TikTok: Từ giải trí tới khủng hoảng ngoại giao

TikTok - ứng dụng nổi tiếng của Trung Quốc đã chinh phục người dùng mạng toàn cầu và giờ đây, Mỹ đang đe dọa đóng cửa ứng dụng này. Ứng dụng đăng tải các video giải trí đã trở thành nguồn cơn của cuộc khủng hoảng ngoại giao như thế nào?

Ngày 28/12/2022, Ủy ban Hành chính thuộc Hạ viện Mỹ thông báo cấm cài đặt ứng dụng chia sẻ video ngắn TikTok trên tất cả các thiết bị do Hạ viện quản lý, trong bối cảnh sức ép chính trị tiếp tục gia tăng đối với ứng dụng video xã hội do Trung Quốc sở hữu này.

Ở phương Tây, việc TikTok thuộc sở hữu của công ty Trung Quốc Bytedance đã làm dấy lên những lo ngại dai dẳng về khả năng Chính phủ Trung Quốc có thể gây ảnh hưởng tới ứng dụng này. Tuy nhiên, ở Trung Quốc, thành công của nó cũng bị coi là mối đe dọa đối với chính phủ do ứng dụng này đang cung cấp các luồng thông tin thay thế mà nhà nước đã thực hiện nhiều biện pháp đáng kể để kiểm soát.

Trong một bài báo trên tờ New York Times, nhà bình luận Alex Palmer viết: “Công ty Bytedance bị mắc kẹt giữa kỷ nguyên cũ và kỷ nguyên mới - một công ty “quá Trung Quốc” đối với Mỹ, “quá Mỹ” đối với Trung Quốc. Mặc dù đã cố gắng hàng thập kỷ nhưng chưa có công ty Trung Quốc nào chinh phục được xã hội Mỹ như TikTok. Thật khó để tưởng tượng một công ty của Nga hay Iran, thậm chí là một công ty Trung Quốc khác làm được điều tương tự. TikTok được coi là một con ngựa thành Troy - vì ảnh hưởng của Trung Quốc, vì khả năng thu thập dữ liệu hoặc có thể là cả hai. Trong khi đó, ở Trung Quốc, chính phủ đang kiềm chế các công ty công nghệ lớn và những người sáng lập chúng vì lo sợ với ảnh hưởng, sự độc lập và sự nổi tiếng của họ, họ sẽ ảnh hưởng tới luồng thông tin”.

TikTok: Từ giải trí tới khủng hoảng ngoại giao -0
TikTok bị mắc kẹt giữa kỷ nguyên cũ và mới - “quá Trung Quốc” đối với Mỹ và “quá Mỹ” đối với Trung Quốc.

Vấn đề bảo mật dữ liệu và ngoại giao

Luật An ninh mạng và Luật Tình báo Quốc gia Mỹ năm 2017 yêu cầu “Mọi tổ chức hoặc công dân phải hỗ trợ và hợp tác với công việc tình báo nhà nước theo quy định của pháp luật”... và để “duy trì bí mật mọi thông tin về công việc tình báo nhà nước”. Vào năm 2021, hai luật mới về bảo mật dữ liệu Mỹ đã khẳng định phạm vi tiếp cận của nhà nước Trung Quốc đối với bất kỳ dữ liệu nào về công dân Trung Quốc ở bất kỳ đâu trên thế giới.

Jordan Schneider, nhà phân tích Trung Quốc tại Rhodium Group, nhận định trên tờ New York Times: “Cuối cùng, nhà nước Trung Quốc nắm giữ tất cả các quân bài. Các công ty và ban lãnh đạo của họ đã học được rằng việc phản ứng quá mức trước các yêu cầu của chính phủ có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng”.

Ngoài ra, bản thân TikTok không khả dụng ở Trung Quốc - người dùng ở đó phải truy cập vào một ứng dụng ByteDance khác và ứng dụng này tuân theo chỉ thị của Chính phủ Trung Quốc về kiểm duyệt.

