Với nhiều thủ đoạn đối phó, trang bị vũ khí nóng, hắn sẵn sàng nhả đạn khi bị phát hiện. Hành trình truy bắt tên tội phạm đặc biệt nguy hiểm này là thách thức lớn với các trinh sát Công an tỉnh Hòa Bình.
Ở nơi từng là “thủ phủ hàng trắng”
Giàng A Chư là người dân tộc Mông, sinh ra và lớn lên trong gia đình có 6 anh chị em ở bản Thung Mặn, xã Hang Kia, huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình. Quê hắn nổi tiếng với “đặc sản” thuốc phiện và ma túy. Vùng này vốn địa hình hiểm trở, núi non trùng điệp, tiếp giáp biên giới Việt - Lào và khu vực Tam Giác Vàng, người Mông sống trên đồi núi cao, quanh năm mây phủ, biệt lập thế giới bên ngoài.
Từ ăn sâu vào tiềm thức người dân từ khi lọt lòng đến khi trưởng thành. Sau khi có chủ trương của Đảng, Nhà nước về xóa bỏ cây hoa anh túc, thay thế là cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao. Do bị tác động, lôi kéo từ kẻ xấu, trình độ dân trí thấp, cuộc sống khó khăn, thiếu thốn, bị cô lập với bên ngoài, đó là nguyên nhân dẫn tới tình trạng mua bán, vận chuyển trái phép các chất ma túy có dấu hiệu gia tăng mạnh. Cũng bởi giá trị siêu lợi nhuận, nhiều người dân quê hắn bất chấp pháp luật, ngang nhiên hoạt động, thậm trí lôi kéo người thân, bạn bè tham gia buôn bán, vận chuyển ma túy, hình thành các đường dây mua bán, vận chuyển ma túy quy mô lớn hoạt động liên tỉnh, xuyên quốc gia với hàng chục đến hàng trăm đối tượng tham gia.
Cụ Vàng A Tình, một già làng có uy tín ở Hang Kia chia sẻ: Cuộc sống của bà con nghèo khó lắm. Nguồn thu chủ yếu từ lúa, ngô, dong riềng và các loại cây ăn quả như mận, đào... Đất canh tác ít, chủ yếu là núi đá chênh vênh nên phần nhiều các hộ dân còn nghèo, thậm chí có hộ đói. “Mình có nói, có khuyên giải thì cái bụng nó không nghe. Nó thích nghe lời kẻ xấu, thích cuộc sống giàu sang, nhàn hạ. Trồng ngô, trồng sắn cả năm không bằng một chuyến buôn ma túy. Vậy thì…, khó tuyên truyền, vận động lắm”. Giàng A Chư là kẻ như thế.
Có thời điểm ở quê hắn, người người đi buôn, nhà nhà đi bán ma túy, nhiều gia đình giàu lên nhanh chóng nhờ ma túy. Hắn tìm cách móc nối với những tên trùm ma túy ở địa phương, học cách mua bán, vận chuyển ma túy. Trong thâm tâm, hắn nghĩ rằng, chỉ buôn đến khi có nhà cao, cửa rộng rồi sẽ làm ăn lương thiện(?) Cứ thế, mặc dù có vợ và 3 người con, nhưng không thoát khỏi cám dỗ, hắn ngày một lún sâu vào con đường tội lỗi, trở thành trùm ma túy lúc nào không hay.
Mối quan hệ bạn hàng được mở rộng, hắn chỉ việc ở nhà để bán hàng trắng kiếm lời. Chỉ những phi vụ cần thiết hắn mới trực tiếp tham gia. Hắn đặc biệt cảnh giác với những người lạ mặt, hắn nghi ngờ ngay cả những người thân tín. Khi đối tượng trong đường dây bị bắt, hắn lập tức bỏ trốn vào trong rừng. Vào một ngày cuối năm 2018, một số đối tượng ở địa phương khác tìm đến thủ phủ ma túy liên hệ mua hàng trắng với số lượng lớn. Trong số đó có Nguyễn Thị Thủy, sinh năm 1979, trú tại huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên; Vì Văn Sen, sinh năm 1990, trú tại xóm Chiềng Sại, thị trấn Mai Châu, huyện Mai Châu và Ngần Văn Tuấn, sinh năm 1974, trú tại xã Đồng Tân, huyện Mai Châu và một trùm ma túy người Mông khác là Sùng A Sếnh, sinh năm 1980. Vốn là chỗ bạn hàng, từng nhiều lần giao dịch nên Giàng A Chư có nhiều mối quan hệ với các tên trùm ma túy, có mối lấy hàng trắng rất dồi dào. Chính vì vậy, khi các đối tượng đặt mua với số lượng ma túy lên tới 50 bánh heroin, Giàng A Chư và Sùng A Sếnh vẫn dễ dàng đáp ứng.
