TikTok: Từ giải trí tới khủng hoảng ngoại giao

TikTok - ứng dụng nổi tiếng của Trung Quốc đã chinh phục người dùng mạng toàn cầu và giờ đây, Mỹ đang đe dọa đóng cửa ứng dụng này. Ứng dụng đăng tải các video giải trí đã trở thành nguồn cơn của cuộc khủng hoảng ngoại giao như thế nào?

Ngày 28/12/2022, Ủy ban Hành chính thuộc Hạ viện Mỹ thông báo cấm cài đặt ứng dụng chia sẻ video ngắn TikTok trên tất cả các thiết bị do Hạ viện quản lý, trong bối cảnh sức ép chính trị tiếp tục gia tăng đối với ứng dụng video xã hội do Trung Quốc sở hữu này.

Ở phương Tây, việc TikTok thuộc sở hữu của công ty Trung Quốc Bytedance đã làm dấy lên những lo ngại dai dẳng về khả năng Chính phủ Trung Quốc có thể gây ảnh hưởng tới ứng dụng này. Tuy nhiên, ở Trung Quốc, thành công của nó cũng bị coi là mối đe dọa đối với chính phủ do ứng dụng này đang cung cấp các luồng thông tin thay thế mà nhà nước đã thực hiện nhiều biện pháp đáng kể để kiểm soát.

Trong một bài báo trên tờ New York Times, nhà bình luận Alex Palmer viết: “Công ty Bytedance bị mắc kẹt giữa kỷ nguyên cũ và kỷ nguyên mới - một công ty “quá Trung Quốc” đối với Mỹ, “quá Mỹ” đối với Trung Quốc. Mặc dù đã cố gắng hàng thập kỷ nhưng chưa có công ty Trung Quốc nào chinh phục được xã hội Mỹ như TikTok. Thật khó để tưởng tượng một công ty của Nga hay Iran, thậm chí là một công ty Trung Quốc khác làm được điều tương tự. TikTok được coi là một con ngựa thành Troy - vì ảnh hưởng của Trung Quốc, vì khả năng thu thập dữ liệu hoặc có thể là cả hai. Trong khi đó, ở Trung Quốc, chính phủ đang kiềm chế các công ty công nghệ lớn và những người sáng lập chúng vì lo sợ với ảnh hưởng, sự độc lập và sự nổi tiếng của họ, họ sẽ ảnh hưởng tới luồng thông tin”.

TikTok: Từ giải trí tới khủng hoảng ngoại giao -0
TikTok bị mắc kẹt giữa kỷ nguyên cũ và mới - “quá Trung Quốc” đối với Mỹ và “quá Mỹ” đối với Trung Quốc.

Vấn đề bảo mật dữ liệu và ngoại giao

Luật An ninh mạng và Luật Tình báo Quốc gia Mỹ năm 2017 yêu cầu “Mọi tổ chức hoặc công dân phải hỗ trợ và hợp tác với công việc tình báo nhà nước theo quy định của pháp luật”... và để “duy trì bí mật mọi thông tin về công việc tình báo nhà nước”. Vào năm 2021, hai luật mới về bảo mật dữ liệu Mỹ đã khẳng định phạm vi tiếp cận của nhà nước Trung Quốc đối với bất kỳ dữ liệu nào về công dân Trung Quốc ở bất kỳ đâu trên thế giới.

Jordan Schneider, nhà phân tích Trung Quốc tại Rhodium Group, nhận định trên tờ New York Times: “Cuối cùng, nhà nước Trung Quốc nắm giữ tất cả các quân bài. Các công ty và ban lãnh đạo của họ đã học được rằng việc phản ứng quá mức trước các yêu cầu của chính phủ có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng”.

Ngoài ra, bản thân TikTok không khả dụng ở Trung Quốc - người dùng ở đó phải truy cập vào một ứng dụng ByteDance khác và ứng dụng này tuân theo chỉ thị của Chính phủ Trung Quốc về kiểm duyệt.

