Tổng Thanh tra CIA từ chức vì “vạch áo cho người xem lưng”

Ngày 5/1/2015, Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã chính thức thông báo việc từ chức của Tổng Thanh tra CIA David Buckley. Thông báo cho biết, ông Buckley sẽ thôi chức Tổng Thanh tra và rời khỏi CIA vào ngày 31/1 tới đây để theo đuổi công việc riêng trong khu vực tư nhân. Trong thời gian chưa có người thay thế ông Buckley, Phó Tổng thanh tra Christopher Sharpley sẽ đảm nhận nhiệm vụ Quyền Tổng thanh tra.

Ông Buckley được Tổng thống Barack Obama bổ nhiệm làm Tổng thanh tra CIA vào tháng 9/2010. Chuyện từ chức của ông Buckley vào lúc này là hết sức nhạy cảm, chỉ vài tháng sau vụ lùm xùm CIA bị cáo buộc do thám các nghị sĩ trong Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, mà chính Buckley là người đã góp phần tạo nên vụ việc.

Do đó, có dư luận cho rằng ông Buckley thực ra bị buộc phải từ chức vì không chịu nổi áp lực nội bộ sau khi đã "bêu xấu" cơ quan mình. Danielle Brian, Giám đốc điều hành của Dự án Giám sát Chính phủ Mỹ (PGO) nhận định, việc làm của ông Buckley đã đặt ra mối bận tâm về việc CIA cố tình ngăn cản Ủy ban Tình báo.

Tháng 7/2014, sau một thời gian điều tra, Tổng thanh tra CIA Buckley đưa ra kết luận rằng các nhân viên CIA đã bí mật bẻ khóa đột nhập vào các máy tính cá nhân của các nhân viên làm việc tại Ủy ban Tình báo Thượng viện để xóa các thông tin, dữ liệu mà Ủy ban này có được trong cuộc điều tra về các biện pháp tra tấn CIA sử dụng tại các "nhà tù đen" ở nước ngoài để tra khảo các nghi can khủng bố trong thời kỳ ông George W. Bush làm Tổng thống. Trong thực tế, các nhân viên CIA đã đột nhập bất hợp pháp vào các máy tính ở Ủy ban Tình báo và cố tình truy cập các file dữ liệu.

Các phát hiện của Buckley đã tạo nên một vụ bê bối lớn, khiến CIA bị công kích kịch liệt tại Thượng viện Mỹ, nhất là Thượng nghị sĩ Dianne Feinstein, Chủ tịch Ủy ban Tình báo. Trong một bài phát biểu khi đó, bà Feinstein đã buộc tội CIA vi phạm Hiến pháp. Giám đốc CIA John Brennan đã phải xin lỗi không chỉ bà Feinstein mà cả Thượng nghị sĩ Saxby Chambliss.

Tổng Thanh tra David Buckley.
Tổng Thanh tra David Buckley.

Ngoài ra, ông Brennan còn phải nộp báo cáo của Buckley cho Hội đồng trách nhiệm do Thượng nghị sĩ Evan Bayh đứng đầu để xem xét trách nhiệm của các nhân viên CIA vi phạm. Hiện Hội đồng trách nhiệm đang xem xét, nhưng tờ New York Times dẫn nguồn tin giấu tên cho rằng sẽ không có hình thức kỷ luật nào dành cho các nhân viên CIA liên quan trong vụ việc.

Theo báo chí Mỹ, việc các nhân viên CIA do thám máy tính của các thượng nghị sĩ xuất phát từ một tài liệu mật có tên gọi là Báo cáo Panetta. Đó là tài liệu kiểm tra nội bộ đối với chương trình tra khảo tăng cường của CIA do cựu Giám đốc CIA Leon Panetta ký.

Các thượng nghị sĩ ở Ủy ban Tình báo khẳng định Báo cáo Panetta chính là bằng chứng củng cố thêm cho báo cáo của họ về việc CIA sử dụng các hình thức tra tấn dã man nhưng không giúp thu được thông tin tình báo đáng giá, và rằng CIA đã lừa dối Nhà Trắng, Quốc hội và công chúng Mỹ một cách có hệ thống. Cựu Thượng nghị sĩ Mark Udall gọi Báo cáo Panetta là "khẩu súng có khói" (chứng cứ) chứng minh rằng CIA vẫn đang tiếp tục không trung thực về chương trình khảo cung tăng cường.

Cùng lúc với việc từ chức của Tổng thanh tra CIA Buckley, bà Feinstein cũng chuẩn bị rời ghế Chủ tịch   Ủy ban Tình báo Thượng viện. Trước khi ra đi, bà Feinstein đã đưa ra một loạt đề xuất nhằm "tránh tái diễn tra tấn trong tương lai".

Một trong các đề xuất của bà là gia tăng quyền hạn cho Tổng thanh tra CIA. Bà Feinstein đề xuất quy định Giám đốc CIA phải ra một lệnh yêu cầu phải có thông báo với Tổng thanh tra khi CIA triển khai bất cứ hành động bí mật nào và tất cả những thay đổi, điều chỉnh kế hoạch của các hành động đó. Bà Feinstein đề xuất Quốc hội Mỹ sửa đổi luật để cấm tra tấn và cấm CIA giam giữ người quá lâu, chỉ được giam thời gian ngắn thôi.

Bà Feinstein còn đề xuất Giám đốc Tình báo Quốc gia ra lệnh cấm nhà thầu tư nhân tham gia tra khảo và điều hành, quản lý, đánh giá các chương trình tình báo. Bà cũng đề xuất Giám đốc Tình báo Quốc gia và Bộ trưởng Tư pháp ra lệnh cho tất cả các cuộc tra khảo liên quan đến an ninh quốc gia phải được quay video.

Chưa biết các đề xuất của bà Feinstein có được Quốc hội Mỹ chuẩn y hay không, nhưng đây là những điều cần có để ngăn ngừa hành động tra tấn dã man của các cơ quan tình báo và an ninh Mỹ diễn ra trên khắp thế giới.

An Tôn (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.