Tổng thống Brasil, Luiz Inácio Lula da Silva: Ra đi trong vinh quang

Ngày 3/10/2010 tại Brasil sẽ diễn ra cuộc bầu cử Tổng thống. Đương kim Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva đang chuẩn bị kết thúc nhiệm kỳ thứ hai của mình với chỉ số tín nhiệm rất cao: 81,4 %. Kể từ khi chế độ độc tài bị sụp đổ năm 1985 tới nay, chưa từng có một nguyên thủ quốc gia nào ở Brasil đạt được chỉ số tín nhiệm cao như thế.

Nếu muốn, Lula da Silva hoàn toàn có thể hy vọng vào một nhiệm kỳ thứ ba trên cương vị Tổng thống. Tuy nhiên, theo đúng Hiến pháp Brasil, Lula da Silva sẽ không ứng cử thêm một nhiệm kỳ thứ ba nữa mà nhường chỗ cho một nữ chiến hữu của mình.

Trưởng thành trong lao động

Tổng thống Lula da Silva được lòng dân như thế không chỉ nhờ thiên thời địa lợi. Ông xuất thân từ một gia đình bình dân ở Caetes (Garahuns, bang Permabuco): cha mẹ ông đều là những người nông dân mù chữ.

Câu chuyện gia đình ông chứa đựng không ít sự éo le. Vị Tổng thống tương lai là người con thứ 7 trong số 8 người con của ông Aristides Inácio da Silva và bà Eurídice Ferreira de Melo. Hai tuần sau khi  cậu con trai thứ 7 cất tiếng khóc chào đời (Lula da Silva sinh ngày 27/10/1945), người cha đã rời nhà đi tới Santos cùng cô em họ của vợ tên là Valdomira Ferreira de Góis…

Tháng 12/1952, khi cậu bé Lula mới lên 7 tuổi, người mẹ quyết định mang con cái lên Sao Paolo để tìm lại chồng. Sau 23 ngày vật vã trên xe tải mui trần, cả đại đoàn quân đã tới được Guaruja và phát hiện ra rằng, ông Aristides đã lập thêm một gia đình với chính cô em họ của vợ.

Tình trạng một ông sống với hai bà không thể kéo dài mãi được. Bốn năm sau, bà Eurídice đã mang con cái tới tá túc trong một căn phòng chật hẹp ở một quán bar tại Sao Paolo. Từ đó, vị Tổng thống tương lai rất hiếm khi được gặp lại bố. Ông cụ về sau trở nên nát rượu và đã chết năm 1978…

Trong hoàn cảnh như thế, Lula da Silva  tất nhiên là đã không được hưởng một sự giáo dục chu đáo theo kiểu chính thống. Ông tự học ở trường đời là chính. Cho tới năm lên 10, Lula da Silva vẫn chưa được dạy đọc chữ. Không những thế, ngay từ thuở ấu thơ, vị Tổng thống tương lai đã buộc phải lo sinh kế bằng những nghề vặt vãnh như đánh giày hay bán hàng rong.

Năm 14 tuổi (1959), ông đã học được nghề thợ tiện và gia nhập công đoàn. Năm 19 tuổi, Lula da Silva đã bị mất ngón tay út ở bàn tay trái vì tai nạn lao động khi làm việc trong nhà máy lắp ráp ôtô. Dần dà, ông đã trưởng thành trong các hoạt động xã hội và được bầu làm người lãnh đạo công đoàn của ngành luyện kim Brasil.

Ông cũng đã là một trong những người đứng ra thành lập đảng Lao động ở Brasil năm 1980 hoạt động theo hướng khuynh tả.  Có lẽ ở quốc gia Mỹ Latinh này, không ai có thể chứng minh một cách đầy thuyết phục như Lula da Silva luận điểm của lãnh tụ vô sản thế giới VladimirIlitch Lenin rằng, người dân lao động nếu có ý thức thì hoàn toàn có thể học được cách điều hành quốc gia đại sự. 

Bằng những phấn đấu không mệt mỏi và bền bỉ, Lula da Silva đã có những bước tiến lớn trên con đường hoạt động công đoàn và chính trị. Và năm 2002, ông đã trở thành Tổng thống Brasil sau ba lần tranh cử thất bại (1989, 1994 và 1998). Năm 2006, Lula da Silva đã được bầu lại làm Tổng thống Brasil. Giờ đây, sau hai nhiệm kỳ làm nguyên thủ quốc gia, Lula da Silva hoàn toàn có thể đứng ra tổng kết những được mất trong đời…

Lo cho dân, dân không phụ

Thành tựu lớn nhất: chính phủ do Lula da Silva đứng đầu đã thực sự nâng cao được mức sống ở quốc gia lớn nhất châu Mỹ Latinh này. Trong những năm qua tại đây đã tạo ra được thêm 14 triệu chỗ làm mới, giúp cho khoảng hơn 20 triệu người Brasil xóa đói giảm nghèo.

