Tòa án Công lý phán quyết Mỹ dỡ bỏ một phần cấm vận Iran

Việc áp đặt trở lại lệnh cấm vận kinh tế đối với Iran nhằm ép buộc nước này chấp nhận đàm phán lại Thỏa thuận hạt nhân đang khiến cho nước Mỹ ngày càng bị cô lập trong cộng đồng thế giới. Ngay cả các đồng minh ở châu Âu cũng xem chính sách của Mỹ là không phù hợp, là trở ngại cho quan hệ giữa EU với Iran.

Thêm vào đó, Tòa án Công lý Quốc tế cũng đứng về phía Iran bằng cách ra phán quyết yêu cầu Mỹ dỡ bỏ một phần lệnh cấm vận.

Phán quyết của Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) được đưa ra sáng ngày 3-10, trong đó khiển trách Mỹ do áp đặt lại lệnh cấm vận đối với Iran, đồng thời ra lệnh cho Washington phải dỡ bỏ một phần các biện pháp trừng phạt.

Phán quyết của ICJ căn cứ trên cơ sở đơn khiếu nại của Iran vào tháng 7-2018. Trong đó, Tehran khiếu nại rằng việc chính quyền của Tổng thống Donald Trump áp đặt lại lệnh cấm vận sau khi rút khỏi Thỏa thuận hạt nhân đã ký năm 2015 là vi phạm các cam kết trong Hiệp định Thân thiện ký giữa Mỹ và chính quyền cũ của Iran vào năm 1955. Cho đến nay, Hiệp định này còn hiệu lực.

Theo phán quyết của ICJ, Mỹ có trách nhiệm phải tuân thủ Hiệp định 1955 và phải dỡ bỏ các hạn chế đối với một số hàng hóa, thực phẩm, thuốc men và hàng không dân dụng mang tính chất nhân đạo. Bởi lệnh cấm vận đối với những loại hàng hóa, dịch vụ này đang ảnh hưởng nghiêm trọng lên đời sống dân thường vô tội ở Iran.

Trong đơn khiếu nại, Iran cũng lập luận rằng việc Mỹ đơn phương rút khỏi Thỏa thuận hạt nhân đã ký năm 2015 là vi phạm các điều khoản trong thỏa thuận đã được Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc phê chuẩn bằng nghị quyết. Trong khi đó, Cơ quan Năng lượng nguyên tử Quốc tế (IAEA) đã 12 lần xác nhận Iran tuân thủ đầy đủ các điều khoản cam kết trong Thỏa thuận hạt nhân.

Phán quyết của ICJ được xem là thêm một thắng lợi của Iran trong cuộc đấu tranh chống lại chính sách thù địch của Mỹ. 10 ngày trước phán quyết của ICJ, các đồng minh của Mỹ ở châu Âu cùng với Nga, Trung Quốc cũng đã có động thái nhằm giúp Iran thoát khỏi lệnh cấm vận của Mỹ.

Tối 24-9, Bộ trưởng Ngoại giao các nước Anh, Pháp, Đức, Nga, Trung Quốc và Iran đã ra thông báo chung bảo trợ việc xây dựng một bản kế hoạch có tên gọi là Phương tiện đặc dụng (Special Purpose Vehicle - SPV). Mục tiêu của bản kế hoạch này là giúp Iran “lách” cấm vận do Mỹ áp đặt. Các nhà ngoại giao châu Âu hy vọng rằng nó sẽ giúp “cứu hộ” nền kinh tế Iran, từ đó có thể thuyết phục Iran kiên nhẫn tiếp tục ở lại với Thỏa thuận hạt nhân.

Ủy viên đối ngoại EU Federica Mogherini và Ngoại trưởng Iran Javad Zarif tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc.
Ủy viên đối ngoại EU Federica Mogherini và Ngoại trưởng Iran Javad Zarif tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc.

