Tổng thống Trump chưa thể làm gì được Iran

Căng thẳng Mỹ-Iran gần đây leo thang do Tổng thống Trump tuyên bố “xóa bài làm lại” đối với thỏa thuận hạt nhân Iran được chính quyền Obama trước đây ký kết. Chừng nào Bán đảo Triều Tiên còn chưa hạ nhiệt vũ khí hạt nhân, chừng đó ông Trump chưa thể làm gì được Tehran.

Từ sau khi bước chân vào Nhà Trắng, ông Donald Trump đã nhiều lần “sinh sự” với Iran vì các vụ thử tên lửa của nước này. Năm 2015, Iran ký thỏa thuận hạt nhân với chính quyền tiền nhiệm của ông Trump cùng Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp, Đức để đổi lại các lệnh cấm vận sẽ chấm dứt và nước này đang thực hiện. Cho đến nay, chưa có dấu hiệu nào cho thấy Iran không tuân thủ cam kết cắt giảm chương trình phát triển vũ khí hạt nhân.

Không chế tạo và thử nghiệm vũ khí hạt nhân không có nghĩa là Iran không được phát triển các loại vũ khí phòng thủ khác, nhất là khi Iran nằm ở giữa các quốc gia có hệ phái tôn giáo đối lập. Từ năm 2016, Tehran đã tiến hành thử nhiều loại tên lửa khác nhau. Điều này khiến chính quyền Trump thấy khó chịu và tìm cách ngăn cản.

Động thái này của Mỹ cũng dễ hiểu vì trước giờ Iran là quốc gia thù địch của Mỹ. Hơn nữa, Iran bị cho là có tham vọng trở thành cường quốc Trung Đông, và bị bao quanh bởi các nước đồng minh của Mỹ ở khu vực này. Tiềm lực quân sự của Iran mà mạnh lên sẽ khiến cả Mỹ và các đồng minh lo ngại. Tổng thống Donald Trump chủ trương thắt chặt quan hệ với Arập Xêút theo hệ phái Suni và kêu gọi cô lập Iran theo hệ phái Shia, đối thủ của Riyad.

Từ 6 tháng nay, Washington tố cáo Teheran là một mối đe dọa trong khu vực, trực tiếp gây bất ổn hoặc thông qua các tổ chức khủng bố ở Syria, Iraq, Yemen hay Liban.

Đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc (LHQ) Nikki Haley hôm 16-8 cho hay, vào tuần tới bà sẽ đến Áo để thảo luận với các quan chức LHQ về chương trình hạt nhân của Iran nhằm xem xét lại việc Tehran có tuân thủ thỏa thuận năm 2015 hay không. Trong lúc chờ đợi, chính quyền Trump cho rằng Mỹ chưa có thỏa thuận nào với Iran về việc để cho nước này tự do phát triển tên lửa.

Tổng thống Iran đe dọa tái khởi động chương trình hạt nhân.
Tổng thống Iran đe dọa tái khởi động chương trình hạt nhân.

Đó là lý do vào cuối tháng 7 vừa qua, chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã áp đặt những biện pháp trừng phạt kinh tế mới nhằm vào Iran để trả đũa việc Tehran phát triển chương trình tên lửa đạn đạo và gây căng thẳng trong khu vực. Theo đó, Mỹ liệt 18 công ty và cá nhân vào danh sách trừng phạt do bị coi là ủng hộ chương trình tên lửa đạn đạo và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran. Tất cả những công ty và cá nhân này sẽ bị phong tỏa mọi tài sản và các giao dịch ở Mỹ.

Đáp lại, Tehran lên án những biện pháp trừng phạt từ phía Washington, đồng thời cảnh báo sẽ áp đặt các biện pháp trả đũa đối với các công ty và cá nhân của Mỹ. Ngày 28-7, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Bahram Ghassemi, tuyên bố Tehran sẽ tiếp tục phát triển các chương trình tên lửa “bằng tất cả sức mạnh của mình”, bất chấp lệnh trừng phạt mới của quốc tế.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran đánh giá các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ đối với Iran, một ngày sau khi Teheran phóng thành công tên lửa Simorgh, là một “hành động thù địch và không thể chấp nhận". Ông cũng cho rằng các biện pháp trên “chỉ nhằm làm suy yếu thỏa thuận hạt nhân” mà Iran đã ký vào tháng 7-2015 với 5 nước Hội đồng Bảo an cùng với Đức.

