Tội phạm Môi trường trỗi dậy thành mối đe dọa Toàn cầu

Đằng sau những hoạt động kinh doanh hợp pháp, một thế giới tội phạm đang phát triển mạnh mẽ, đe dọa hủy hoại các hệ sinh thái, làm suy yếu các quốc gia và gây nguy hiểm cho tương lai của hành tinh. Không còn là những hành vi vi phạm môi trường lẻ tẻ, những mạng lưới tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia với phương thức tinh vi và lợi nhuận khổng lồ đã hình thành. Từ những khu rừng nhiệt đới Amazon đến các cảng biển tại Đông Nam Á, tội phạm môi trường đang trở thành một trong những thách thức cấp bách và phức tạp nhất đối với lực lượng chấp pháp toàn cầu trong thế kỷ 21.

Cuộc khủng hoảng cấp hành tinh

Nhận thức về tính chất nghiêm trọng của tội phạm môi trường đang đạt mức chưa từng có tại các diễn đàn quốc tế. Tại Phiên họp thứ 34 của Ủy ban Phòng ngừa tội phạm và Tư pháp hình sự Liên hợp quốc (CCPCJ) vào tháng 5/2025, các chuyên gia và nhà hoạch định chính sách toàn cầu đã nhất trí nhấn mạnh mối liên hệ giữa tội phạm môi trường, tội phạm có tổ chức và những tác động tàn phá của chúng đối với đa dạng sinh học và cộng đồng địa phương.

Sự kiện này đã đặt nền móng cho một bước tiến quan trọng dẫn đến thành lập Nhóm chuyên gia liên chính phủ về các tội phạm ảnh hưởng đến môi trường theo Công ước Liên hợp quốc về Chống Tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia (UNTOC). Nhóm này có nhiệm vụ xác định những lỗ hổng trong khung pháp lý quốc tế và cân nhắc khả năng xây dựng một nghị định thư bổ sung để truy tố các mạng lưới tội phạm môi trường xuyên biên giới.

Tội phạm Môi trường trỗi dậy thành mối đe dọa Toàn cầu -0
Đại hội bảo tồn thế giới đã liệt tội hủy diệt sinh thái cho nhóm tội phạm môi trường.

Theo số liệu của UNTOC, tội phạm môi trường hiện đã trở thành loại tội phạm có lợi nhuận cao thứ ba trên thế giới (chỉ sau buôn lậu ma túy và hàng giả), với tốc độ gia tăng hàng năm từ 5% đến 7% (nhanh hơn cả tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu). Theo ước tính của Tổ chức Cảnh sát quốc tế (INTERPOL) và Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP), tội phạm môi trường lấy đi của nền kinh tế thế giới khoảng 110 - 281 tỷ USD mỗi năm. Một số báo cáo phân tích sâu hơn chỉ ra rằng nếu tính cả các thiệt hại gián tiếp về hệ sinh thái, con số này có thể lên tới 300 tỷ USD.

Theo các chuyên gia của UNTOC, tội phạm môi trường thường tồn tại ở "giao điểm của hệ thống hợp pháp và bất hợp pháp", được thúc đẩy bởi lợi nhuận và được duy trì bởi các kẽ hở quy định, thực thi yếu và tham nhũng. Các tội phạm điển hình bao gồm buôn bán trái phép động vật hoang dã, khai thác gỗ và khoáng sản bất hợp pháp, cùng với việc buôn lậu chất thải. Khai thác gỗ lậu hiện có giá trị khoảng 30 - 100 tỷ USD hàng năm.

Tại một số quốc gia, khoảng 50% - 90% hoạt động khai thác gỗ là bất hợp pháp. Việc đổ trộm rác thải nguy hại và buôn lậu rác thải nhựa cũng tăng mạnh trong năm 2024. Tại châu Âu, các nhà chức trách phát hiện nhiều mạng lưới "rửa rác" biến rác thải độc hại thành "nguyên liệu tái chế" để xuất khẩu sang các nước đang phát triển. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), các hành vi vi phạm xả thải trái phép góp phần gây ra ô nhiễm không khí và nguồn nước, khiến khoảng 7 triệu người tử vong sớm mỗi năm trên toàn cầu.

