Tranh cãi xung quanh hành lang ngũ cốc Ukraine

Sau gần 6 tháng bị phong tỏa do cuộc chiến của Nga, 3 cảng bên Biển Đen của Ukraine đã được dỡ bỏ phong tỏa vào cuối tháng 7/2022 theo một thỏa thuận giữa Moscow và Kiev do Liên hợp quốc cùng Thổ Nhĩ Kỳ làm trung gian. Hiện thỏa thuận này sắp hết hạn, liệu Moscow có tiếp tục đồng hành cùng Liên hợp quốc nhằm tạo điều kiện khai thông việc xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen của Ukraine hay không?

Hôm 15/2, Ukraine đã kêu gọi Liên hợp quốc và Thổ Nhĩ Kỳ yêu cầu Nga ngừng ngay lập tức việc cản trở các chuyến hàng ngũ cốc cung cấp cho hàng triệu người của Ukraine và không sử dụng lương thực làm vũ khí, theo Reuters. Nga trước đây đã phủ nhận các cáo buộc này, nói rằng họ đang đáp ứng tất cả các nghĩa vụ của mình theo thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc. 2 quan chức hàng đầu Ukraine cho biết trong một tuyên bố chung rằng: “Ukraine quan ngại sâu sắc về các hành động phá hoại của Nga”, dẫn đến việc hành lang ngũ cốc bị trì hoãn và “cản trở Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen nói chung”.

Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine Dmytro Kuleba và Phó Thủ tướng Oleksandr Kubrakov cho rằng Nga cố tình làm chậm quá trình kiểm tra, yêu cầu cung cấp tài liệu không theo quy định và tìm kiếm những lý do vô căn cứ để dừng việc kiểm tra. Các bộ trưởng Ukraine cho biết: “Chính sách phá hoại như vậy của Nga đã dẫn đến sự sụt giảm có hệ thống doanh thu vận chuyển hàng hóa trong Sáng kiến ngũ cốc”, đồng thời lưu ý rằng thế giới đã không nhận được 10 triệu tấn lương thực của Ukraine trong 3 tháng qua.

Tranh cãi xung quanh hành lang ngũ cốc Ukraine -0
Tàu Despina V chở ngũ cốc Ukraine trên Biển Đen, ngày 2/11/2022.

Tuy nhiên, hôm 13/2, Nga cho biết việc gia hạn thỏa thuận ngũ cốc ở Biển Đen là “không phù hợp” trừ khi các biện pháp trừng phạt ảnh hưởng đến xuất khẩu nông sản của Nga được dỡ bỏ và các vấn đề khác được giải quyết.

Ngày 17/11/2022, thỏa thuận khai thông xuất khẩu ngũ cốc từ các cảng phía Nam Biển Đen của Ukraine đã được gia hạn thêm 120 ngày. Theo những nguồn tin ẩn danh và quen thuộc với vấn đề này, thỏa thuận cần được gia hạn muộn nhất vào ngày 20/3/2023, nhằm tiếp tục hoạt động xuất khẩu.

Thỏa thuận được ký kết vào tháng 7 năm trước, nhằm mục đích tạo ra một hành lang hàng hải an toàn, được thiết kế với mục đích xoa dịu tình trạng thiếu lương thực toàn cầu, thông qua việc tạo điều kiện khởi động lại hoạt động xuất khẩu từ 3 cảng ở Ukraine - nhà sản xuất ngũ cốc và hạt có dầu lớn.

Đã có khoảng 21,1 triệu tấn nông sản được vận chuyển qua hành lang, trong đó có 10 triệu tấn ngô. Các lô hàng lúa mì đạt 6 triệu tấn, chiếm 28% tổng số nông sản xuất khẩu. Các mặt hàng khác được vận chuyển bao gồm hạt cải dầu, dầu hướng dương, bột hướng dương và lúa mạch.

Thỏa thuận có thể thay đổi như thế nào?

Nga đang tìm cách dỡ bỏ những biện pháp trừng phạt nhắm vào hoạt động xuất khẩu nông sản của mình, để đổi lấy việc tiếp tục ủng hộ thỏa thuận. Trên thực tế, xuất khẩu nông sản không rơi vào tầm ngắm trực tiếp của lệnh trừng phạt. Nhưng, theo Nga, các lệnh trừng phạt gây cản trở đến công việc thanh toán, xử lý hậu cần và cung cấp bảo hiểm cho tàu xuất khẩu ngũ cốc và phân bón của họ.

