Đáng chú ý, đối tượng Hà Công Thành là mắt xích quan trọng trong đường dây vận chuyển ma túy cực lớn do Hà Ngọc Lương cầm đầu với 6 án tử hình, 4 án chung thân và 131 năm tù giam bị Công an tỉnh Hòa Bình triệt phá từ hơn 14 năm trước.
Lầy lội với “cơm đen”
Hà Công Thành là người dân tộc Thái, sinh ra và lớn lên ở bản Bò Báu, xã Đồng Tân, huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình. Bản Bò Báu quê hắn nổi tiếng với “đặc sản” ma túy, người dân lũ lượt kéo nhau đi buôn ma túy với hy vọng đổi đời. Là địa phương tiếp giáp thủ phủ ma túy bản Mông Hang Kia - Pà Cò và khu vực “Tam giác vàng” nên nhiều đối tượng miền xuôi móc nối miền ngược để mua bán “hàng trắng”. Từ đây, hình thành các đường dây mua bán ma túy có tổ chức, cấu kết chặt chẽ và được trang bị các vũ khí, phương tiện hiện đại phục vụ việc vận chuyển ma túy.
Bọn chúng sử dụng phương thức, thủ đoạn vận chuyển rất mưu mô, xảo quyệt để qua mắt lực lượng chức năng như: Sử dụng người già, phụ nữ, em nhỏ, thậm chí sử dụng ngay chính người thân trong gia đình. Khi bị phát hiện thì chống trả quyết liệt, sẵn sàng liều chết để mở đường sống. Đã có nhiều đường dây ma túy bị triệt phá, nhiều đối tượng bị lĩnh án tử hình, chung thân về ma túy, biết bao gia đình sống trong cảnh màn trời chiếu đất, bị xã hội lên án. Ấy vậy mà tội phạm ma túy đâu có giảm mà có xu hướng ngày càng tăng, diễn biến phức tạp và khó kiểm soát hơn.
Những năm trước đây, Bò Báu được biết đến nhiều hơn với danh xưng “bản không chồng” vì “cơn bão” ma túy quét qua bản làng vùng cao này. Những gia đình vắng bóng đàn ông, con không cha, vợ không chồng, còn nỗi đau nào hơn thế. Chia sẻ trong nước mắt, những người phụ nữ nơi đây cho biết: Cuộc sống gia đình vốn khó khăn, thiếu thốn càng trở nên cơ cực. Từ khi người chồng, người cha vốn là “rường cột” trong gia đình bị tù tội hoặc lĩnh án tử vì ma túy, người vợ thay chồng nuôi con khôn lớn, gồng gánh cuộc sống gia đình. Thậm chí, một gia đình có nhiều thế hệ lĩnh án tử hình, chung thân vì ma túy không phải là hiếm. Thực tế đó biến miền quê sơn cước này càng kiệt quệ hơn vì ma túy.
Sinh ra và lớn lên trong môi trường xã hội như vậy thật khó để Hà Công Thành có thể đứng vững. Ở quê hắn, làm giàu nhanh nhất chỉ là mua bán ma túy. Sau khi anh trai hắn là Hà Công Khánh “xộ khám” và bị tuyên án tử hình, không lấy đó làm bài học, Hà Công Thành trực tiếp liên kết với các đối tượng khác để hình thành đường dây mua bán, vận chuyển ma túy quy mô lớn. Đường dây của hắn được tổ chức chặt chẽ, sử dụng ám, tín hiệu để liên lạc.
Quá trình vận chuyển, đối tượng sử dụng nhiều phương thức, thủ đoạn manh động, liều lĩnh, liên tục thay đổi phương thức giao nhận hàng để che giấu hành vi phạm tội. Trong trường hợp đường dây bị bắt giữ sẽ không bị lộ đối tượng cầm đầu. Tuy nhiên, “vỏ quýt dày có móng tay nhọn”, với sự quyết liệt của các lực lượng Công an tỉnh Hòa Bình, đường dây vận chuyển ma túy với số lượng cực lớn lên tới trên 700 bánh heroin bị triệt phá, nhiều đối tượng phải nhận bản án thích đáng. Với bản chất lưu manh, xảo quyệt, sau khi nắm thông tin đường dây ma túy cực lớn bị triệt phá, Hà Công Thành đã bỏ trốn. Ngày 16/10/2010, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Bộ Công an đã ra Quyết định số 06 truy nã toàn quốc đối với Hà Công Thành.