Mục tiêu của nhiều “lệnh cấm”

Vào giữa năm 2019, TikTok đã vượt cột mốc 100 triệu người dùng trung bình hằng ngày trên toàn thế giới và tạo ra “siêu sao” đầu tiên là nghệ sĩ Lil Nas X, biến TikTok trở thành bệ phóng cho các ngôi sao âm nhạc.

Đại dịch COVID-19 đã khiến mức độ phổ biến của ứng dụng lan tỏa hơn nữa. Theo báo chí Trung Quốc, TikTok đã đạt được 110 triệu người dùng trung bình hằng ngày chỉ riêng trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 4/2020. Thành công không có dấu hiệu chậm lại đó đã thúc đẩy những lời kêu gọi cấm ứng dụng này.

Tháng 12/2022, tất cả các nhà lập pháp và nhân viên sở hữu điện thoại di động do Hạ viện Mỹ cấp đã được lệnh xóa ứng dụng TikTok. Trước đó, vào tháng 8/2022, Chính phủ Mỹ đề cập TikTok là ứng dụng có rủi ro cao do “thiếu minh bạch trong cách ứng dụng này bảo vệ dữ liệu khách hàng”. Họ cho biết TikTok đang “tích cực thu thập nội dung để lấy dữ liệu có thể nhận dạng người dùng” và lưu trữ một số dữ liệu người dùng ở Trung Quốc. Theo Reuters, ít nhất 19 tiểu bang của Mỹ bao gồm Maryland, Nam Dakota, Nam Carolina, Nebraska, Texas, Alabama và Utah đã chặn một phần ứng dụng này khỏi các thiết bị do nhà nước quản lý vì lo ngại về bảo mật.

Hiện cũng có những lo ngại rằng TikTok có thể được sử dụng để làm kênh tuyên truyền của Chính phủ Trung Quốc, cho dù là quảng bá nội dung có lợi cho Bắc Kinh hay bằng cách ngăn chặn các quan điểm bị cho là “phản cảm”.

Việc ban hành lệnh cấm với TikTok không phải là chưa từng có tiền lệ. Chính phủ Ấn Độ đã cấm TikTok và hàng chục ứng dụng khác của Trung Quốc vì lý do an ninh quốc gia, sau các cuộc đụng độ biên giới với Trung Quốc.

Chính phủ Trung Quốc gần đây cũng đã mua cổ phần trong một công ty con của ByteDance. Theo New York Times, mặc dù quy mô cổ phần nhỏ - chỉ 1% - nhưng tác động của họ là không thể tránh khỏi. Nhà bình luận Palmer cho biết: “Chính phủ Trung Quốc đang nắm một trong 3 ghế trong hội đồng quản trị của công ty con, có mức độ ảnh hưởng không tương xứng với cổ phần danh nghĩa mà họ nắm giữ”.

Vào mùa hè năm 2022, BuzzFeed đã đưa tin rằng dữ liệu rò rỉ từ hàng chục cuộc họp nội bộ của công ty cho thấy trái với những khẳng định công khai của TikTok, dữ liệu về người dùng Mỹ vẫn được các nhân viên ở Trung Quốc truy cập thường xuyên. Nhà bình luận Palmer viết: “Những thực tế này chỉ làm gia tăng mối lo ngại về sức ảnh hưởng của TikTok với người Mỹ”.

TikTok được cho là đang đạt được tiến triển trong thỏa thuận với chính quyền Tổng thống Biden, cho phép ứng dụng này giữ quyền sở hữu ở Trung Quốc nhưng vẫn lưu trữ dữ liệu người dùng Mỹ trên các máy chủ ở Mỹ. Sự sắp xếp đó dường như không thể làm hài lòng tất cả. Tuy nhiên, một lệnh cấm hoàn toàn, đặc biệt là lệnh cấm nhắm vào các công ty lớn của Trung Quốc, có nguy cơ bị xem như tâm lý bài Trung và càng làm cho căng thẳng Mỹ-Trung gia tăng hơn nữa.

Bích Hạnh (Tổng hợp)

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.