Tổng thống Philippines thăm Trung Quốc: Bà con xa sao bằng láng giềng gần

Trong bối cảnh Philippines đang có những thay đổi đáng kể trong chính sách ngoại giao, đặc biệt là với hai nước lớn Mỹ và Trung Quốc, Tổng thống Rodrigo Duterte ngày 18-10 bắt đầu chuyến thăm chính thức 3 ngày tới Bắc Kinh.

Trọng tâm của chuyến đi này là vấn đề hợp tác kinh tế và giải quyết những tranh chấp ở Biển Đông. Cả thế giới đang chờ xem ông Duterte sẽ xử lý vấn đề bãi cạn Scarborough như thế nào để đổi lấy các khoản đầu tư kinh tế từ Trung Quốc.

Tân Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte thăm Bắc Kinh từ ngày 18 đến 21-10 và sẽ hội đàm với Chủ tịch và Thủ tướng Trung Quốc. Chương trình nghị sự của ông sẽ tập trung vào thương mại, đầu tư và hợp tác nghề cá với Trung Quốc, bao gồm cả việc tiếp cận bãi đá Scarborough. Các nguồn tin ngoại giao và doanh nhân tại Manila cho biết hơn 200 doanh nhân tháp tùng ông Duterte và nhiều thỏa thuận sẽ được ký kết, tạo cơ sở thúc đẩy quan hệ song phương.

Tổng thống Philippines Duterte và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Tổng thống Philippines Duterte và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Các chuyên gia dự đoán trong chuyến đi này, có thể có một thỏa thuận về việc tái mở tiếp cận bãi đá Scarborough. Nhưng đó có thể là thỏa thuận miệng, chứ không thành văn, để tránh việc chính thức thừa nhận phán quyết của Tòa án Quốc tế. Bắc Kinh đã giận dữ bác bỏ quyết định của Tòa án Quốc tế đưa ra hồi tháng 7-2016, trong vụ Philippines kiện, vì tòa phán quyết rằng các đòi hỏi của Trung Quốc ở vùng biển này là vô giá trị.

Trước đây, ông Duterte muốn Trung Quốc tuân thủ phán quyết của tòa và cho phép ngư dân tiếp cận bãi đá Scarborough, ngư trường truyền thống của ngư dân Trung Quốc, Philippines và Việt Nam. Nhưng ông không muốn nhấn mạnh tới việc thực hiện phán quyết của tòa và nói là muốn thương lượng dần dần.

Thái độ hòa hoãn này của Philippines đã khiến Trung Quốc “án binh bất động” tại Biển Đông từ vài tháng nay. Viện Nghiên cứu Úc ASPI ngày 10-10-2016, nhận định, Bắc Kinh đang phải tự kiềm chế để xem diễn biến ra sao. Nếu thực sự là tân Tổng thống Philippines xoay trục qua Trung Quốc thay vì Mỹ, Bắc Kinh sẽ có thể “bất chiến tự nhiên thành” tại Biển Đông, vừa có khả năng có được một thỏa thuận song phương với Philippines về Biển Đông, vừa phá được phần nào chính sách tái cân bằng của Mỹ qua vùng châu Á - Thái Bình Dương. Tóm lại cả Mỹ và Trung Quốc đều đang chờ tình hình mới mà phía Philippines đặt ra, cụ thể là chính sách đối ngoại rõ ràng của ông Duterte, để có bước đi tiếp.

Viện Nghiên cứu ASPI đưa ra hai lý do có thể khiến Philippines có thỏa thuận song phương với Trung Quốc nhân dịp ông Duterte thăm Bắc Kinh. Thứ nhất, tại Biển Đông, Manila quan tâm đến quyền đánh bắt cá và tiềm năng dầu khí tại khu vực tranh chấp hơn là quyền tự do lưu thông hàng hải quốc tế. Thứ hai, Philippines không muốn phải đối đầu quân sự với Trung Quốc, một nguy cơ đặc biệt lớn nếu Philippines bị Mỹ sử dụng như cơ sở quân sự.

Nếu đạt thỏa thuận về bãi cạn Scarborough, có nghĩa là Philippines từ bỏ chủ quyền trước đây của mình và chịu thua trước Trung Quốc. Từ năm 1965, Philippines thực thi chủ quyền của mình với bãi cạn này bằng cách xây một ngọn hải đăng bằng sắt tại đây. Đến tháng 6-2012, Trung Quốc đã chiếm thành công bãi cạn này từ tay Philippines. Đây là lý do khiến chính quyền Aquino đâm đơn kiện Trung Quốc lên Tòa án Quốc tế.

Lo ngại trước điều này, lên tiếng trong cuộc hội thảo ở Viện Nghiên cứu Asian Institute of Management tại thành phố Makati hôm 14-10, Thẩm phán Tối cao pháp viện Philippines, ông Antonio Carpio, nói rằng ông Duterte sẽ vi phạm Hiến pháp nếu có sự nhân nhượng với Bắc Kinh về cuộc tranh chấp hiện nay.

“Tôi không muốn điều đó xảy ra vì nếu tổng thống từ bỏ chủ quyền của chúng ta ở Scarborough thì ông sẽ bị giải nhiệm”, theo bản tin của tờ Philippines Star. Ông Carpio nói thêm rằng nếu Manila nhượng bộ thì vĩnh viễn quốc gia này sẽ không còn cơ hội lấy lại, ngay cả khi vấn đề được đưa ra trước Tòa án Quốc tế.

Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tới Brunei trước khi thăm Trung Quốc từ ngày 18 đến 21-10.
Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tới Brunei trước khi thăm Trung Quốc từ ngày 18 đến 21-10.

Mối quan hệ hữu nghị giữa Philippines và Mỹ là một trong những trụ cột trong chiến lược tái cân bằng của Mỹ tại châu Á dưới thời Tổng thống Barack Obama. Thế nhưng liên minh này đang bị thử thách nghiêm trọng kể từ khi ông Duterte lên cầm quyền từ 3 tháng nay. Theo nhận định của nhà báo Nyshka Chandran trên website CNBC (ngày 4-10-2016) thì nếu Mỹ rút, Philippines có nguy cơ bị Trung Quốc xâm lấn.

Ernest Bower, Chủ tịch kiêm Giám đốc Điều hành văn phòng cố vấn rủi ro chính trị BowerGroupAsia (BGA), nhận xét: “Lật lại lịch sử sẽ thấy hậu quả tai hại tiềm tàng nếu Manila trục xuất lực lượng quân sự Mỹ. Sau khi Philippies đóng cửa các căn cứ của Mỹ ở vịnh Subic và Clart vào năm 1991, Trung Quốc bắt đầu xác quyết các yêu sách chủ quyền đối với bãi cạn Scarborough”.

Richard Bush, một thành viên cao cấp tại Viện Brookings, cảnh báo: “Rất có khả năng Bắc Kinh có tận dụng bối cảnh Mỹ vắng mặt tại khu vực để tăng cường hiện diện tại vùng Biển Đông đang có tranh chấp”.

Truyền thông Trung Quốc ngày 17-10 dẫn lời ông Duterte hết mực ca ngợi Bắc Kinh. “Chỉ có Trung Quốc mới giúp được chúng tôi”, Tân Hoa Xã, cơ quan thông tấn nhà nước Trung Quốc, trích thuật lời ông Duterte. Ông Duterte cũng nói với Đài Truyền hình Phoenix Television, có trụ sở đặt tại Hong Kong, rằng ông sẵn sàng có các cuộc tập trận chung với Nga và Trung Quốc.

“Ðúng như vậy. Tôi đã để cho phía Mỹ có đủ thời giờ chơi với lính Philippines. Cuộc tập trận vừa qua là lần cuối. Tôi không muốn lính chúng tôi bị làm nhục”, ông Duterte nói, nhắc tới một kịch bản trong cuộc tập trận ở Philippines vừa chấm dứt tuần qua.

Ông Duterte diễu cợt về điều mà ông gọi là sự suy thoái về kinh tế và ảnh hưởng của Mỹ trong khi ca ngợi Bắc Kinh vì đã không chỉ trích chính sách bài trừ tội phạm ma túy của ông cũng như cho Philippines vay các món tiền với lãi suất rất nhẹ. “Trung Quốc không bao giờ chỉ trích. Họ lặng lẽ giúp chúng tôi”, ông Duterte nói, theo Tân Hoa Xã.

Theo giới quan sát, nếu Philippines đạt được thỏa thuận song phương với Trung Quốc về bãi cạn Scarborough và trục xuất quân Mỹ khỏi Philippines như những đe dọa của ông Duterte thì coi như Trung Quốc sẽ làm chủ hoàn toàn Biển Đông.

Trước những lo lắng của phe đối lập và giới truyền thông trong nước cũng như quốc tế, ngay trước khi sang thăm Trung Quốc, ngày 16-10, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tuyên bố rằng ông sẽ nêu phán quyết gây tranh cãi về Biển Đông với các nhà lãnh đạo Trung Quốc, đồng thời cam kết sẽ không "đầu hàng" trong vấn đề chủ quyền.

Phát biểu họp báo tại thành phố Davao hôm Chủ nhật tuần trước, ông Duterte thừa nhận có một số quan ngại ở Philippines rằng những động thái chóng vánh của ông nhằm theo đuổi mối quan hệ gần gũi với Trung Quốc có nguy cơ ảnh hưởng tới chủ quyền biển của Manila trên Biển Đông.

Ông Duterte cũng thừa nhận rằng, ông có thể bị luận tội nếu nhượng bộ trong các tuyên bố chủ quyền lãnh thổ trong cuộc gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Tổng thống Philippines khẳng định điều đó sẽ không xảy ra.

Trước đó, phát ngôn viên tổng thống, Ernesto Abella, cho biết ông Duterte sẽ không ký kết bất kỳ thỏa thuận nào với Trung Quốc nếu có hại cho lợi ích Philippines tại Biển Đông.

Trước chuyến thăm này, ông Duterte thừa nhận sẽ không thể thắng Trung Quốc trong cuộc chiến giành lại bãi cạn Scarborough. Ông Duterte chỉ muốn các ngư dân Philippines được tiếp cận và không bị cản trở ở bãi cạn này. Không từ bỏ chủ quyền và đề cập đến phán quyết của tòa nhưng ông Duterte lại mang theo 200 doanh nhân và còn mong sẽ ký nhiều thỏa thuận “trong các lĩnh vực hợp tác khác nhau” với Trung Quốc!

Chưa rõ nền tảng chung là gì khi Trung Quốc từ chối thảo luận phán quyết của Tòa án Quốc tế trong khi ông Duterte tiếp tục cam kết với người Philippines rằng, ông sẽ không đi chệch nội dung của phán quyết ngày 12-7. Giới quan sát cho rằng những cuộc đàm phán giữa ông Duterte với giới lãnh đạo Trung Quốc tại Bắc Kinh trong vài ngày tới sẽ cho chúng ta câu trả lời.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.