Tình báo Đức giúp NSA do thám châu Âu

Các đảng phái đối lập trong Quốc hội Đức đang gây áp lực đòi Thủ tướng Angela Merkel phải công khai, minh bạch toàn bộ danh mục thư điện tử và dữ liệu điện thoại mà Cơ quan Tình báo đối ngoại Đức (BND) nghe lén, thu thập trong thời gian qua để chuyển cho Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) của Mỹ. Tiết lộ về sự hợp tác này đang biến thành một vụ bê bối tình báo mới ở Đức.

Vụ bê bối đang làm ảnh hưởng khá nghiêm trọng đến uy tín của bà Thủ tướng Merkel trước thềm cuộc bầu cử ngày 22/9. Nó như một cú "phản pháo" đối với bà, vì chính BND cũng do thám đồng minh, bạn bè, trong khi cách đây 2 năm bà từng tuyên bố: "Bạn bè không được do thám lẫn nhau". Bà Merkel vẫn tiếp tục khẳng định phương châm hành động của mình là "bạn bè không do thám lẫn nhau", và tuyên bố: Nước Đức "không phải là nhà nước do thám".

Vụ bê bối bắt đầu bùng lên vào ngày 23/4 vừa qua khi tờ Der Spiegel của Đức đưa tin rằng ít nhất từ năm 2008, một bộ phận trong BND đã giúp NSA do thám các đối tượng lợi ích của Đức và Pháp ở châu Âu, trong đó có cả Tập đoàn Hàng không Quốc phòng và Không gian châu Âu (EADS), nay là Tập đoàn Airbus.

Hiện Airbus chưa thông báo động thái cụ thể. Ngoài Airbus, nước Áo cũng bị nghe lén, thu thập dữ liệu điện thoại và email. Hãng tin Reuters cho biết, ngày 5/5, Chính phủ Áo đã nộp đơn khiếu kiện Mỹ và Đức về việc do thám trái phép.

Gregor Gysi, lãnh đạo đảng Cánh tả Đức, đã cáo buộc bà Merkel là "phản quốc". Còn Hans-Christian Stroebele, thành viên đảng Xanh, yêu cầu chính phủ mở một cuộc điều tra ngay lập tức các cáo buộc BND giúp NSA do thám công dân Đức.

Trong khi đó, đảng Dân chủ Xã hội (SPD) và công tố viên liên bang Harald Range đang yêu cầu bà Merkel cho công bố 40.000 thuật ngữ tìm kiếm mà BND đã sử dụng để thu thập dữ liệu rồi sau đó chuyển cho NSA.

Christine Lambrecht, thủ lĩnh đảng SPD trong Quốc hội, cho rằng danh mục này phải được công bố để cho mọi việc được sáng tỏ. Tuy nhiên, Thủ tướng Merkel vẫn chưa quyết định công bố, cho rằng phải tham vấn các đối tác ở Mỹ.

Còn Sigmar Gabriel, lãnh đạo đảng SPD, trong một cuộc hội đàm với bà Merkel cũng đã đặt câu hỏi liệu có chuyện gián điệp kinh tế nhắm vào Tập đoàn Airbus hay không, và bà Merkel cũng khẳng định là không. Gabriel cho rằng, nếu có bằng chứng về việc BND giúp NSA làm gián điệp kinh tế ở Đức sẽ ảnh hưởng rất lớn đến niềm tin của giới doanh nghiệp đối với Chính phủ Đức.

Trạm điều khiển vệ tinh Bad Aibling ở miền nam nước Đức, nơi đặt cơ sở do thám của NSA.
Trạm điều khiển vệ tinh Bad Aibling ở miền nam nước Đức, nơi đặt cơ sở do thám của NSA.

Hiện một ủy ban điều tra đặc biệt của Quốc hội Đức vẫn đang tiếp tục điều tra về những hoạt động của BND giúp NSA do thám ở châu Âu. Trong hai ngày 6 và 7/5/2015, lần lượt Peter Altmaier, cựu Chánh văn phòng Thủ tướng Đức, và Gerhard Schindler, cựu Giám đốc BND, đã phải ra điều trần trước  các ủy ban điều tra đặc biệt của Quốc hội Đức để giải thích những câu hỏi liên quan.

Bộ trưởng Nội vụ Thomas de Maizière, một người thân tín của bà Merkel, đang phải hứng chịu búa rìu nhiều nhất. De Maizière từng bị dư luận cáo buộc là không trung thực về các hoạt động gián điệp nước ngoài mà BND đã báo cáo với ông vào năm 2008, khi đó ông làm Chánh văn phòng Thủ tướng.

Trong vụ bê bối hiện nay, De Maizière tiếp tục bị cáo buộc đã nói dối dư luận những gì ông biết được về hoạt động hợp tác giữa NSA và BND.

Hôm 6/5, ông Maizière đã phải trả lời các câu hỏi của Ủy ban Điều tra Quốc hội Đức bằng video được thu hình trong một phòng kín chống nghe lén.

