Ngày 27-1-2015, sau hơn 2 năm truy nã, các đặc vụ thuộc Cục Điều tra liên bang, Mỹ (FBI), đã bắt được Tommy Gregory Thompson cùng nhân tình của ông ta là Alison Antekeier tại khách sạn Hilton, thành phố Boca Raton, bang Florida.
Tommy bị cáo buộc đã lấy trộm số vàng trị giá tương đương 50 triệu USD trong quá trình tìm kiếm xác tàu SS Central America của Mỹ, bị đắm vì một cơn bão hồi tháng 9-1857…
Bi kịch tàu SS Central America
Ngày 3-9-1857, tàu SS Central America - là con tàu vừa chạy bằng buồm, vừa chạy bằng động cơ hơi nước của Mỹ, dưới sự chỉ huy của thuyền trưởng William Lewis Herndon rời cảng Colon, Panama với 477 hành khách cùng thủy thủ đoàn 101 người. Nó chở theo 21 tấn vàng gồm 9,1 tấn là vàng thỏi, số còn lại là những đồng tiền vàng - thuộc sở hữu của Công ty khai thác mỏ California Gold Rush. Sau chặng dừng chân ngắn ở Havana, Cuba, tàu tiếp tục cuộc hải hành hướng về New York, Mỹ.
Thời điểm này, các văn phòng ở New York thuộc Công ty bảo hiểm và tín dụng Ohio Life - là công ty bảo hiểm lớn nhất nước Mỹ - cho biết họ sắp mất khả năng chi trả. Thông tin ấy đã khiến toàn nước Mỹ rung rinh. Lo sợ sự sụp đổ của Ohio Life sẽ tạo ra hiệu ứng domino, kéo theo sự sụp đổ của hàng loạt ngân hàng nên các tập đoàn kinh tế hàng đầu nước Mỹ - trong đó có Công ty khai thác mỏ California Gold Rush - đã quyết định vận chuyển 21 tấn vàng từ Panama về New York nhằm giải tỏa áp lực đang từng ngày đè nặng lên cán cân thanh toán.
 |
| Hình minh họa tàu SS Central America lúc gặp bão. |
Ngày 9-9, tàu SS Central America gặp bão khi về đến vùng biển bang Carolina, Mỹ. Dưới sức gió vận tốc 165km/giờ, 4 cánh buồm chính bị xé rách, 2 động cơ hơi nước cũng hỏng nên máy bơm vô tác dụng khi nước tràn vào.
Suốt 2 ngày sau đó, tàu SS Central America thả trôi theo gió. Theo lệnh thuyền trưởng William Lewis Herndon, thủy thủ đoàn treo ngược lá cờ hiệu của tàu - là tín hiệu cấp cứu theo quy định hàng hải hồi ấy nhưng không hề có một tàu nào đi ngang để giúp họ vì tất cả đều cố gắng tránh xa cơn bão.
Ngày 12, bão tăng thêm cường độ khiến thuyền trưởng William Lewis Herndon phải ra lệnh bỏ tàu. Kết quả chỉ có 153 hành khách - chủ yếu là phụ nữ và trẻ em - lên được xuồng cứu sinh rồi 3 ngày sau mới được tàu Ellen của Na Uy vớt. 425 người còn lại chìm theo tàu cùng 21 tấn vàng mà hiện tại, nó được ước lượng khoảng 5,6 tỉ USD, chưa kể nhiều đồng tiền vàng giá trị còn cao gấp hàng trăm lần giá trị thật của nó bởi tính lịch sử.
Tin tức về tàu SS Central America bị đắm đã gây ra một cơn địa chấn trên thị trường tài chính Mỹ. Chỉ trong vài ngày, giá vàng tăng lên 2,5 lần và đây được coi như cuộc khủng hoảng kinh tế đầu tiên trên thế giới.
Ngày ấy chưa có vệ tinh, tàu bè chưa có hệ thống định vị GPS như bây giờ nên người ta không thể biết chính xác vị trí nơi chiếc SS Central America chìm. Họ chỉ đoán rằng nó nằm đâu đó dưới đáy biển ngoài khơi bang Carolina. Nhiều cuộc tìm kiếm đã được tiến hành nhưng không mang lại kết quả bởi lẽ các thiết bị lặn hồi đó cũng rất thô sơ, thợ lặn không thể xuống sâu quá 50m.
