Tình báo Anh bị cáo buộc giám sát các tổ chức phi chính phủ

Ngày 22/6 vừa qua, Tòa án Quyền lực Điều tra Anh (IPT) ra phán quyết Cơ quan Tình báo Tín hiệu (GCHQ) đã vi phạm quyền riêng tư của 2 tổ chức phi chính phủ quốc tế (NGO) - Tổ chức Sáng kiến Nhân quyền Ai Cập (EIPR) và Trung tâm Tài nguyên Pháp lý Nam Phi (LRC) - khi lưu trữ dữ liệu (như là email) thu thập về các hoạt động của họ quá thời hạn mà luật pháp cho phép.

Cùng đệ đơn kiện GCHQ với 2 tổ chức nói trên còn có các nhóm khác như là: Tổ chức Quyền riêng tư Quốc tế (PI), Liên minh Dân quyền Mỹ (ACLU), Tổ chức Ân xá Quốc tế (AI) và Tổ chức Nhân quyền độc lập Anh Liberty.

Vụ kiện chống lại GCHQ được xét xử sau khi “người thổi còi” Edward Snowden tiết lộ hàng loạt hồ sơ tình báo mật của GCHQ và Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA). Eric King, Phó giám đốc PI nêu quan điểm: Rõ ràng là, các cơ quan tình báo của chúng ta đã mất phương hướng. Họ có trong tay quá nhiều quyền lực trong khi lại có quá ít những quy định để chống lại sự lạm quyền của GCHQ.

Hiện nay, chúng ta cần Quốc hội bắt tay vào xử lý những vấn đề mà lẽ ra phải được xử lý từ cách đây rất lâu". Eric King cũng kêu gọi chính quyền xây dựng những luật mới để ngăn ngừa các cơ quan tình báo giám sát các NGO và tổ chức từ thiện. IPT quyết định rằng hoạt động ban đầu thu thập email của EIPR và LRC là hợp pháp, nhưng việc lưu trữ kéo dài và phân tích là bất hợp pháp. Còn đối với các tổ chức khác như AI, Liberty và PI, IPT phán quyết GCHQ không vi phạm các quy định. IPT cũng tuyên bố: "Để tránh sự nghi ngờ, vụ việc sẽ được báo cáo riêng với thủ tướng".

Giám đốc LRC, bà Janet Love.

Giám đốc LRC, bà Janet Love.

Đây là lần đầu tiên một tòa án ra phán quyết đối với hành vi gián điệp các tổ chức nhân quyền của GCHQ. Tháng 2/2015, IPT cũng ra phán quyết hoạt động chia sẻ dữ liệu giữa Anh và Mỹ trong suốt 7 năm là bất hợp pháp, đồng thời vi phạm luật nhân quyền. Người phát ngôn của GCHQ nói rằng việc lưu trữ dữ liệu của LRC và EIPR quá thời hạn cho phép là do "lỗi kỹ thuật" và hứa hẹn sẽ giải quyết triệt để vấn đề.

Theo GCHQ thì họ cần có quyền lực để giám sát các tổ chức nhằm mục đích bảo vệ nước Anh trước mối đe dọa khủng bố cũng như các mối đe dọa khác: “Bất cứ hoạt động đánh chặn thu thập dữ liệu nào do GCHQ tiến hành trong những trường hợp này là hợp pháp và thích đáng. Và, sự vi phạm chính sách xảy ra không nghiêm trọng đến mức phải bồi thường cho các tổ chức liên quan".

Bà Janet Love, Giám đốc LRC phát biểu: "Trung tâm của mối lo ngại sâu sắc là khi biết rằng các cuộc giao tiếp của chúng tôi là mục tiêu thu thập thông tin bất hợp pháp của GCHQ. Là một công ty luật, những cuộc giao tiếp của chúng tôi phải được giữ bí mật và do đó chúng tôi coi sự việc là vi phạm nghiêm trọng các quyền của tổ chức chúng tôi. Chúng tôi mong muốn chính quyền Anh và Nam Phi cùng hợp tác trong vấn đề này”.

Các tài liệu tuyệt mật của GCHQ bị Edward Snowden tiết lộ.

Các tài liệu tuyệt mật của GCHQ bị Edward Snowden tiết lộ.

Sau những tiết lộ từ Edward Snowden, các nhóm nhân quyền cảm thấy lo ngại những cuộc giao tiếp riêng tư của họ cũng bị giám sát. Họ cũng bày tỏ mối lo ngại đối với sự chia sẻ thông tin tình báo giữa Anh và Mỹ cũng như hai chương trình gián điệp Prism và Upstream của NSA.

Các NGO không chỉ là mục tiêu giám sát của các cơ quan tình báo nước  ngoài. Sau vụ Tổng thống Sudan Omar al-Bashir rời khỏi Nam Phi bất chấp lệnh bắt giữ ông của Tòa án Tối cao tại thành phố Pretoria của Nam Phi, tờ Sunday Times của Anh đưa tin giới lãnh đạo ANC (đảng cầm quyền Đại hội Dân tộc Phi tại Nam Phi) cũng như giới chức an ninh nước này đã tiến hành "những cuộc điều tra không chính thức" nhằm vào 5 NGO - trong đó có Trung tâm Kiện tụng Nam Phi (SALC), có hành động ngăn chặn chính quyền cho phép Tổng thống Omar al-Bashir rời khỏi nước này.

IPT ra phán quyết về hoạt động gián điệp của GCHQ.
IPT ra phán quyết về hoạt động gián điệp của GCHQ.

Cũng theo tờ Sunday Times, 5 NGO này đặc biệt có giá trị để chính quyền Nam Phi giám sát bởi vì "họ được coi là bình phong của các thế lực phương Tây muốn can thiệp vào các vấn đề chính trị của Nam Phi cũng như các quốc gia đang phát triển khác".

Đầu năm 2015, nhóm chiến dịch Mỹ Right2Know kết luận rằng hiện "có bằng chứng mạnh mẽ cho thấy các tổ chức an ninh Nam Phi đang giám sát công việc của một số nhà hoạt động và tổ chức nhân quyền". Năm 2014, Tổng thư ký ANC Gwede Mantashe buộc tội Hiệp hội Công nhân mỏ và Liên minh Xây dựng (AMCU) của Nam Phi bị kiểm soát bởi "người da trắng nước ngoài" nhằm "gây mất ổn định nền kinh tế chúng ta".

Thiên Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.