Vụ việc thật sự gây bão sau khi Ủy ban Điều tra của Quốc hội thông báo kết quả điều tra sơ bộ rằng BND quả thực đã có hợp tác với NSA. Báo cáo của Ủy ban Điều tra Quốc hội đã củng cố thêm chứng cứ cho những thông tin tiết lộ vào tháng 8/2013, khi đó cựu nhân viên tình báo NSA Edward Snowden tiết lộ các tài liệu mật về chương trình nghe lén, theo dõi, thu thập dữ liệu điện thoại và Internet do NSA tiến hành tại châu Âu.

Theo tiết lộ, từ tháng 12/2012, NSA đã thu thập khoảng 500 triệu dữ liệu đặc tả các cuộc giao tiếp điện thoại và email thông qua cơ sở đặt tại Đức và có sự đồng ý của BND. Nhưng những gì BND đã thực hiện lại cho thấy sự hợp tác lớn hơn nhiều.

Theo tờ Suddeutsche Zeitung, hàng tuần NSA trao cho BND các thuật ngữ tìm kiếm để BND tìm kiếm và thu thập dữ liệu, tổng cộng giai đoạn từ năm 2008 đến năm 2013, BND đã giúp NSA do thám khoảng 690.000 số điện thoại và 7,8 triệu địa chỉ IP máy tính cá nhân và tổ chức.

Khối dữ liệu khổng lồ này được truyền trực tiếp từ cơ sở của BND sang hệ thống của NSA nhờ việc BND kết nối vào mạng điện tử của NSA ở Bad Aibling.

Bộ trưởng Nội vụ Thomas de Maizière.
Bộ trưởng Nội vụ Thomas de Maizière.

Báo cáo của Ủy ban Điều tra Quốc hội Đức cũng cho thấy từ nhiều năm qua, BND đã cho phép NSA sử dụng lại căn cứ điều khiển vệ tinh Bad Aibling ở bang Bavaria, miền Nam nước Đức, cho các hoạt động tình báo tín hiệu ở châu Âu. BND đã kết nối với mạng thông tin của NSA đặt ở một khối nhà bên trong Bad Aibling, thường gọi bằng mật danh "Tin Can" (Chiếc hộp thiếc).

Lật lại lịch sử, căn cứ Bad Aibling được hình thành sau Thế chiến II, trên cơ sở một sân bay quân sự được Đức Quốc xã xây dựng từ năm 1936. Năm 1947, quân Đồng minh đã trưng dụng sân bay này để xây dựng thành căn cứ tình báo và quân sự.

Năm 1952, quân đội Mỹ chính thức tiếp quản căn cứ, đặt dưới sự điều hành của Cơ quan An ninh quân đội (ASA).

Trong Chiến tranh lạnh, căn cứ Bad Aibling được chuyển thành trạm giám sát truyền thông do tình báo Mỹ kiểm soát. Đến năm 1971, NSA và Bộ Quốc phòng chính thức tiếp quản căn cứ Bad Aibling. ASA chuyển cơ sở vật chất về Augsburg.

Sau Chiến tranh lạnh, nhu cầu và mục đích sử dụng căn cứ Bad Aibling thay đổi, Mỹ đã có ý định giao trả Bad Aibling lại cho Đức, nhưng sự kiện khủng bố ngày 11/9/2001 đã làm trì hoãn kế hoạch.

Ngày 30/9/2004, Bad Aibling chính thức được chuyển giao lại cho BND quản lý. Tuy nhiên, NSA vẫn tiếp tục đặt cơ sở tại đây. Đó chính là cái gọi là "Tin Can" như đã nêu.

Tờ Der Spiegel trích nguồn tài liệu mật do Snowden tiết lộ nói rằng "Tin Can" là một trong những cơ sở chỉ định tình báo tín hiệu (SIGADS) mà NSA sử dụng để thu thập dữ liệu tình báo trên đất Đức từ nhiều năm nay, và là "con mắt" lớn nhất trong hệ thống nghe lén toàn cầu khổng lồ ECHELON ngoài Mỹ và Anh.

Theo luật pháp của Đức, BND không được phép do thám thông tin liên lạc của công dân Đức, và nếu các kết quả điều tra cung cấp bằng chứng xác thực BND đã thực sự giúp NSA do thám công dân Đức thì điều này có nghĩa là BND vi phạm luật.

Bên cạnh những hoạt động do thám, BND còn bị cáo buộc đã không báo cáo đầy đủ các hoạt động tình báo cho Quốc hội và Văn phòng Thủ tướng Đức biết. BND đã hoạt động vượt khỏi tầm kiểm soát của cơ cấu chính trị Đức, mà người phải chịu trách nhiệm cao nhất là Thủ tướng Merkel.

Tuy nhiên, bà Merkel đã phát biểu trên báo chí Đức rằng, bà đã không được báo cáo về các chương trình do thám của NSA, mà chỉ biết được thông tin thông qua truyền thông đại chúng, và hoàn toàn không biết về sự hợp tác giữa BND và NSA.

Bà Merkel khẳng định: "Công việc của các cơ quan tình báo luôn luôn có tầm quan trọng sống còn đối với sự an toàn của công dân và sẽ tiếp tục như thế trong tương lai".

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.