Tình báo Đức vi phạm quyền tự do báo chí

Theo các tài liệu rò rỉ, Cơ quan tình báo đối ngoại Đức (BND) âm thầm theo dõi một số lớn nhà báo nước ngoài - bao gồm nhân viên hãng tin lớn như BBC, Reuters và New York Times - trong nhiều năm dài.

Nhà báo Bỉ Arnaud Zajtman, 44 tuổi, làm phóng viên tại châu Phi suốt 20 năm trong đó gồm một thập niên hoạt động ở thủ đô Kinshasa của Cộng hòa Dân chủ Congo - ban đầu cộng tác với hãng tin Anh BBC và sau đó là đài truyền hình Pháp France 24. Những câu chuyện của Zajtman tập trung vào những đứa trẻ nạn nhân chiến tranh ở Congo và những cuộc bầu cử tự do đầu tiên ở nước này từ năm 1965.

Nhà báo Bỉ Arnaud Zajtman.
Nhà báo Bỉ Arnaud Zajtman.

Tháng 9-2006, BND bắt đầu quan tâm đến công việc của Arnaud Zajtman mặc dù không có dấu hiệu nào cho thấy nhà báo này là phần tử khủng bố, buôn lậu vũ khí hay buôn ma túy. BND đưa 2 số điện thoại ở Congo của Zajtman vào bản danh sách theo dõi gọi là "những phần tử chọn lọc" của họ. Trong khi đó, Zajtman hoàn toàn không biết gì về việc điện thoại của ông bị nhân viên BND nghe lén.

Arnaud Zajtman không là nhà báo duy nhất trở thành đối tượng theo dõi của BND. Theo một số tài liệu rò rỉ mà tờ báo Đức Spiegel có được, BND giám sát ít nhất 50 số điện thoại, số fax và địa chỉ email của các phóng viên hay phòng biên tập tin tức trên khắp thế giới từ năm 1999. Ví dụ, BND giám sát hàng chục kết nối liên lạc của BBC, nhất là bộ phận World Service.

Trụ sở BND ở Berlin.
Trụ sở BND ở Berlin.

Theo tài liệu rò rỉ, BND không chỉ nghe lén điện thoại các đội ngũ phóng viên BBC hoạt động lấy tin ở Afghanistan mà còn nhắm mục tiêu vào trụ sở hãng tin ở thủ đô London nước Anh. Một số điện thoại của phóng viên tờ New York Times ở Afghanistan cũng nằm trong bản danh sách "những phần tử chọn lọc" của BND - cũng như vài số điện thoại di động và điện thoại kết nối vệ tinh của hãng tin Reuters ở Afghanistan, Pakistan và Nigeria.

Tình báo Đức cũng theo dõi tờ báo độc lập Daily News của Zimbabwe trước khi nó bị nhà độc tài Robert Mugabe nước này cấm từ năm 2003. Các số điện thoại khác nằm trong danh sách của BND thuộc về nhiều hãng tin từ Kuwait, Liban và Ấn Độ đến một loạt hiệp hội báo chí ở Nepal và Indonesia.

Susanne Koelbl.
Susanne Koelbl.

Tại nước Đức, giới nhà báo được luật pháp bảo vệ chặt chẽ chống lại sự rình mò can thiệp của chính quyền đồng thời họ có quyền từ chối ra làm chứng trước tòa án nhằm bảo mật nguồn thông tin. Luật pháp Đức cũng ngăn cấm cơ quan tình báo nội địa BfV gián điệp môi trường báo chí.

Trước thông tin về hoạt động theo dõi nhà báo một cách có hệ thống của BND, tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF) chỉ trích cơ quan tình báo đã "tấn công mạnh vào quyền tự do báo chí" và đó là "sự vi phạm hiến pháp với quy mô mới". Christian Mihr, lãnh đạo chi nhánh RSF ở Đức, tuyên bố quyền tự do báo chí "không phải là quyền được chính quyền Đức hào phóng ban phát cho mà là quyền con người không thể vi phạm và cũng áp dụng đối với cả các nhà báo nước ngoài".

Hiện nay, Ủy ban điều tra Nghị viện Đức cũng bắt đầu làm việc về thông tin nhà báo nước ngoài bị BND theo dõi. Ví dụ, các thành viên ủy ban này điều tra vụ BND đọc lén email của nhà báo nữ Spiegel Susanne Koelbl trong thời gian 7 tháng của năm 2006. Tờ Spiegel cho biết Koelbl bị BND theo dõi khi bà tiếp xúc với Bộ trưởng Công nghiệp và Thương mại Afghanistan.

Tuy nhiên, lãnh đạo BND khẳng định cơ quan này chỉ tình cờ thu thập email của Koelbl và sau đó họ đã có lời xin lỗi nữ nhà báo! Trong khi đó, người ta cho rằng hoạt động gián điệp báo chí của BND được tờ Spiegel tiết lộ hoàn toàn không phải sự tình cờ bởi vì cơ quan tình báo có trong tay bản danh sách mục tiêu rõ ràng.

Về phần mình, giới chức RSF vẫn đang lo ngại BND sẽ tiếp tục bí mật giám sát các nhà báo nước ngoài. Thậm chí, RSF còn cho rằng một luật mới kiềm chế hoạt động BND có hiệu lực từ tháng 1-2017 sẽ không làm thay đổi được cơ quan tình báo. Christian Mihr nhấn mạnh RSF đã chuẩn bị kế hoạch hợp tác với các hiệp hội nhà báo khác - dưới sự lãnh đạo của Hội Nhân quyền Đức - để chiến đấu chống lại BND.

Duy Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.