Một điểm yếu lớn trong hệ thống phòng chống toàn cầu chưa đủ mạnh. Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) chỉ bảo vệ khoảng 0,4% các loài trên thế giới. Điều này tạo ra một lỗ hổng nguy hiểm, khiến nhiều loài dễ bị tổn thương bị khai thác và buôn bán quốc tế một cách "hợp pháp" do không nằm trong danh mục kiểm soát. Các tổ chức bảo tồn quốc tế đã kêu gọi hành động khẩn cấp để đóng lỗ hổng này, thông qua việc xây dựng các khung pháp lý quốc gia mạnh mẽ hơn có thể ngăn chặn việc nhập khẩu và buôn bán các loài động vật hoang dã bị khai thác trái phép tại nước xuất xứ.

Tội phạm Môi trường trỗi dậy thành mối đe dọa Toàn cầu -0
Mạng lưới chống buôn lậu động vật hoang dã toàn cầu đang ngày càng  mở rộng .

Nhận thức về tính chất "có tổ chức" của tội phạm môi trường đang định hình lại cách tiếp cận toàn cầu. Các chuyên gia tại CCPCJ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc áp dụng các công cụ từ UNTOC và Công ước Liên hợp quốc về Chống Tham nhũng (UNCAC) để phá vỡ các mạng lưới này. Điều này bao gồm các biện pháp như điều tra dựa trên tình báo, kỹ thuật điều tra đặc biệt, truy vết tài chính và tăng cường hợp tác quốc tế.

Từ nhận thức đến hành động

Trước sự gia tăng tinh vi và nguy hiểm của tội phạm môi trường, thế giới đã chuyển từ các cam kết tự nguyện sang những hành động thực thi pháp luật quyết liệt và hợp tác quốc tế đa tầng. Cảnh sát quốc tế đã không còn chỉ dừng lại ở việc quan sát mà đã mở các cuộc tấn công trực diện vào các mạng lưới tội phạm. Tháng 10/2025, INTERPOL phối hợp với 9 quốc gia Mỹ Latinh thực hiện chiến dịch tổng lực, dẫn đến 225 vụ bắt giữ và triệt phá hơn 400 vụ vi phạm liên quan đến khai thác gỗ lậu, khai thác khoáng sản trái phép tại lưu vực sông Amazon.

Một dự án chuyên về bảo vệ rừng nhiệt đới có tên LEAP cũng được tiến hành ở Brazil, Indonesia và Peru đã bước sang giai đoạn 3 từ tháng 11/2025 hướng tới đấu tranh chống khai thác vàng lậu vốn là nguyên nhân chính gây mất rừng và ô nhiễm thủy ngân. Một chiến dịch xuyên quốc gia có tên Thunder do INTERPOL và Tổ chức Hải quan thế giới (WCO) phối hợp chỉ trong tháng 12/2025 đã giải cứu hơn 30.000 cá thể động vật sống khỏi các mạng lưới buôn lậu quốc tế.

Tội phạm Môi trường trỗi dậy thành mối đe dọa Toàn cầu -0
Buôn lậu động vật hoang dã là nguyên nhân chính dẫn đến nạn tuyệt chủng nhiều loài động vật.

Thế giới cũng đang hình thành những "gọng kìm" pháp lý mạnh mẽ hơn cho loại tội phạm này. Công ước Hội đồng Châu Âu về Bảo vệ Môi trường thông qua tháng 12/2025 trở thành cột mốc lịch sử khi thiết lập các tiêu chuẩn ràng buộc để hình sự hóa các hành vi hủy hoại môi trường nghiêm trọng, thậm chí tương đương với tội "Hủy diệt sinh thái". Tại Đại hội Bảo tồn thế giới (IUCN) tháng 10/2025 ở Abu Dhabi, giới chức bảo tồn đã thông qua nghị quyết xác định tội phạm môi trường là mối đe dọa lớn đối với nhân quyền và đa dạng sinh học, kêu gọi các chính phủ phải đưa nội dung này vào chương trình nghị sự an ninh quốc gia.