Cuộc truy bắt trên đồi Bò Báu
Sau khi biết tin đồng bọn bị bắt giữ, vốn là tên cáo già, Hà Công Thành lập tức bỏ trốn vào rừng sâu và khu vực biên giới Việt - Lào. Mặc dù bị Cơ quan công an truy lùng gắt gao, hắn vẫn ngang nhiên tham gia các đường dây vận chuyển ma túy, thách thức pháp luật. Quá trình bỏ trốn, hắn cắt đứt mọi liên lạc với gia đình, người thân.
Các trinh sát dày dạn kinh nghiệm của Công an tỉnh Hòa Bình đã sử dụng “Thư kêu gọi đầu thú” thuyết phục đối tượng đầu thú để hưởng khoan hồng. Việc làm trên không chỉ giúp cơ quan chức năng hạn chế thấp nhất về công sức lẫn thương vong khi truy bắt mà còn giúp đối tượng được giảm nhẹ hình phạt, có cơ hội làm lại cuộc đời. Việc làm đậm tính nhân văn đó đã giúp các trinh sát cảm hóa, thức tỉnh nhiều đối tượng truy nã đặc biệt tự nguyện tới đầu thú để hưởng khoan hồng. Các trinh sát đã nhiều lần gặp gỡ gia đình, tác động người thân đối tượng bằng lời lẽ thân tình, giúp đối tượng nhận ra sai lầm. Đặc biệt, các trinh sát đã thông qua già làng, người có uy tín trong bản tác động đối tượng đầu thú.
Thế nhưng, vốn là đối tượng tinh vi, xảo quyệt, tên Hà Công Thành không vội ra mặt. Hắn thông qua gia đình thăm dò động tĩnh của Cơ quan công an bởi hắn sợ rằng, khi đầu thú sẽ bị bắt và đi tù. Các trinh sát đã kiên trì giải thích chính sách khoan hồng của Đảng, Nhà nước đối với cá nhân phạm tội biết ăn năn, hối cải, trở thành người lương thiện. Biết trước kết cục nên hắn kiên trì bám trụ trong rừng, luôn mang theo vũ khí nóng như: súng AK, lựu đạn... sẵn sàng nhả đạn khi bị truy bắt, khiến việc bắt giữ càng trở nên khó khăn.
Các trinh sát vẫn kiên trì nắm tình hình, xác minh thông qua các mối quan hệ của đối tượng.
Sau mỗi chuyên án ma túy bị triệt phá, các trinh sát đều triệt để khai thác, nắm thông tin liên quan đến Hà Công Thành. Nhiều năm liền Công an huyện Mai Châu tổ chức xác minh, truy bắt đối tượng. Có thời điểm, dường như các trinh sát đã tiếp cận gần hơn với đối tượng để tổ chức bắt giữ. Vốn là tên cáo già, khi biết Cơ quan công an đang truy lùng gắt gao, đối tượng “cao chạy xa bay”, tiếp tục lẩn trốn vào rừng sâu.
Sau hơn 14 năm “bặt vô âm tính”, thời gian gần đây, các trinh sát nắm được thông tin, đối tượng vẫn có mặt tại địa phương. Xác định đây có thể là thời điểm quan trọng để bắt giữ đối tượng, khép lại vụ án từ 14 năm trước, các trinh sát xây dựng kế hoạch cất vó. Tuy nhiên, Hà Công Thành là tên tội phạm nguy hiểm, đặc biệt manh động, liều lĩnh, thường mang theo vũ khí nóng nên phương án bắt giữ phải hết sức thận trọng, chặt chẽ, đảm bảo tuyệt đối an toàn. Việc bắt giữ đối tượng ngay tại sào huyệt của hắn tiềm ẩn nhiều rủi ro, phức tạp, đối tượng sẽ kích động, lôi kéo người dân chống trả khiến việc bắt giữ không an toàn.
Trước đây, ngày 5/2/2010 tại xã Hang Kia, huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình, khi lực lượng Công an tổ chức truy bắt đối tượng truy nã đặc biệt nguy hiểm, đối tượng đã kích động gia đình, người thân chống trả quyết liệt khiến 3 đồng chí Công an tỉnh Hòa Bình hy sinh và nhiều đồng chí bị thương. Đây là tổn thất vùng nặng nề, cũng là kinh nghiệm mà các trinh sát Công an tỉnh Hòa Bình vận dụng để đấu tranh hiệu quả với tội phạm ma túy, đặc biệt là với các tên trùm ma túy nguy hiểm như Hà Công Thành.
