Tổng thống Joe Biden dừng tranh cử, ủng hộ bà Kamala Harris thay thế

Một quyết định khó khăn

Tổng thống Joe Biden hôm Chủ nhật tuyên bố ông sẽ kết thúc chiến dịch tranh cử tổng thống. Quyết định “dừng cuộc chơi” ở thời điểm này cũng có thể xem như dấu chấm hết khép lại sự nghiệp chính trị kéo dài 5 thập kỷ của ông Biden và đánh dấu một trong những sự sụp đổ chính trị to lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ.

“Được phục vụ với tư cách là tổng thống của các bạn là vinh dự lớn nhất trong cuộc đời tôi”, nhà lãnh đạo 81 tuổi viết trong lá thư trên mạng xã hội X gửi tới những người ủng hộ và cử tri Mỹ. “Và, mặc dù tôi có ý định tái tranh cử, tôi tin rằng việc tôi dừng lại và tập trung hoàn toàn vào việc hoàn thành nhiệm vụ của mình với tư cách là tổng thống trong suốt thời gian còn lại của nhiệm kỳ là vì lợi ích tốt nhất của đảng và đất nước”.

Tổng thống Biden đã ủng hộ Phó Tổng thống Kamala Harris thay thế ông ở vị trí đứng đầu danh sách. Thông báo dừng tranh cử của Tổng thống Mỹ được đưa ra vài ngày sau khi đảng Cộng hòa chính thức đề cử cựu Tổng thống Donald Trump để thách thức việc tái đắc cử của ông Biden và sau khi một loạt đảng viên Dân chủ công khai và riêng tư kêu gọi Tổng thống Biden rút khỏi cuộc đua.

Người đứng đầu nước Mỹ đã phải chấp nhận lùi xuống sau khi không thể dập tắt cuộc “nổi loạn” của đảng Dân chủ chống lại tư cách ứng cử viên của ông, cuộc nổi loạn vốn bùng phát sau màn tranh luận vô cùng tồi tệ của Tổng thống trước đối thủ Donald Trump hồi tháng 6.

Sau màn tranh luận đó, cán cân càng nghiêng thêm về ông Trump khi cựu Tổng thống Mỹ thoát khỏi một nỗ lực ám sát trong lúc vận động tranh cử tại bang Pennsylvania, hôm 13/7. Việc ông Trump vừa thoát khỏi “tử thần” trong gang tấc mà vẫn đầy tự tin vung nắm đấm lên hô “chiến đấu” đã ghi điểm mạnh mẽ nơi các cử tri cũng như khiến sự ủng hộ ông lên cao hơn bao giờ hết trong nội bộ đảng Cộng hòa. Các cuộc thăm dò toàn quốc và các tiểu bang chiến trường mới nhất cho thấy ông Trump cũng đang dẫn trước Tổng thống Biden khá rõ rệt.

Do đó, sau kỳ nghỉ cuối tuần tại nhà nghỉ của tổng thống ở Rehoboth Beach, bang Delaware - nơi ông đang tự cách ly sau khi được chẩn đoán mắc COVID-19, Tổng thống Biden đã đi đến quyết định rút lui. 

Người đứng đầu Nhà Trắng đã tham vấn ý kiến của các cố vấn chính trị đã sát cánh cùng ông trong suốt sự nghiệp lẫy lừng. Sáng thứ Bảy, Tổng thống Biden đã yêu cầu trợ lý lâu năm Mike Donilon tham gia cùng ông tại Rehoboth. Một cố vấn đáng tin cậy khác, Steve Ricchetti đã có mặt ở đó.

Bộ ba đã thảo luận về triển vọng của tổng thống, bao gồm những người ủng hộ ông và tình hình cuộc đua. Ông Biden và nhóm của ông đã kiên quyết trước công chúng rằng tổng thống không có kế hoạch rút lui, nhưng làn sóng phản đối đã bắt đầu khiến việc tiếp tục cuộc đua dường như gần như không thể. Ông Biden đã nói chuyện với gia đình trong khi Ricchetti và Donilon giúp soạn thảo tuyên bố và họ vạch ra một kế hoạch để thông báo cho các trợ lý và đồng minh.