Nhiều người cho rằng, Nga muốn phương Tây nới lỏng những hạn chế áp đặt lên ngân hàng cho vay nông nghiệp nhà nước Rosselkhozbank, nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu của Nga.

Ukraine đã không công khai về bất kỳ thay đổi nào mà họ muốn đạt được, nhưng trong thời gian thương thảo vào tháng 11/2022, quốc gia này đã không tìm được cách mở rộng phạm vi thỏa thuận, cho phép áp dụng tại nhiều cảng hơn. 3 cảng được đề cập đến trong thỏa thuận - Odessa, Chornomorsk và Pivdennyi, có khả năng vận chuyển tổng cộng 3 triệu tấn nông sản mỗi tháng.

Được biết, Ukraine muốn thỏa thuận phải được áp dụng cho cả những cảng của vùng Mykolaiv phía Nam. Trước khi xảy ra cuộc chiến Nga - Ukraine, khu vực này chiếm 35% tổng sản lượng xuất khẩu của Ukraine. Theo dữ liệu vận chuyển năm 2021, Mykolaiv từng là kho cảng ngũ cốc lớn thứ 2 của Ukraine. Do đó, nếu bổ sung thêm cảng này, Ukraine sẽ xuất khẩu được nhiều ngũ cốc và hạt có dầu hơn. Ukraine đã đơn phương tìm cách gia hạn thỏa thuận và tạo một chế độ rà soát hợp lý. Họ muốn hợp đồng kéo dài thêm 1 năm.

Tranh cãi xung quanh hành lang ngũ cốc Ukraine -0
Khí cầu quân sự Nga sử dụng trên chiến trường Ukraine.

Nỗ lực xoa dịu khủng hoảng lương thực

Cắt giảm xuất khẩu từ Ukraine đã có tác động lên cuộc khủng hoảng giá lương thực toàn cầu. Những yếu tố khác bao gồm đại dịch COVID-19, cú sốc về khí hậu và tác động của nó lên hoạt động sản xuất nông nghiệp, tiêu biểu là hạn hán ở Argentina và Mỹ. Hành lang đã giúp phục hồi một phần kim ngạch xuất khẩu lương thực của Ukraine, nhưng con số vẫn nằm dưới mức được ghi nhận trước cuộc chiến và sẽ không phục hồi trở lại trong tương lai gần.

Mặt khác, hoạt động vận chuyển ngũ cốc đến và đi từ các cảng phát sinh nhiều thách thức và chi phí tốn kém. Chưa kể, vào năm trước, giá thành sản phẩm trong nước quá thấp, gây thua lỗ. Vì vậy, nông dân Ukraine đã hạn chế trồng trọt các loại nông sản như lúa mì.

Khi cuộc chiến Nga - Ukraine nổ ra, giá lúa mì trên sàn giao dịch thương mại Chicago đã tăng mạnh. Hiện nay, nhờ xuất khẩu được hàng triệu tấn lúa mì qua hành lang ngũ cốc, giá thành đã giảm. Các yếu tố giúp giảm giá khác còn bao gồm, Nga bội thu vụ mùa năm 2022, triển vọng kinh tế toàn cầu ảm đạm, đồng USD mạnh lên.

Ở nhiều nước đang phát triển, mặc dù giá lúa mì theo hợp đồng tương lai đã giảm trên sàn giao dịch Chicago, lương thực có nguồn gốc từ lúa mì, chẳng hạn như bánh mì và mì, vẫn có giá cao hơn nhiều so với lúc trước chiến tranh. Nguyên nhân nằm ở việc đồng nội tệ suy yếu, còn giá năng lượng thì tăng cao kéo chi phí đóng gói và vận chuyển tăng theo.

Tình hình chiến sự Ukraine

Liên quanh đến tình hình chiến sự, khoảng 1 tuần nữa là tròn 1 năm Nga mở cuộc chiến tại Ukraine, 24/2/2022, các cuộc oanh kích vẫn không ngừng ở Kherson, miền Nam Ukraine. Kể từ khi bị lực lượng Ukraine đẩy lùi cách nay 3 tháng, quân Nga tiếp tục gây áp lực ở phía bên kia sông Dniepr, phân cách lực lượng hai bên. Tờ Financial Times, trích thông tin tình báo được các nước thành viên NATO chia sẻ, cho biết Nga đang tập trung nhiều chiến đấu cơ gần biên giới Ukraine để sẵn sàng hỗ trợ các chiến dịch trên bộ hiện đang bị trì trệ.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?