Trước đó, Quốc hội Iran bỏ phiếu thông qua nghị quyết tăng cường chương trình phát triển tên lửa đạn đạo và lực lượng Vệ binh Cách mạng, nhằm chống lại những “tên khủng bố Mỹ” trong khu vực. Chủ tịch Quốc hội Iran Ali Larijani tuyên bố: Iran sẽ huy động toàn bộ lực lượng để chống lại những hành động thù địch của Mỹ.

Đặc biệt là đạo luật cho phép chi thêm 260 triệu USD để phát triển chương trình tên lửa đạn đạo của Iran và hơn 260 triệu USD cho lực lượng tinh nhuệ Vệ binh Cách mạng để chống khủng bố. Ông Ali cảnh báo: “Người Mỹ phải hiểu rằng đây mới chỉ là hành động đầu tiên của chúng tôi”. Ngay khi kết quả được thông báo, các nghị sĩ Iran đã hô vang: “Đả đảo Mỹ!”.

Ngay sau đó, Tổng thống Iran Hassan Rouhani cảnh báo sẽ rút khỏi thỏa thuận về giải pháp cho vấn đề hạt nhân của Tehran nếu Washington tiếp tục duy trì cấm vận. Tuyên bố của Tổng thống Rouhani gây bất ngờ vì lâu nay Iran chỉ toàn cảnh báo chính quyền mới của Mỹ cần tôn trọng thỏa thuận chứ chưa từng dọa sẽ chủ động rút đi.

Thậm chí khi phát biểu tại Quốc hội hôm 15-8, Tổng thống Rouhani còn dọa: nếu Mỹ muốn cấm vận trở lại, Iran “chắc chắn sẽ quay lại tình trạng (phát triển hạt nhân) còn mạnh hơn cả thời điểm bắt đầu đàm phán, không phải sau 1 tháng hay 1 tuần mà chỉ cần sau vài giờ”.

Ngày 16-8, phát biểu tại cuộc họp báo chung với người đồng cấp Bolivia Fernando Mamani Uanakuni, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov tuyên bố các biện pháp trừng phạt đơn phương của Mỹ chống Iran là “trái pháp luật”. Theo ông Lavrov, Mỹ từng nhìn nhận Tehran tôn trọng các điều khoản của thỏa thuận hạt nhân đã ký với cộng đồng quốc tế cách nay 2 năm, nhưng song song với đó, Washington lại áp đặt các biện pháp trừng phạt đơn phương mới chống Iran.

Điều này đồng nghĩa các biện pháp trừng phạt không liên quan đến thỏa thuận trên, mà do Mỹ không đồng thuận với Iran trong các lĩnh vực khác. Ông Lavov cũng hy vọng Iran sẽ không từ bỏ thỏa thuận đã đạt được vào năm 2015 với các cường quốc thế giới.

Theo giới quan sát quốc tế, nhìn bề ngoài, có vẻ như là số phận của thỏa thuận hạt nhân Iran đang bị đe dọa nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu xét về lợi ích của Mỹ lẫn Iran thì chuyện không hẳn nghiêm trọng đến thế. Đúng là ông Trump từng dọa “xé nát” cam kết của chính quyền Obama nhưng hiện không có bằng chứng gì. Đây không phải là thỏa thuận song phương giữa Mỹ với Iran mà là một thỏa thuận đa phương.

Hậu thuẫn cho thỏa thuận hạt nhân Iran hiện nay ngoài Nga còn có Trung Quốc, Anh, Pháp, Đức và cả EU nói chung. Hơn nữa, Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế và Bộ Ngoại giao Mỹ đều xác nhận Tehran đang nghiêm túc thực hiện cam kết. Đa phần dư luận Mỹ lẫn trên thế giới đều ủng hộ thỏa thuận này.

Nhưng điều quan trọng hơn cả là chừng nào lò lửa hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên còn chưa nguội thì chừng đó ông Trump chưa thể hoặc không dám đồng thời đối phó vấn đề hạt nhân ở 2 nơi trên thế giới.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?