Vào Chủ nhật, Tổng thống Biden đã gọi riêng cho bà Harris, Chánh Văn phòng Jeff Zients và Chủ tịch chiến dịch Jen O'Malley Dillon để thông báo về quyết định này. Vào lúc 13h45, ông đã có cuộc gọi với các cố vấn cấp cao từ Nhà Trắng trước khi công bố lá thư của mình trên X sau đó.

Cờ trao tay bà Harris

Mặc dù quyết định rút lui của ông Biden có vẻ là điều không thể tránh khỏi đối với một số người ở Washington, nhưng thời điểm thực hiện vẫn khiến nhiều nhà tài trợ và cố vấn của tổng thống sửng sốt.

John Morgan, một luật sư tại bang Florida và là nhà tài trợ nổi tiếng của đảng Dân chủ, cho biết ông đã nói chuyện với anh trai của tổng thống, Frank Biden, vào thứ Sáu. Khi Morgan hỏi liệu ông Biden có từ chức không, Frank Biden nói: "Không đời nào".

Trong những tuần sau màn tranh luận chậm chạp của mình, Tổng thống Joe Biden, 81 tuổi, và các đồng minh đã tích cực hạ thấp mối lo ngại lớn từ các nhà lập pháp đảng Dân chủ, các nhà tài trợ và cố vấn chính trị về tuổi tác, năng lực đảm nhiệm chức vụ và khả năng giành chiến thắng vào tháng 11 của ông.

Nhưng, những nỗ lực của đảng Dân chủ nhằm lật đổ Tổng thống Biden - mặc dù diễn ra lặng lẽ hơn ngay sau vụ ám sát ông Trump - vẫn không dừng lại.

Ông Trump đã có lợi thế về tiền ủng hộ quỹ tranh cử so với Tổng thống Biden vào cuối tháng 6 và hoạt động gây quỹ của đảng Dân chủ đã suy yếu trong những ngày gần đây khi một số nhà tài trợ lớn bắt đầu giữ lại séc của họ.

Các nhà tài trợ đã tìm ra những cách khác để cố gắng gây áp lực buộc người đứng đầu nước Mỹ phải rời khỏi cuộc đua, thậm chí một số người còn cho rằng ông sẽ gặp khó khăn trong việc huy động tiền cho một thư viện tổng thống nếu vẫn tiếp tục cuộc đua và sau đó thua ông Trump.

Phía hậu trường, các nhà lãnh đạo quốc hội thuộc đảng Dân chủ đã đưa ra cho ông những đánh giá ảm đạm về con đường phía trước. Động thái này khiến đảng Dân chủ phải vội vã xếp hàng sau bà Harris, chỉ vài tháng trước ngày bầu cử. Không rõ liệu đảng Dân chủ sẽ chọn người thay thế trong đại hội hay trước đó.

Một số đảng viên Dân chủ nổi tiếng đã nhanh chóng tuyên bố vào Chủ nhật rằng họ sẽ ủng hộ bà Harris, bao gồm các Thượng nghị sĩ Patty Murray, Elizabeth Warren, Tim Kaine và Mark Warner, cựu Tổng thống Bill Clinton và bà Hillary Clinton, ứng cử viên của đảng Dân chủ năm 2016, cũng cho biết họ ủng hộ bà Harris.

Một số đảng viên Dân chủ từng được thảo luận là ứng cử viên tổng thống hoặc là bạn đồng hành của bà Harris, bao gồm Thượng nghị sĩ Mark Kelly, Bộ trưởng Giao thông Pete Buttigieg, Thống đốc California Gavin Newsom, Thống đốc Bắc Carolina Roy Cooper và Thống đốc Pennsylvania Josh Shapiro đã tham gia ủng hộ bà Harris.