Sau khi giao dịch thành công, 3 đối tượng Nguyễn Thị Thủy, Vì Văn Sen và Ngần Văn Tuấn điều khiển xe ô tô ngược về các tỉnh đồng bằng tiêu thụ. Khi đến địa phận thôn Tứ Mỹ, xã Phùng Chí Kiên, huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên, lực lượng chức năng ra tín hiệu dừng xe để kiểm tra hành chính. “Có tật giật mình”, nét mặt các đối tượng tím tái, vòng vo chối tội. Tuy nhiên, với nghiệp vụ sắc bén và kinh nghiệm bắt giữ tội phạm ma túy, các lực lượng phòng chống ma túy Bộ Công an và Công an tỉnh Hưng Yên đã phát hiện 50 bánh heroin và 3 túi nilon chứa ma túy tổng hợp được cất giấu cẩn thận trong xe.
Mở rộng điều tra, Cơ quan công an bắt giữ đối tượng Sùng A Chếnh, đồng thời xác định Giàng A Chư có vai trò đặc biệt quan trọng trong đường dây ma túy lớn này. Cơ quan Cảnh điều tra Bộ Công an ra lệnh truy nã đặc biệt đối với Giàng A Chư. Sau khi biết tin đồng bọn bị bắt giữ, vốn là tên cáo già, Giàng A Chư lập tức bỏ trốn vào rừng sâu và khu vực biên giới Việt - Lào. Mặc dù bị cơ quan Công an truy lùng gắt gao, hắn vẫn ngang nhiên điều hành các đường dây vận chuyển ma túy, thách thức pháp luật. Quá trình bỏ trốn, cắt đứt mọi liên lạc với gia đình, người thân.
Những lá thư không hồi âm
Các trinh sát dày dạn kinh nghiệm của Công an tỉnh Hòa Bình nghĩ tới việc sử dụng thư kêu gọi đầu thú để thuyết phục đối tượng đầu thú để hưởng khoan hồng. Việc làm trên không chỉ giúp cơ quan chức năng hạn chế thấp nhất về công sức lẫn thương vong khi truy bắt mà còn giúp đối tượng được giảm nhẹ hình phạt, có cơ hội làm lại cuộc đời.
Việc làm đậm tính nhân văn đó đã giúp các trinh sát cảm hóa, thức tỉnh nhiều đối tượng truy nã đặc biệt tự nguyện tới đầu thú để hưởng khoan hồng. Các trinh sát đã nhiều lần gặp gỡ gia đình, người thân tác động, thuyết phục bằng lời lẽ thân tình, giúp đối tượng nhận ra sai lầm. Đặc biệt, các trinh sát đã thông qua già làng, người có uy tín trong bản tác động đối tượng đầu thú. Thế nhưng, vốn là đối tượng tinh vi, xảo quyệt, tên Giàng A Chư không vội ra mặt. Hắn thông qua gia đình thăm dò động tĩnh của cơ quan Công an bởi hắn sợ rằng, khi đầu thú sẽ bị bắt và đi tù. Các trinh sát đã kiên trì giải thích chính sách khoan hồng của Đảng, Nhà nước đối với cá nhân phạm tội biết ăn năn, hối cải, trở thành người lương thiện. Biết trước kết cục nên hắn kiên trì bám trụ trong rừng, luôn mang theo vũ khí nóng theo như: súng AK, lựu đạn, sẵn sàng nhả đạn khi bị truy bắt, khiến việc bắt giữ càng trở nên khó khăn gấp bội phần.