Dành cho họ, những công dân thấp cổ bé họng nhất ở Brasil đã lập ra một chương trình xây dựng nhà xã hội và cho vay tín dụng để mua nhà ở. Theo chương trình mà chính phủ đã không tiếc bỏ ra tới 3 tỉ USD này, đã xây dựng được một triệu căn hộ và ngôi nhà. Người được Tổng thống giao cho phụ trách chương trình xây dựng nhà ở xã hội trên là bà Dilma Rousseff, Chánh Văn phòng Tổng thống.

Hiện nay, bà Roussseff đã được đảng Lao động cầm quyền nhất trí đưa ra làm ứng cử viên Tổng thống trong cuộc bầu cử ngày 3/10 tới. Những cuộc thăm dò xã hội gần đây nhất cho thấy, chắc chắn bà Rousseff sẽ giành được chiến thắng ngay trong vòng một bầu cử.

Theo số liệu do Hãng Sensus para la Confederación Nacional del Transporte đưa ra, hiện có tới 50,5% số cử tri Brasil sẵn sàng bỏ phiếu cho bà Rousseff  và chỉ có khoảng 26,4% hiện đồng ý bỏ phiếu cho đối thủ chính của bà, cựu Thống đốc thuộc đảng Xã hội - Dân chủ Jose Serra. Người đứng thứ ba trong danh sách này là ứng cử viên của đảng Xanh Marina Silva (8,9%).

Thành công của bà Rousseff ở mức độ cao có được là nhờ vị Tổng thống sắp hết nhiệm kỳ Lula da Silva: ông có mặt trong tất cả các cuộc mít tinh vận động bầu cử cũng như trong tất cả các chương trình phát thanh và truyền hình dành cho bà. Lula da Silva đã tuyên bố thẳng thừng: "Bỏ phiếu cho bà Rousseff tức là quý vị đã bỏ phiếu cho tôi!".

Một trong những chương trình xã hội rất thành công mà Tổng thống Lula da Silva đã thực hiện là "Nói không với nạn đói" (Fome Zero). Cách đây không lâu tại Brasil đã có tới gần một phần ba số dân thiếu ăn. Chính trong giai đoạn cầm quyền của Tổng thống Lula da Silva mà Quốc hội Brasil đã gần như nhất trí thông qua (374 ủng hộ và chỉ có 2 phiếu chống) quyết định xác lập quyền được ăn no của các công dân, cùng với quyền có việc làm, quyền được học, quyền có nhà ở và quyền được chăm sóc về mặt y tế.

Trong hai nhiệm kỳ qua, Tổng thống Lula da Silva cũng đã làm được nhiều việc để nâng cao khả năng quốc phòng của Brasil. Sự xuất hiện ở vùng biển Nam Mỹ những con tàu thuộc Hạm đội 4 mới được tái lập của Washington cũng như những căn cứ quân sự mới của Mỹ ở hàng loạt những quốc gia Mỹ Latinh đang tạo ra những nguy cơ bùng nổ xung đột quân sự mới trong khu vực Trung và Nam Mỹ.

Chính dưới thời Tổng thống Lula da Silva, Brasil đã ký các hợp đồng quân sự với Pháp trị giá 12 tỉ USD và đã mua ở Paris 36 máy bay quân sự. Bác bỏ mọi lời buộc tội rằng Brasil đang làm dấy lên một cuộc chạy đua vũ trang mới ở Nam Mỹ, Tổng thống Lula da Silva đã không chỉ một lần nhấn mạnh: "Bất cứ quốc gia nào cũng có quyền bảo vệ an ninh và biên giới của mình".

Theo quan điểm của ông: "Brasil càng được vũ trang tốt thì càng ít khả năng bùng nổ chiến tranh trên lục địa Mỹ Latinh". Ông nhấn mạnh rằng, đất nước ông có những đường biên giới khổng lồ - 15 nghìn cây số trên đất liền và 8 nghìn trên đường biển. Cần phải nhớ rằng, Brasil có một đường biên giới  khá dài tiếp giáp với Columbia , nơi mà các căn cứ quân sự Mỹ đang được thỏa thuê lập ra, thậm chí cả ở khu vực sát cạnh Brasil.

Brasil đang sở hữu rất nhiều nguồn tài nguyên thiên nhiên cần được bảo vệ. Trước hết, khỏi những tham vọng "dính máu ăn phần" tới khu vực rừng Amazon và những mỏ dầu đã được tìm thấy ở vùng ven biển. Đó lẽ nào không phải là thứ đang khiến Hạm đội 4 thèm thuồng muốn "bảo vệ"?!