Tài khoản phản ứng nhanh của chiến dịch tranh cử của Tổng thống Joe Biden trên X, nơi sử dụng để truyền tải thông điệp và đáp trả các cuộc tấn công của phe ông Trump, cũng đã được đổi tên thành “Kamala HQ” như một sự kêu gọi các cử tri Dân chủ ủng hộ bà Kamala Harris.

Đảng Cộng hòa không thích quyết định này

Quyết định rút lui của ông Biden cũng sẽ tác động đến toàn đảng Cộng hòa. Một số quan chức cấp cao của đảng Cộng hòa đã hy vọng rằng ông Biden sẽ tiếp tục cuộc đua vì họ nghĩ rằng những lo ngại về tuổi tác của ông khiến ông dễ bị đánh bại hơn.

Bà Harris luôn là người kế nhiệm tự nhiên nhất cho Tổng thống Biden với tư cách là người cầm cờ của đảng Dân chủ và nếu được chọn dẫn đầu liên danh, bà sẽ trở thành người phụ nữ da màu đầu tiên trở thành ứng cử viên tổng thống của một đảng chính trị lớn của Mỹ.

Nếu ông Trump đối đầu với bà Harris, tư cách ứng cử viên của bà có thể sẽ làm nổi bật điểm yếu của cựu tổng thống với những phụ nữ ngoại ô và có trình độ đại học. Trong một bước ngoặt, bà Harris, 59 tuổi cũng sẽ tạo ra sự tương phản với ông Trump, 78 tuổi, người sẽ là tổng thống lớn tuổi nhất từng tuyên thệ nếu ông giành chiến thắng.

Dù vậy, phản ứng trước tin tức về việc Tổng thống Joe Biden rút lui khỏi chiến dịch tranh cử, trên nền tảng mạng xã hội Truth Social của mình, ông Donald Trump cũng nói rằng ông Biden "không phù hợp để tranh cử tổng thống".

Với phong cách tự tin quen thuộc, ông Trump tuyên bố sẽ đánh bại bà Kamala Harris còn dễ hơn đánh bại Tổng thống Joe Biden.

Trong khi đó, bộ máy vận động tranh cử của đảng Cộng hòa đã nhanh chóng “xoay trục” để tấn công bà Harris. "Hãy yên tâm, chúng tôi đã sẵn sàng 100%", người thăm dò ý kiến của ông Trump kiêm cố vấn cấp cao Tony Fabrizio cho biết tại Đại hội toàn quốc của đảng Cộng hòa tuần trước. Ông Fabrizio lưu ý rằng những người phát biểu tại sự kiện này thường nhắc đến chính quyền "Biden-Harris" trong các bài phát biểu của họ và cho biết chiến dịch đã chuẩn bị các video chống bà Harris để thay thế trong trường hợp ông Biden từ chức sớm hơn.

Bộ máy của ông Trump cũng sẽ tiếp tục cáo buộc bà Harris là một phần của việc che đậy tình trạng sức khỏe ngày càng xấu đi của Tổng thống Biden, rằng cử tri đã mất lòng tin vào đảng Dân chủ và báo chí vì không sớm làm sáng tỏ điểm yếu của người đứng đầu Nhà Trắng. Và, họ sẽ xới tung hồ sơ của bà ở California, nơi bà từng là công tố viên quận và tổng chưởng lý trước khi được bầu vào Thượng viện, để tìm những điểm yếu nhằm đánh bại bà.

Tất nhiên, đó mới chỉ là những nhận định và dự đoán ban đầu. Cục diện cuộc đua vào Nhà Trắng sau khi Tổng thống Biden rút lui sẽ còn hứa hẹn nhiều biến số khó lường và cũng rất đáng chờ đợi.