Theo thời gian, vụ tàu SS Central America trôi vào quên lãng. Đến năm 1988 - nghĩa là 131 năm sau - chuyện về con tàu đắm bỗng sôi động trở lại khi thợ lặn Tommy Gregory Thompson cùng nhóm của ông ta tuyên bố đã biết chính xác vị trí SS Central America chìm.
 |
| Một phần số vàng Tommy lấy lên từ xác tàu SS Central America |
Ngay lập tức, các nhà đầu tư nhanh chóng góp cho ông ta 12,5 triệu USD dùng làm chi phí, thu hồi toàn bộ số vàng trên tàu bởi lẽ theo luật Mỹ và tùy từng bang, nếu một con tàu thương mại mang quốc tịch Mỹ bị đắm thì sau một thời gian - 60 năm chẳng hạn mà vẫn không tìm ra - nghĩa là đã hết thời hiệu sở hữu của chủ nhân con tàu, số tài sản trên tàu sẽ thuộc về người phát hiện và trục vớt nó.
Trường hợp tàu đã được bảo hiểm và công ty bảo hiểm đã bồi thường cho chủ tàu thì người phát hiện, trục vớt có nghĩa vụ phải trả lại số tiền bồi thường cho công ty bảo hiểm. Theo tính toán của các nhà đầu tư, sau khi trả tiền cho bảo hiểm, ít nhất họ cũng còn kiếm được 500 triệu USD.
Tham quá hóa liều
Sinh ngày 15-4-1952 ở bang Indiana, Mỹ, Tommy Gregory Thompson là một thợ lặn chuyên săn tìm xác tàu đắm. Nổi tiếng vì phát minh ra một thiết bị thăm dò điều khiển từ xa, được ông ta đặt tên là Nemo, có thể xuống sâu hơn 3.000m đồng thời còn có hệ thống tay gắp để thu nhặt những mẫu vật dưới đáy biển nên trước khi tìm ra chiếc SS Central America, Tommy cũng đã từng phát hiện vài xác tàu khác nhưng tài sản thu được chỉ đủ để thanh toán cho việc thuê mướn phương tiện chở dụng cụ lặn và trả lương cho các thành viên.
Ngày 11-9-1988, trong một chuyến lặn khảo sát ở vùng biển ngoài khơi cách bang Carolina 257km, những thước phim do Nemo quay được cho thấy xác tàu SS Central America nằm ở độ sâu 2.200m. Do thân tàu đã mục nát nên nhiều thỏi vàng lộ hẳn ra ngoài.
Lập tức, Tommy đã thành lập một công ty mang tên Columbus America Discovery đồng thời đăng ký quyền trục vớt tàu SS Central America. Với số tiền 12,5 triệu USD do các nhà đầu tư đóng góp, sau gần 1 tháng miệt mài, thiết bị lặn Nemo đã mang lên một số vàng thỏi cùng những đồng tiền vàng, ước tính tổng cộng khoảng 150 triệu USD, trong đó có 1 thỏi vàng nặng 36kg. Riêng với thỏi vàng ấy, Tommy bán được 8 triệu USD. Bán xong, ông ta biến mất cùng cô trợ lý Alison Antekeier - và cũng là nhân tình của ông ta.
 |
| Lệnh truy nã cặp đôi Tommy-Alison được dán trên các xa lộ xuyên bang. |
Suốt hơn 4 năm sau đó, không ai còn thấy bóng dáng cặp đôi Tommy - Alison đâu nữa. Các nhà đầu tư - là những người đã góp cho Tommy 12,5 triệu USD để thu hồi 21 tấn vàng trên tàu SS Central America khởi kiện ông ta ra tòa vì tội lừa đảo, còn các công ty bảo hiểm - là nơi đã bồi thường cho Công ty khai thác mỏ California Gold Rush 131 năm về trước cũng kiện Tommy ra tòa với tội danh trên. Chỉ duy nhất một lần, James Kennedy, một người dân sống ở phía nam bang Ohio gặp được Tommy.
Kể lại với phóng viên của tờ Dispatch, James Kennedy nói: “Sở dĩ tôi nhận ra ông ta là vì vụ tàu SS Central America và hình ảnh của ông ta tràn ngập trên nhiều tờ báo. Ông ta sống trong một căn nhà - hay chính xác hơn là 1 túp lều ẩm mốc, bẩn thỉu. Khi bước ra gặp tôi, ông ta ở trần, chỉ mặc chiếc quần lót cũ, chân đi giày da, vớ đen. Ông ta phân trần rằng mình không hề kiếm được đồng nào trong số vàng lấy lên từ chiếc tàu đắm…”.
Tuy nhiên, các đặc vụ FBI không tin vào lời phân trần này. Họ cho rằng Tommy dùng kế “ve sầu thoát xác” để có thể nuốt trôi số vàng trị giá 50 triệu USD mà lẽ ra, nó phải được chia cho những nhà đầu tư đã góp vốn, đồng thời trả cho bên bảo hiểm.