Mục tiêu của nhiều “lệnh cấm”

Vào giữa năm 2019, TikTok đã vượt cột mốc 100 triệu người dùng trung bình hằng ngày trên toàn thế giới và tạo ra “siêu sao” đầu tiên là nghệ sĩ Lil Nas X, biến TikTok trở thành bệ phóng cho các ngôi sao âm nhạc.

Đại dịch COVID-19 đã khiến mức độ phổ biến của ứng dụng lan tỏa hơn nữa. Theo báo chí Trung Quốc, TikTok đã đạt được 110 triệu người dùng trung bình hằng ngày chỉ riêng trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 4/2020. Thành công không có dấu hiệu chậm lại đó đã thúc đẩy những lời kêu gọi cấm ứng dụng này.

Tháng 12/2022, tất cả các nhà lập pháp và nhân viên sở hữu điện thoại di động do Hạ viện Mỹ cấp đã được lệnh xóa ứng dụng TikTok. Trước đó, vào tháng 8/2022, Chính phủ Mỹ đề cập TikTok là ứng dụng có rủi ro cao do “thiếu minh bạch trong cách ứng dụng này bảo vệ dữ liệu khách hàng”. Họ cho biết TikTok đang “tích cực thu thập nội dung để lấy dữ liệu có thể nhận dạng người dùng” và lưu trữ một số dữ liệu người dùng ở Trung Quốc. Theo Reuters, ít nhất 19 tiểu bang của Mỹ bao gồm Maryland, Nam Dakota, Nam Carolina, Nebraska, Texas, Alabama và Utah đã chặn một phần ứng dụng này khỏi các thiết bị do nhà nước quản lý vì lo ngại về bảo mật.

Hiện cũng có những lo ngại rằng TikTok có thể được sử dụng để làm kênh tuyên truyền của Chính phủ Trung Quốc, cho dù là quảng bá nội dung có lợi cho Bắc Kinh hay bằng cách ngăn chặn các quan điểm bị cho là “phản cảm”.

Việc ban hành lệnh cấm với TikTok không phải là chưa từng có tiền lệ. Chính phủ Ấn Độ đã cấm TikTok và hàng chục ứng dụng khác của Trung Quốc vì lý do an ninh quốc gia, sau các cuộc đụng độ biên giới với Trung Quốc.

Chính phủ Trung Quốc gần đây cũng đã mua cổ phần trong một công ty con của ByteDance. Theo New York Times, mặc dù quy mô cổ phần nhỏ - chỉ 1% - nhưng tác động của họ là không thể tránh khỏi. Nhà bình luận Palmer cho biết: “Chính phủ Trung Quốc đang nắm một trong 3 ghế trong hội đồng quản trị của công ty con, có mức độ ảnh hưởng không tương xứng với cổ phần danh nghĩa mà họ nắm giữ”.

Vào mùa hè năm 2022, BuzzFeed đã đưa tin rằng dữ liệu rò rỉ từ hàng chục cuộc họp nội bộ của công ty cho thấy trái với những khẳng định công khai của TikTok, dữ liệu về người dùng Mỹ vẫn được các nhân viên ở Trung Quốc truy cập thường xuyên. Nhà bình luận Palmer viết: “Những thực tế này chỉ làm gia tăng mối lo ngại về sức ảnh hưởng của TikTok với người Mỹ”.

TikTok được cho là đang đạt được tiến triển trong thỏa thuận với chính quyền Tổng thống Biden, cho phép ứng dụng này giữ quyền sở hữu ở Trung Quốc nhưng vẫn lưu trữ dữ liệu người dùng Mỹ trên các máy chủ ở Mỹ. Sự sắp xếp đó dường như không thể làm hài lòng tất cả. Tuy nhiên, một lệnh cấm hoàn toàn, đặc biệt là lệnh cấm nhắm vào các công ty lớn của Trung Quốc, có nguy cơ bị xem như tâm lý bài Trung và càng làm cho căng thẳng Mỹ-Trung gia tăng hơn nữa.

Bích Hạnh (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?