Về trữ lượng "vàng đen", Brasil không thua kém bất cứ cường quốc dầu mỏ nào trên thế giới. Tuy nhiên, Công ty Petrobras mà trong đó nhà nước nắm vai trò chủ đạo, không hề có ý định bán tống bán tháo dầu thô ra nước ngoài mà chủ yếu chỉ xuất khẩu các thành phẩm chế biến từ dầu thô.

Dưới thời Tổng thống Lula da Silva, chính phủ rất khuyến khích sự phát triển của ngành công nghiệp chế biến dầu mỏ. Như Lula da Silva đã không chỉ một lần nhấn mạnh, tất cả những khoản thu nhập có được từ những mỏ dầu mới sẽ được sử dụng cho các nhu cầu thiết yếu của đất nước - phát triển giáo dục, khoa học, công nghệ cũng như để triển khai các chương trình xã hội khác…

Tổng thống Lula da Silva nổi tiếng là một chuyên gia có hạng về thương lượng, hiệp thương và tháo gỡ mâu thuẫn. Ông biết cách xây dựng những mối quan hệ hợp tác hợp lý với Mỹ như với một đối tác bình đẳng chứ không phải với một "ông anh lớn".

Dù trong lòng có nghĩ thế nào thì như thực tế cho thấy, Washington đang phải chấp nhận sự đã rồi này. Trong Nhà Trắng người Mỹ luôn luôn để cho Lula da Silva hiểu rằng, chỉ  duy nhất có ông mới được đánh giá  như một thủ lĩnh của châu Mỹ Latinh, thậm chí còn hơn thế, như một thủ lĩnh ở tầm cỡ thế giới.

Chính Lula da Silva đã được Washington cậy nhờ tới khi cần giải quyết những mâu thuẫn trong Liên đoàn các quốc gia châu Mỹ hay trong việc làm giảm nguy cơ đảo chính quân sự ở Honduras hoặc thậm chí là cả trong những "đi lại" với Tehran… Tổng thống Mỹ Barack Obama đã gọi Lula da Silva  là "chính trị gia được biết tới nhiều nhất hành tinh".

Mặc dầu không làm hỏng các mối quan hệ với Washington nhưng Tổng thống Lula da Silva vẫn biết cách duy trì vị thế của mình như một chính trị gia độc lập. Ông đã không cắt đứt quan hệ với Iraq ngay cả khi Mỹ triển khai cuộc chiến tranh chống lại chế độ của Tổng thống Saddam Hussein. Ông cũng đã là người đưa ra sáng kiến lập nên Hội đồng Bảo an Nam Mỹ khi Hạm đội 4 của Mỹ được tái lập… Ông vẫn cử đại sứ tới Bình Nhưỡng, bất chấp mọi sức ép từ phía Washington

Tổng thống Lula da Silva là một trong những thí dụ, nói theo cách của Mauricio Funes, đại diện cánh tả Mặt trận Dân tộc giải phóng mang tên Farabundo Marti ở El Salvador, mới được bầu làm Tổng thống nước này năm 2009, cho thấy, một chính phủ thiên tả vẫn có thể duy trì được sự cân bằng trong nền kinh tế thị trường để xóa bỏ nghèo đói…

Mạnh Thường Vân

Các tin khác

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.

Lan man về nghề viết

Lan man về nghề viết

Thật lạ, có những câu thơ, dù chỉ đọc thoáng qua nhưng rồi lại nhớ mãi, có thế bởi tự dưng lại nhớ đến bài tứ tuyệt Vũ Hoàng Chương tặng Vũ Bằng: “Có bằng nói láo bốn mươi năm. Vũ ấy mà sao giọng vẫn văn. Hay tại đa ngôn đa báo hại. Giường tiên trời phạt chẳng cho nằm”.

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Tại phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại do Sotheby's tổ chức tại Hồng Kông vừa qua, các tác phẩm của danh họa Mai Trung Thứ và Lê Phổ đã được chốt với mức giá gần 1 triệu USD. Điều đáng nói, đây đang trở thành một xu hướng kéo dài trong nhiều năm qua. Đằng sau những con số ấn tượng ấy không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà còn là dấu hiệu cho thấy hội họa Đông Dương đã và đang được định danh trên bản đồ toàn cầu.

Đường dài của những sáng tạo mới

Đường dài của những sáng tạo mới

Trong vài năm trở lại đây, đời sống nghệ thuật Việt Nam chứng kiến một làn sóng sáng tạo đến từ các nghệ sĩ trẻ và những đơn vị nghệ thuật độc lập. Họ không chỉ dàn dựng tác phẩm, mà còn tạo ra những“ngôn ngữ biểu đạt mới”- nơi chất liệu văn hóa Việt Nam được đặt trong sự đối thoại với tinh hoa nghệ thuật hàn lâm châu Âu.