Sau khi nắm thông tin, đối tượng đang lẩn trốn trong rừng sâu thuộc bản Bò Báu, xã Đồng Tân. Theo đánh giá của các trinh sát, đồi Bò Báu trải rộng, nhiều núi cao, vực sâu, đường đi lại gập ghềnh, hiểm trở. Để tiếp cận khu vực này, các trinh sát đi bộ cả ngày trời, chia thành nhiều hướng mật phục, đón lõng, chờ thời điểm thuận lợi để bắt giữ. Đây là đối tượng đặc biệt nguy hiểm, thường mang theo vũ khí nóng bên người nên phương án bắt giữ phải đảm bảo tuyệt đối an toàn. Không để đối tượng lợi dụng việc bắt giữ kích động, lôi kéo người dân hoặc sử dụng người dân làm con tin gây áp lực đối với lực lượng bắt giữ. Phát hiện đối tượng sẽ rời nơi trú ẩn di chuyển xuống khu vực phía dưới, ngay từ rạng sáng ngày 26/12/2024, hàng chục trinh sát đã bí mật xuyên rừng, trèo đèo, lội suối áp sát khu vực đối tượng lẩn trốn.
Sau nhiều giờ căng mình theo dõi trong điều kiện thời tiết giá rét, sương phủ trắng đồi, đến khoảng 10 giờ cùng ngày, các trinh sát phát hiện đối tượng đang lẩn trốn trong căn lều trên đỉnh đồi. Qua công tác trinh sát, tổ công tác phát hiện ngoài đối tượng Hà Công Thành còn có một người phụ nữ đang ở trong lều. Đây là tình huống phát sinh ngoài dự kiến. Ban chỉ huy quyết định điều chỉnh phương án bắt giữ, yêu cầu các mũi trinh sát phải tuyệt đối bí mật, khẩn trương, an toàn, không để đối tượng khống chế người phụ nữ làm con tin. Lựa chọn thời điểm phù hợp, phát hiện đối tượng sơ hở, ngay lập tức, lực lượng truy bắt từ nhiều hướng áp sát, khống chế. Lúc này, đối tượng manh động, liều lĩnh chống trả quyết liệt hòng trốn thoát. Tuy nhiên, với bản lĩnh và kinh nghiệm dày dạn, chỉ sau đó không lâu, các trinh sát đã bắt giữ thành công tên tội phạm đặc biệt nguy hiểm. Quá trình vây bắt đảm bảo tuyệt đối an toàn về lực lượng, phương tiện và quần chúng nhân dân.
Qua khai thác đối tượng, được biết, sau khi nghe tin đồng bọn bị bắt giữ, Hà Công Thành lập tức bỏ trốn vào trong rừng. Thời gian đầu, hắn vẫn tham gia điều hành các đường dây ma túy do các “bạn hàng” cũ giới thiệu. Sau đó, nhận thấy Cơ quan công an đang truy lùng gắt gao, sợ bị lộ, hắn ít hoạt động hơn. Hắn vẫn thường xuyên liên hệ với gia đình, người thân để nắm tình hình và hoạt động của lực lượng Công an. Là tên trùm ma túy, hắn có nhiều kinh nghiệm che giấu thân phận, đối phó với cơ quan chức năng. Đặc biệt, hắn cảnh giác cao độ, trang bị vũ khí nóng sẵn sàng chống trả khi bị bắt giữ. Với tính toán như vậy, hắn tin rằng, lực lượng Công an không thể phát hiện, bắt giữ hắn. Tuy nhiên, Hà Công Thành đã phải khuất phục trong một tình huống bất ngờ ngoài dự đoán của hắn.
Tên tội phạm truy nã đặc biệt Hà Công Thành sa lưới sau hơn 14 năm lẩn trốn. Đó là chiến công xuất sắc của các lực lượng Công an tỉnh Hòa Bình, góp phần kéo giảm tội phạm ma túy trên địa bàn, mang lại nhịp sống bình yên và hạnh phúc cho người dân khi Tết cổ truyền Ất Tỵ 2025 đang đến gần.
Thành lập Ban chỉ đạo xét xử trùm ma túy Oanh “Hà” 
Truy bắt trùm ma túy bản Mông 