Năm 2025 cũng ghi nhận sự bùng nổ của công nghệ trong việc giám sát và truy vết. Các quốc gia như Gabon và Brazil đã triển khai hệ thống cảm biến âm thanh tích hợp AI để phát hiện tiếng cưa xích và súng săn ngay tức thì của bọn săn trộm. Chương trình Copernicus của châu Âu cung cấp hình ảnh độ phân giải cao giúp cảnh sát phát hiện các bãi rác thải trái phép từ không gian. Sự kết hợp giữa chính phủ các nước (như Pháp, Na Uy), các tổ chức phi chính phủ và khu vực tư nhân nhằm chia sẻ thông tin tình báo về các dòng tài chính bất hợp pháp bắt nguồn từ tội phạm môi trường đã tạo nên mạng lưới chống "Tội phạm thiên nhiên".

Việt Nam cùng các nước Đông Nam Á cũng đã tăng cường các cuộc họp định hướng qua kênh INTERPOL để ngăn chặn việc vận chuyển động vật hoang dã và rác thải nhựa trái phép xuyên biên giới trong khuôn khổ ASEAN. Để thích ứng, Việt Nam đang chủ động hoàn thiện thể chế. Tháng 12/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét thông qua Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh Cảnh sát môi trường, một động thái được Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá là "rất cấp thiết, cấp bách".

Tội phạm Môi trường trỗi dậy thành mối đe dọa Toàn cầu -0
Đổ trộm rác thải độc hại đang trở thành vấn đề nghiêm trọng ở các quốc gia.

Con đường phía trước

Dù có những tiến bộ, các lực lượng chấp pháp trên toàn cầu vẫn phải đối mặt với những trở ngại to lớn. Tính chất xuyên biên giới của loại tội phạm này đòi hỏi sự phối hợp quốc tế ở mức độ cao, nhưng sự khác biệt về luật pháp và ưu tiên kinh tế giữa các quốc gia thường cản trở hợp tác hiệu quả. Sự tham nhũng, cả ở cấp địa phương và quốc gia, tiếp tục là chất bôi trơn cho các hoạt động bất hợp pháp này. Hơn nữa, nguồn lực dành cho các đơn vị chấp pháp môi trường thường bị hạn chế so với quy mô và lợi nhuận khổng lồ của các tội phạm.

Tuy nhiên, ánh sáng lạc quan vẫn le lói. Xu hướng sử dụng công nghệ mới như vệ tinh giám sát, trí tuệ nhân tạo để phân tích dữ liệu và blockchain để truy xuất nguồn gốc tài nguyên đang mở ra những hướng đi mới. Quan trọng hơn, sự tham gia ngày càng tăng của xã hội dân sự, các tổ chức cộng đồng và những người tố giác nhờ nhận thức gia tăng được công nhận là yếu tố then chốt trong việc phát hiện, giám sát và vận động cho những thay đổi chính sách.

Tội phạm Môi trường trỗi dậy thành mối đe dọa Toàn cầu -0
Chống lại tội phạm môi trường chính là bảo vệ hành tinh của chúng ta.

Khi thế giới đứng trước ngã ba đường của cuộc khủng hoảng khí hậu và suy thoái sinh thái, cuộc chiến chống tội phạm môi trường không còn đơn thuần là vấn đề tuân thủ pháp luật. Đó thực sự là một trận chiến an ninh thiết yếu, bảo vệ nền tảng tự nhiên của sự thịnh vượng và ổn định toàn cầu. Hành động tập thể, sự lãnh đạo mạnh mẽ và cam kết bền vững là những vũ khí quan trọng nhất mà nhân loại có được trong cuộc chiến này. Tương lai của các khu rừng, đại dương, hệ sinh thái và cuối cùng là của chính chúng ta phụ thuộc vào kết quả của nó.

Tiểu Phong

Các tin khác

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) vừa phát đi cảnh báo về làn sóng tấn công mạng gia tăng, trong đó các nhóm tin tặc bị phát hiện lợi dụng ứng dụng Telegram để phát tán mã độc trên diện rộng.

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Chỉ một bài đăng trên fanpage đông người theo dõi có thể khiến một doanh nghiệp lao đao sau vài giờ. “review” không còn đơn thuần là chia sẻ trải nghiệm mà đã trở thành công cụ gây sức ép, thậm chí trục lợi, và rất dễ vi phạm pháp luật khi kẻ review sử dụng chính bài viết của mình để làm phương tiện tống tiền.