Bà Federica Mogherini, Ủy viên đối ngoại EU, giải thích rằng SPV được thiết kế nhằm tạo thuận lợi cho việc thanh toán liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu của Iran, trong đó có dầu mỏ - một trong những đối tượng bị cấm vận - nếu các doanh nghiệp làm ăn với Iran thực hiện các giao dịch không vi phạm pháp luật của EU. Bà Mogherini cho biết, SPV không chỉ áp dụng đối với doanh nghiệp EU mà còn có thể sử dụng cho tất cả doanh nghiệp các nước khác có quan hệ làm ăn với Iran.

Bản kế hoạch do các quan chức EU soạn thảo và được lưu truyền trong các tổ chức tư vấn kinh tế quốc tế, trong đó chứa đựng một hệ thống giao dịch phức tạp được thiết kế để né tránh cấm vận của Mỹ. Chẳng hạn, Iran có thể vận chuyển dầu mỏ bằng tàu thủy đến giao cho một công ty Pháp, việc thanh toán được tích lũy vào một quỹ dùng để chi trả cho một nhà sản xuất hàng tiêu dùng ở Italia, sau đó hàng hóa này sẽ được vận chuyển đến giao cho Iran. Không có việc chi trả tiền mặt hay thông qua hệ thống ngân hàng nào cả, do đó Mỹ sẽ không thể trừng phạt ai vi phạm lệnh cấm vận của mình.

Theo bản dự thảo kế hoạch, một tổ chức trung gian giao dịch tài chính sẽ được thành lập với sự tham gia hậu thuẫn của nhiều quốc gia trong EU. Tổ chức này sẽ thay mặt EU xử lý các giao dịch với các đối tác ở Iran và các công ty quan tâm giao dịch làm ăn với Iran. Mọi giao dịch làm ăn đều không để cho Mỹ biết được và sẽ sử dụng các đồng tiền Euro của EU và Sterling của Anh thay cho đồng USD.

EU được xem là rất quyết tâm bảo vệ Thỏa thuận hạt nhân đã ký với Iran, xem đó như một văn kiện quan trọng đối với an ninh quốc gia. Ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rút khỏi Thỏa thuận hồi tháng 5-2018, các lãnh đạo EU đã cố gắng tìm cách để cứu vãn nó với hy vọng rằng Iran sẽ tiếp tục tuân thủ các quy định nhằm hạn chế hoạt động chương trình hạt nhân của nước này. Để Iran chấp nhận điều đó, EU xác định cách duy nhất là cho Iran một số lợi ích kinh tế, có nghĩa là phải đi ngược lại chính sách cấm vận của Mỹ.

Đây cũng được xem là một nỗ lực của EU trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp đang bị mắc kẹt giữa cuộc đối đầu căng thẳng Mỹ và Iran. Tháng 8-2018, khối này đã thông qua một luật nhằm giúp các doanh nghiệp được “miễn nhiễm” đối với chính sách đối đầu căng thẳng của Mỹ với Iran. Theo đó, EU “cấm các doanh nghiệp tuân thủ các lệnh trừng phạt của Mỹ”.

Về lý thuyết, đạo luật có thể giúp các doanh nghiệp EU kiện Bộ Tài chính Mỹ đòi bồi thường vì áp đặt các lệnh trừng phạt ngoài lãnh thổ, vi phạm các quy định của luật EU. Cho đến nay, đạo luật mới này của EU chưa được mang ra áp dụng tại tòa án lần nào.

Tin tức về bản kế hoạch giúp Iran né tránh trừng phạt khiến nước Mỹ không vui. Phát biểu trước cử tọa gồm nhóm quốc gia theo Mỹ chống Iran bên lề Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc khóa 73, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo nói rằng ông “buồn bực và thất vọng sâu sắc” bởi kế hoạch do EU đưa ra.

Ngày 25-9, phát biểu tại một diễn đàn do các tổ chức chống Iran tài trợ, Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ John Bolton đã đưa ra lời cảnh báo sẽ có “hậu quả khủng khiếp” cho những ai làm ăn với Iran, ám chỉ các đồng minh Mỹ ở châu Âu.

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.