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Đó là triển lãm "Thổ cẩm Việt Nam - những sợi chỉ kể chuyện" tại không gian triển lãm của thư viện Jean-Pierre Melville, thuộc một khu sầm uất của quận 13, Paris, một nơi vốn được xem là khu phố đặc trưng của châu Á, hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa của thành phố.

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Chỉ cần vài giây âm thanh công khai trên internet, trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra một bản sao giọng nói gần như hoàn hảo, đủ để lừa dối, đủ để trục lợi và đủ để phá hủy uy tín của một nghệ sĩ được xây dựng trong nhiều thập kỷ.

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới - Oscar lần thứ 98 đã diễn ra vào ngày 15/3/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ tại nhà hát Dolby ở Los Angeles. Danh hài Conan O'Brien trong vai trò người dẫn chương trình đã khuấy động bầu không khí của buổi lễ và khiến cuộc đua vốn được đánh giá là vô cùng gay cấn của năm nay trở nên “duyên dáng” đáng kể với những mảng miếng hài đặc trưng.

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, câu "Cái răng, cái tóc là gốc con người" từ lâu đã được xem như một lời nhắc nhở về việc giữ gìn và chăm sóc ngoại hình của mỗi người. Tuy nhiên, khi tra cứu trên Google, không ít người giật mình khi thấy phiên bản "Cái răng, cái tóc là góc con người" lại xuất hiện nhiều hơn: khoảng 49.800 kết quả so với 16.900 kết quả của "gốc con người".

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Dịch thuật được ví như cái cầu vô hình nối người đọc xa lạ với tác giả xa lạ không cùng ngôn ngữ. Nhờ dịch thuật mà nhiều tác phẩm văn chương Việt được ra ngoài biên giới đến với bạn đọc không cùng tiếng nói. Người dịch là cầu nối tác phẩm văn học nguyên gốc với người đọc, giúp người đọc cảm nhận được sự hay của cái đẹp và bản sắc của văn bản.

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành điện ảnh phải xem lại toàn bộ cấu trúc sản xuất vốn tồn tại hơn một thế kỷ. Khi chi phí có thể được cắt giảm, quy trình được tinh gọn và rào cản gia nhập thị trường bị hạ thấp, AI mở ra một chương mới cho điện ảnh.

Các bài hát đồng dao

Các bài hát đồng dao

LTS: Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936) là nhà báo, nhà văn, dịch giả nổi tiếng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông là người có công lớn trong việc hoàn thiện và phổ cập chữ Quốc ngữ. Trong 30 năm làm báo, Nguyễn Văn Vĩnh là chủ bút 7 tờ báo bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp; viết hàng nghìn bài báo thuộc nhiều lĩnh vực, nhiều thể loại, đề cập đến các vấn đề trong xã hội từ chính trị, kinh tế đến các phong tục tập quán của người dân…

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Không phải ngẫu nhiên mà những linh vật ngựa đất nung "Mã Nghênh Phúc Hỷ" màu vàng kim thường xuất hiện trên kệ trang trọng trong các gia đình để đón năm mới. Lịch sử hàng ngàn năm gắn bó với con người đã khiến ngựa trở thành một trong những người bạn thân thiết nhất. Không chỉ đơn thuần là biểu tượng của tin vui và phúc lộc, đằng sau vẻ ngoài oai vệ ấy là cả một hành trình dài làm thay đổi lịch sử loài người và vô số câu chuyện khiến chúng ta phải bất ngờ.

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Tiếng vó ngựa rộn rã trên những cung đường đèo dốc không chỉ là âm thanh của việc di chuyển, mà còn là nhịp đập văn hóa bền bỉ của đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Bắc.

Cành đào huyền sử

Cành đào huyền sử

"Có một Thăng Long Nguyễn Huệ/ Ngựa phi trong sắc hoa đào". (Thơ Đỗ Trung Lai).

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ở Hà Nội, hiện nay có phố Bát Sứ, không những thế, còn có phố Bát Đàn. Theo “Từ điển đường phố Hà Nội” (NXB Hà Nội - 2010) do Nguyễn Viết Chúc chủ biên, thì khoảng trước năm 1890 người Pháp gọi hai phố này là rue des Tassee (phố Hàng Chén). Từ cách gọi này, ta biết bát còn gọi cái tô là đồ bằng sứ, bằng sành, đất nung dùng để đựng đồ ăn thức uống, tiếng đôi là bát đọi. Tục ngữ có câu: “Một bát một bình” nghĩa của nó là nói về vật dụng đựng cơm nước của người tu hành, về sau có thêm nghĩa phái sinh nhằm nói ai đó giữ một chí hướng, kiên trì làm theo sở nguyện của mình. Thế nhưng tại sao lại gọi đàn/ bát đàn?