Tín hiệu mới cho tiến trình hòa bình Syria

Một cuộc họp cấp cao 4 bên vừa diễn ra tại thành phố Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, hôm thứ Bảy 27-10 nhằm mục đích tạo nền tảng cho việc xây dựng một kế hoạch hòa bình lâu dài cho Syria sau khi kết thúc nội chiến.

Nước Mỹ không tham gia và cũng không được nhắc đến trong cuộc họp gợi lên câu hỏi liệu Washington có đứng ngoài công cuộc tái thiết Syria sau chiến tranh hay không?

Cuộc họp ở Istanbul có sự tham gia đầy đủ của lãnh đạo 4 nước, gồm Tổng thống nước chủ nhà Recep Tayyip Erdogan, Tổng thống Nga Vladimir Putin, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Angela Merkel. Đây là lần đầu tiên, lãnh đạo Nga, Đức, Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ cùng ngồi lại để thảo luận các vấn đề liên quan đến cuộc nội chiến Syria, khi cuộc chiến này đang đi vào “hạ màn”.

Không có đột phá nào được tạo ra, bởi dù sao đây cũng chỉ là bước đệm chuẩn bị cho hướng đi sắp tới. Trong thông cáo chung sau cuộc họp, lãnh đạo 4 quốc gia dự họp đã thống nhất quan điểm duy trì trạng thái đình chiến tạm thời ở thành phố Idlib, nơi được xem là “ốc đảo” còn lại duy nhất của phiến quân Syria.

Lãnh đạo 4 nước tham dự cuộc họp.
Lãnh đạo 4 nước tham dự cuộc họp.

Theo đó, các bên Syria phải tiếp tục thực hiện nghiêm túc thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời, một ủy ban soạn thảo hiến pháp sẽ được thành lập để soạn thảo bản hiến pháp mới cho Syria dự kiến bắt đầu vào cuối năm nay.

Các bên tham gia có những mối bận tâm và “lợi ích” khác nhau tại cuộc họp và cả trong công cuộc tái thiết Syria. Về cơ bản, nước Nga giữ lập trường duy trì những biện pháp hòa bình hiện hữu tại Syria đã được thiết lập sau một thỏa thuận giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ hồi tháng 9-2018.

Phát biểu tại cuộc họp, Tổng thống Nga Putin nêu quan điểm cần duy trì một vùng đệm phi quân sự rộng 15-20 km bao bọc quanh thành phố Idlib như một giải pháp tạm thời nhằm ngăn chặn bất kỳ đột biến nào xảy ra gây bất ổn cho tình hình Syria.

Theo thỏa thuận tháng 9-2018, quân đội Nga và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ cùng phối hợp tuần tra chung nhằm ngăn chặn việc vi phạm ngừng bắn của các bên liên quan. Tuy nhiên, để duy trì hòa bình tại Idlib, Tổng thống Putin kêu gọi Thổ Nhĩ Kỳ tạo điều kiện cho thành phần đối lập có vũ trang rút khỏi thành phố này một cách êm thấm.

Ông khẳng định, Moscow có quyền giúp Damascus quét sạch các phần tử khủng bố ở Idlib nếu xảy ra bất kỳ hành động khiêu khích nào. Việc duy trì trạng thái ngừng bắn chỉ là tạm thời nhằm tạo điều kiện tiến hành những bước triệt thoái, giải giáp các nhóm phiến quân đối lập, tiến tới việc chuyển giao quyền kiểm soát thành phố Idlib cho Chính phủ Syria.

Với Thổ Nhĩ Kỳ, cuộc họp Istanbul được xem là một thắng lợi về mặt ngoại giao. Một bình luận viên của đài Al Jazeera cho rằng, việc lôi kéo được các lãnh đạo EU đến bàn hội họp để thảo luận vấn đề Syria mà không cần có Mỹ hay các thành phần khác tham gia. Ý nghĩa của việc đó là, Ankara đã thể hiện được vai trò “cường quốc” của mình trong khu vực, có thể tham gia giải quyết các vấn đề khu vực mà không cần sự có mặt của “siêu cường” (Mỹ).