Các trinh sát vẫn kiên trì nắm tình hình, xác minh thông qua các mối quan hệ của đối tượng. Sau mỗi chuyên án ma túy liên quan đến đối tượng ở Hang Kia bị triệt phá, các trinh sát đều triệt để khai thác, nắm thông tin liên quan đến Giàng A Chư, song không có kết quả. Sau gần 3 năm “bặt vô âm tính”, thời gian gần đây, các trinh sát nắm được thông tin, đối tượng vẫn bí mật về thăm gia đình. Xác định đây có thể là thời điểm quan trọng để bắt giữ đối tượng, khép lại vụ án từ 3 năm trước, các trinh sát xây dựng kế hoạch bắt giữ đối tượng. Tuy nhiên, Giàng A Chư là tên tội phạm nguy hiểm, đặc biệt manh động, liều lĩnh, thường mang theo vũ khí nóng phòng thân nên việc bắt giữ phải hết sức thận trọng, chặt chẽ, đảm bảo tuyệt đối an toàn.
Tuy nhiên, việc bắt giữ đối tượng ngay tại sào huyệt của hắn tiềm ẩn nhiều rủi ro, phức tạp, đối tượng sẽ khích động, lôi kéo người dân chống trả khiến cho việc bắt giữ không an toàn. Trước đây, ngày 5/2/2010 cũng tại địa điểm này xảy ra vụ việc tương tự, đối tượng truy nã đã kích động gia đình, người thân chống trả khiến 3 đồng chí Công an tỉnh Hòa Bình hy sinh và nhiều đồng chí bị thương. Do vậy, phương án được các trinh sát đặt ra là điều chuyển đối tượng “ra khỏi hang” để bắt giữ.
Hạ màn
Sau khi nắm thông tin, đối tượng bí mật từ xóm Táu Nà, xã Cun Pheo, huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình trở về nhà, các trinh sát chia thành nhiều hướng vây bắt. Đến khoảng 17 giờ 45 phút, ngày 13/3/2024, khi trời nhập nhoạng tối, phát hiện đối tượng có mặt tại đường rừng thuộc xóm Táu Nà, các lực lượng Công an tỉnh Hòa Bình từ nhiều hướng lập tức áp sát, khống chế đối tượng. Lúc này, đối tượng bộc lộ bản chất manh động, liều lĩnh chống trả rất quyết liệt hòng trốn thoát. Tuy nhiên, với bản lĩnh và kinh nghiệm dày dạn, chỉ sau đó không lâu, các trinh sát đã bắt giữ thành công tên tội phạm đặc biệt nguy hiểm.
Sau khi biết tin đồng bọn bị bắt giữ, Giàng A Chư lập tức bỏ trốn vào trong rừng. Thời gian đầu, hắn vẫn tham gia điều hành các đường dây ma túy do các “bạn hàng” cũ giới thiệu. Sau đó, nhận thấy cơ quan Công an đang truy lùng gắt gao, sợ bị lộ, hắn ít hoạt động hơn. Hắn vẫn thường xuyên liên hệ gia đình, người thân để nắm tình hình và hoạt động của lực lượng Công an. Là tên trùm ma túy, hắn có nhiều kinh nghiệm che giấu thân phận, đối phó với cơ quan chức năng. Đặc biệt, hắn cảnh giác cao độ, trang bị vũ khí nóng sẵn sàng chống trả khi bị bắt giữ. Với tính toán như vậy, hắn tin rằng, lực lượng Công an không thể phát hiện, bắt giữ hắn. Tuy nhiên, “Vỏ quýt dày có móng tay nhọn”, Giàng A Chư đã bị khuất phục trong một tình huống bất ngờ nhất ngoài dự báo của hắn.
Tên tội phạm truy nã đặc biệt Giàng A Chư sa lưới sau gần 3 năm lẩn trốn. Đó là chiến công đặc biệt xuất sắc của các lực lượng Công an tỉnh Hòa Bình, góp phần kéo giảm tội phạm ma túy trên địa bàn, mang lại nhịp sống bình yên và hạnh phúc cho người dân bản Mông.
Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 triệt phá 13 vụ án, chuyên án ma túy 