Mark Stroh, trưởng nhóm FBI truy lùng Tommy nói: “Ông ta rất thông minh, có lẽ là một trong những kẻ lừa đảo thông minh nhất. Ngay chính Tổng thống Barack Obama cũng yêu cầu phải tìm cho được ông ta. Khi chúng tôi đến căn nhà mà nhân chứng James Kennedy kể trên tờ Dispatch thì Tommy đã dọn đi. Trong nhà chỉ toàn rác, chuột và gián. Một chi tiết khiến chúng tôi nghi ngờ là chủ nhà cho biết Tommy đã trả tiền thuê suốt 1 năm nên mặc dù ông ta không còn ở đó, nhưng nó vẫn thuộc quyền sở hữu của ông ta…”.
Tiến hành lục soát căn nhà, FBI tìm thấy một bó tiền mặt, tổng cộng 10.000USD và bản sao kê của một ngân hàng, có số dư 1 triệu USD. Trên bản sao kê là mấy dòng chữ viết tay mà sau khi giám định, nó là chữ của Tommy. Tất cả được giấu dưới lớp ván sàn nhà. Chưa hết, FBI còn tìm được 12 điện thoại di động, mỗi chiếc chỉ thực hiện 1 cuộc gọi duy nhất đến ngân hàng nơi Tommy có tài khoản.
Tháng 8-2012, lệnh truy nã Tommy chính thức được FBI công bố. Hình ảnh của ông ta và cô nhân tình Alison được dán đầy trên những tấm bảng khổ lớn dọc theo các xa lộ liên bang. Đến tháng 12-2014, các đặc vụ FBI phát hiện dấu vết của Alison ở khu vực West Palm Beach, bang Florida.
Quá trình theo dõi, FBI biết Alison thuê phòng ở khách sạn Hilton, thành phố Boca Raton, bang Florida với cái tên giả là Antekeier từ gần 2 năm trước với giá 200USD/ngày - nghĩa là ngay sau khi lệnh truy nã Tommy và Alison được FBI công bố. Ăn uống thì cô ta đặt món tại nhà hàng trong khách sạn, mang đến tận phòng. Đôi lần Alison ra đường, khi thì đi bộ, lúc đi xe bus hoặc taxi nhưng không lần nào thấy cô ta đi cùng Tommy.
Sa lưới
Phải mất gần 3 tuần, FBI mới biết ngoài Alison, trong phòng còn có 1 người đàn ông mà họ tin là Tommy. Ngay cả quản lý khách sạn và các nhân viên phục vụ phòng cũng không ngờ. Ông Tom Marker, quản lý khách sạn Hilton cho biết: “Có thể ông ta lên phòng dưới hình thức đến thăm bạn rồi ở luôn trên đó. Và vì hàng ngày có hàng trăm khách ra vào nên nhân viên tiếp tân không thể biết được người đến thăm bạn đã đi khỏi hay chưa”.
Khi được hỏi tại sao nhân viện dọn dẹp, làm vệ sinh phòng cũng không phát hiện, quản lý Tom Marker nói: “Cô Antekeier - tức Alison - yêu cầu cứ 2 ngày mới dọn 1 lần, và dọn vào lúc 11 giờ trưa. Theo tôi thì có thể gần đến giờ đó, người ở chung với cô ấy ra khỏi phòng, lên bar-cafe trên sân thượng hoặc vào khu vực hồ bơi. Ở những nơi đó rất khó biết ai là người thuê phòng, ai là khách…”.
10 giờ sáng ngày 27-1-2015, FBI bắt Tommy khi ông ta vừa ra khỏi phòng rồi sau đó, họ bắt tiếp Alison khi cô ta đang cho quần áo của Tommy vào va ly để người dọn phòng không phát hiện. Trong phòng, FBI thu được 500.000USD tiền mặt.
Trước tòa, Tommy thừa nhận mình đã bán một phần số vàng thỏi tìm được từ tàu SS Central America với giá 50 triệu USD cho một công ty môi giới, và người đại diện của công ty môi giới cũng khẳng định có việc mua bán nhưng họ không biết vàng đó của tàu SS Central America. Riêng về 500 đồng tiền vàng được thiết bị thăm dò Nemo đem lên cùng số vàng thỏi, Tommy nói mình không liên quan.
Và mặc dù tòa chưa tuyên án nhưng Tommy vẫn bị giam, kể cả khi luật sư của ông ta đề nghị được đóng tiền bảo lãnh. Bên cạnh đó, tòa còn phạt Tommy mỗi ngày 1.000USD cho đến khi nào ông ta chịu cung khai nơi cất giấu 500 đồng tiền vàng.
Hiện tại, Công ty Odyssey Marine Exploration đã được chọn để tiếp tục việc thu hồi vàng từ tàu SS Central America, và họ đã đưa lên khỏi mặt nước 3.100 đồng tiền vàng, 45 thanh vàng thỏi, 36kg vàng cám. Theo một lãnh đạo của công ty này thì “Tommy mới chỉ lấy được 5% tài sản trên tàu…”.