Cách đây vài tháng, Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ từng phối hợp tổ chức một hội nghị ngoại giao bàn về vấn đề Syria tại Astana, thủ đô Kazakhstan, và cũng lôi kéo được các lãnh đạo EU tham gia. Đó có thể được xem là sự khởi đầu cho một chiều hướng mới. Joshua Landis, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Trung Đông của Đại học Oklahoma, mô tả cuộc họp Istanbul là bước đi “thoát ly” khỏi tiến trình đàm phán Geneva được Liên Hiệp Quốc bảo trợ, đồng thời là một động thái “bất tín nhiệm” đối với nước Mỹ trong vấn đề Syria.

Với việc mời lãnh đạo EU tham gia cuộc họp, Ankara muốn mượn EU làm đối trọng với nước Nga nhằm duy trì trạng thái ổn định tại Idlib, qua đó đảm bảo rằng quân đội Nga và Syria sẽ không xua đuổi các phiến quân từ Idlib chạy sang Thổ Nhĩ Kỳ. Cuộc chiến Syria, đối với Thổ Nhĩ Kỳ mà nói, là một nỗi lo canh cánh bên hông.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan muốn thể hiện vai trò của mình không cần sự góp mặt của Mỹ.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan muốn thể hiện vai trò của mình không cần sự góp mặt của Mỹ.

Cái lo thứ nhất là vấn đề người tị nạn từ Syria tràn sang gây nên những xáo trộn, bất ổn về kinh tế, xã hội. Từ đầu cuộc chiến, Thổ Nhĩ Kỳ đã phải đón nhận hơn 3 triệu người Syria chạy khỏi cuộc nội chiến. Tổng thống Erdogan cho rằng, những người tị nạn đó phải được hồi hương, quay trở về Syria sinh sống, và điều đó phải được thực hiện một cách tự nguyện, họ phải được bảo đảm an toàn khi trở về. Ông Erdogan khẳng định việc này có thể được thực hiện với sự hợp tác của Liên Hiệp Quốc.

Cái lo thứ hai của Ankara chính là vấn nạn phiến quân Hồi giáo cực đoan lợi dụng lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ làm “căn cứ” để tiến hành những cuộc tấn công vào Syria. Không những thế, Ankara còn lo cả việc thành phần người Kurd ở miền Bắc Syria nhân cơ hội cuộc nội chiến và cuộc chiến chống IS để mở rộng vùng lãnh thổ kiểm soát, có nguy cơ lấn chiếm sang lãnh thổ giáp ranh của Thổ Nhĩ Kỳ. Để ngăn chặn nguy cơ này, Thổ Nhĩ Kỳ vẫn đang duy trì những cuộc công kích sang lãnh thổ miền Bắc Syria.

Thủ tướng Đức Merkel và Tổng thống Pháp Macron tham gia cuộc họp mang theo cùng nỗi lo về vấn đề người tị nạn. Bà Merkel không thể nào quên được cuộc khủng hoảng di dân hồi năm 2015 diễn ra tồi tệ như thế nào, và vấn đề người di cư đã trở thành mối họa cho chính trị nước Đức suốt từ đó đến nay.

Đảng CDU và đồng minh CSU của bà vừa trải qua 2 thất bại thảm hại trong 2 cuộc bầu cử địa phương vừa diễn ra tại bang Bavaria và Hesse. Vì vậy, bà không có mong muốn nào lớn hơn việc phải duy trì Idlib ở trạng thái “yên tĩnh”, không muốn có thêm cuộc tấn công nào từ phía quân đội Syria vào thành phố này.

Mọi sự đột biến từ Idlib đều có nguy cơ làm tái diễn làn sóng di cư sang châu Âu, nỗi ám ảnh đối với các lãnh đạo như bà Merkel. Bên cạnh đó, bà cũng nhắc lại lời kêu gọi sớm tiến hành cuộc bầu cử với sự tham gia của tất cả các bên ở Syria, để “người Syria quyết định tương lại đất nước họ”.

Công cuộc tái thiết Syria sau nội chiến sẽ bắt đầu sau khi hiến pháp mới được ban hành và bầu cử được tổ chức. Trong suốt tiến trình này, liệu có thể vắng mặt người Mỹ được không? Giới bình luận cho rằng điều đó là không thể. Ngay khi tham gia cuộc họp Istanbul này, Tổng thống Pháp Macron cũng đang thực hiện vai trò “môi giới” cho một cuộc hòa giải Nga - Mỹ. Ông cũng dự tính sẽ tổ chức một cuộc gặp mặt cấp cao tại Paris trong thời gian tới.

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?