nói chung”.

Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine Dmytro Kuleba và Phó Thủ tướng Oleksandr Kubrakov cho rằng Nga cố tình làm chậm quá trình kiểm tra, yêu cầu cung cấp tài liệu không theo quy định và tìm kiếm những lý do vô căn cứ để dừng việc kiểm tra. Các bộ trưởng Ukraine cho biết: “Chính sách phá hoại như vậy của Nga đã dẫn đến sự sụt giảm có hệ thống doanh thu vận chuyển hàng hóa trong Sáng kiến ngũ cốc”, đồng thời lưu ý rằng thế giới đã không nhận được 10 triệu tấn lương thực của Ukraine trong 3 tháng qua.

Tranh cãi xung quanh hành lang ngũ cốc Ukraine -0
Tàu Despina V chở ngũ cốc Ukraine trên Biển Đen, ngày 2/11/2022.

Tuy nhiên, hôm 13/2, Nga cho biết việc gia hạn thỏa thuận ngũ cốc ở Biển Đen là “không phù hợp” trừ khi các biện pháp trừng phạt ảnh hưởng đến xuất khẩu nông sản của Nga được dỡ bỏ và các vấn đề khác được giải quyết.

Ngày 17/11/2022, thỏa thuận khai thông xuất khẩu ngũ cốc từ các cảng phía Nam Biển Đen của Ukraine đã được gia hạn thêm 120 ngày. Theo những nguồn tin ẩn danh và quen thuộc với vấn đề này, thỏa thuận cần được gia hạn muộn nhất vào ngày 20/3/2023, nhằm tiếp tục hoạt động xuất khẩu.

Thỏa thuận được ký kết vào tháng 7 năm trước, nhằm mục đích tạo ra một hành lang hàng hải an toàn, được thiết kế với mục đích xoa dịu tình trạng thiếu lương thực toàn cầu, thông qua việc tạo điều kiện khởi động lại hoạt động xuất khẩu từ 3 cảng ở Ukraine - nhà sản xuất ngũ cốc và hạt có dầu lớn.

Đã có khoảng 21,1 triệu tấn nông sản được vận chuyển qua hành lang, trong đó có 10 triệu tấn ngô. Các lô hàng lúa mì đạt 6 triệu tấn, chiếm 28% tổng số nông sản xuất khẩu. Các mặt hàng khác được vận chuyển bao gồm hạt cải dầu, dầu hướng dương, bột hướng dương và lúa mạch.

Thỏa thuận có thể thay đổi như thế nào?

Nga đang tìm cách dỡ bỏ những biện pháp trừng phạt nhắm vào hoạt động xuất khẩu nông sản của mình, để đổi lấy việc tiếp tục ủng hộ thỏa thuận. Trên thực tế, xuất khẩu nông sản không rơi vào tầm ngắm trực tiếp của lệnh trừng phạt. Nhưng, theo Nga, các lệnh trừng phạt gây cản trở đến công việc thanh toán, xử lý hậu cần và cung cấp bảo hiểm cho tàu xuất khẩu ngũ cốc và phân bón của họ.

Nhiều người cho rằng, Nga muốn phương Tây nới lỏng những hạn chế áp đặt lên ngân hàng cho vay nông nghiệp nhà nước Rosselkhozbank, nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu của Nga.

Ukraine đã không công khai về bất kỳ thay đổi nào mà họ muốn đạt được, nhưng trong thời gian thương thảo vào tháng 11/2022, quốc gia này đã không tìm được cách mở rộng phạm vi thỏa thuận, cho phép áp dụng tại nhiều cảng hơn. 3 cảng được đề cập đến trong thỏa thuận - Odessa, Chornomorsk và Pivdennyi, có khả năng vận chuyển tổng cộng 3 triệu tấn nông sản mỗi tháng.

Được biết, Ukraine muốn thỏa thuận phải được áp dụng cho cả những cảng của vùng Mykolaiv phía Nam. Trước khi xảy ra cuộc chiến Nga - Ukraine, khu vực này chiếm 35% tổng sản lượng xuất khẩu của Ukraine. Theo dữ liệu vận chuyển năm 2021, Mykolaiv từng là kho cảng ngũ cốc lớn thứ 2 của Ukraine. Do đó, nếu bổ sung thêm cảng này, Ukraine sẽ xuất khẩu được nhiều ngũ cốc và hạt có dầu hơn. Ukraine đã đơn phương tìm cách gia hạn thỏa thuận và tạo một chế độ rà soát hợp lý. Họ muốn hợp đồng kéo dài thêm 1 năm.

Tranh cãi xung quanh hành lang ngũ cốc Ukraine -0
Khí cầu quân sự Nga sử dụng trên chiến trường Ukraine.

Nỗ lực xoa dịu khủng hoảng lương thực

Cắt giảm xuất khẩu từ Ukraine đã có tác động lên cuộc khủng hoảng giá lương thực toàn cầu. Những yếu tố khác bao gồm đại dịch COVID-19, cú sốc về khí hậu và tác động của nó lên hoạt động sản xuất nông nghiệp, tiêu biểu là hạn hán ở Argentina và Mỹ. Hành lang đã giúp phục hồi một phần kim ngạch xuất khẩu lương thực của Ukraine, nhưng con số vẫn nằm dưới mức được ghi nhận trước cuộc chiến và sẽ không phục hồi trở lại trong tương lai gần.

Mặt khác, hoạt động vận chuyển ngũ cốc đến và đi từ các cảng phát sinh nhiều thách thức và chi phí tốn kém. Chưa kể, vào năm trước, giá thành sản phẩm trong nước quá thấp, gây thua lỗ. Vì vậy, nông dân Ukraine đã hạn chế trồng trọt các loại nông sản như lúa mì.

Khi cuộc chiến Nga - Ukraine nổ ra, giá lúa mì trên sàn giao dịch thương mại Chicago đã tăng mạnh. Hiện nay, nhờ xuất khẩu được hàng triệu tấn lúa mì qua hành lang ngũ cốc, giá thành đã giảm. Các yếu tố giúp giảm giá khác còn bao gồm, Nga bội thu vụ mùa năm 2022, triển vọng kinh tế toàn cầu ảm đạm, đồng USD mạnh lên.

Ở nhiều nước đang phát triển, mặc dù giá lúa mì theo hợp đồng tương lai đã giảm trên sàn giao dịch Chicago, lương thực có nguồn gốc từ lúa mì, chẳng hạn như bánh mì và mì, vẫn có giá cao hơn nhiều so với lúc trước chiến tranh. Nguyên nhân nằm ở việc đồng nội tệ suy yếu, còn giá năng lượng thì tăng cao kéo chi phí đóng gói và vận chuyển tăng theo.

Tình hình chiến sự Ukraine

Liên quanh đến tình hình chiến sự, khoảng 1 tuần nữa là tròn 1 năm Nga mở cuộc chiến tại Ukraine, 24/2/2022, các cuộc oanh kích vẫn không ngừng ở Kherson, miền Nam Ukraine. Kể từ khi bị lực lượng Ukraine đẩy lùi cách nay 3 tháng, quân Nga tiếp tục gây áp lực ở phía bên kia sông Dniepr, phân cách lực lượng hai bên. Tờ Financial Times, trích thông tin tình báo được các nước thành viên NATO chia sẻ, cho biết Nga đang tập trung nhiều chiến đấu cơ gần biên giới Ukraine để sẵn sàng hỗ trợ các chiến dịch trên bộ hiện đang bị trì trệ.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.