Tiểu thuyết gia tình báo John le Carré – Con người bí ẩn

Nhà văn chuyên viết tiểu thuyết tình báo John le Carré, người Anh, sắp bước qua tuổi 85. Ông vừa xuất bản một cuốn hồi ký “The Pigeon Tunnel: Stories from My Life” (Đường hầm Bồ câu: Những câu chuyện đời tôi) vào đầu tháng 9-2016. Nhân dịp này, nhà viết tiểu sử nổi tiếng Adam Sisman cũng đang chuẩn bị cho ra mắt cuốn tiểu sử của John le Carré.

Nhà văn John le Carré là một trong những tiểu thuyết gia lớn nhất thế giới thời kỳ hậu chiến tranh. Ông tên thật là David Cornwell. Ông sinh ngày 19-10-1931 tại Poole, Dorset, Anh, là con của ông Richard Thomas Archibald (Ronnie) Cornwell (1906-1975) và bà Olive (Glassy) Cornwell. Người cha có ảnh hưởng sâu sắc nhất đến cuộc đời và cả sự nghiệp viết văn của John le Carré. Ronnie là một người tạo ra nhiều của cải nhưng cũng để chúng tiêu hao hết, và đã từng một lần phải vào tù vì tội lừa đảo.

Một người bạn của Le Carré nhận xét: "Người cha đã làm cho David không biết mình là ai và mình đang ở đâu trong xã hội". Theo những câu chuyện kể của chính Le Carré và những người bạn, cái cách ông Cornwell đối xử với David thời thơ ấu đã in đậm dấu ấn cho đến mãi về sau này: David thường hay bị Cornwell đánh đập. Và  sau một lần cãi vã, Conrwell đã bỏ mặc mẹ con ông ra đi.

John le Carré hiện nay.
John le Carré hiện nay.

Thiên chất của một nhà văn lớn của Le Carré đã xuất hiện từ rất sớm. Ngay khi còn trẻ, Le Carré đã biết cách dàn dựng những câu chuyện không có thật mà y như thật để che giấu hành tung sinh hoạt của mình khỏi sự kiểm soát của người cha khắc nghiệt. Khi được cha mẹ gửi đi học tại Trường Sherborne, không họp với môi trường ở đây và đã phải bỏ học sớm, nhưng phải bịa ra các câu chuyện để giấu cha mẹ về việc chuyển trường học của mình.

Trong cuốn hồi ký, Le Carré viết về giai đoạn này như sau: "Những ai có tuổi thơ không hạnh phúc sẽ rất giỏi trong việc sáng tạo sau này". Sự không thật tình đã trở thành thói quen làm người.

Trong cuốn Hồi ký của mình, John le Carré đã kể một câu chuyện đậm đặc về cuộc đời mình với tư cách là một nhà văn và một điệp viên MI-6. Ông khẳng định mình là một tác giả văn chương "từng một thời là điệp viên" hơn là "một điệp viên viết văn". Giai đoạn 1948-1949, ông từng học ngoại ngữ tại Đại học Bern ở Thụy Sĩ.

Nhà văn John le Carré năm 1968 và bìa tiểu thuyết tình báo nổi tiếng A Perfect Spy của John le Carré.

Nhà văn John le Carré năm 1968 và bìa tiểu thuyết tình báo nổi tiếng A Perfect Spy của John le Carré.

Sau đó, năm 1950, ông vào làm việc cho tình báo quân đội Anh trong doanh trại ở Áo, làm phiên dịch tiếng Đức. Hai năm sau, Daivd trở về Anh, học tại Trường Lincoln thuộc Đại học Oxford, nhưng năm 1954, khi cha mình tuyên bố phá sản, David bỏ dở chương trình học để đi dạy học tại một trường mẫu giáo, rồi một năm sau đã quay trở lại học và tốt nghiệp vào năm 1956.

Thời gian học tại Trường Lincoln là giai đoạn David bắt đầu làm điệp viên bí mật cho Cơ quan Tình báo đối nội MI-5, được giao nhiệm vụ xâm nhập các nhóm cánh tả để dò la tin tức về điệp viên Liên Xô hoạt động ở Anh. Năm 1958, Le Carré chính thức trở thành sĩ quan tình báo của MI-5.

Trong thời gian còn làm việc cho MI-5, Le Carré đã viết cuốn tiểu thuyết đầu tiên, tựa đề “Call for the Dead” (năm 1961), trong đó ông kể câu chuyện về hình mẫu điệp viên George Smiley. Kế tiếp, Le Carré viết một câu chuyện trinh thám “A Murder of Quality” (1962). Một năm sau, Le Carré chuyển sang làm việc cho MI-6 và có thêm nguồn cảm hứng mới, đề tài mới cho quyển tiểu thuyết kế tiếp ra đời, “The Spy Who Come in from the Cold” (1963).

Theo các nhà phê bình, MI-6 và hình mẫu người cha đóng vai trò rất lớn trong việc Le Carré xây dựng các đề tài, nhân vật tình báo của mình. Người cha Cornwell của ông đã được ông thể hiện một cách đầy đủ trong tiểu thuyết tình báo nổi tiếng “A Perfect Spy” (1986), và đó cũng là một trong 5 cuốn tiểu thuyết đặc sắc nhất trong sự nghiệp của Le Carré, bao gồm hai cuốn kể trên và hai cuốn khác là “Tinker Tailor Soldier Spy” (1974) và “The Tailor of Panama” (1996).

Cuộc đời nhà văn của Le Carré dày đặc sự kiện và không ít thăng trầm. Ông từng ăn tối chung với nhiều vị tổng thống, thủ tướng nổi tiếng thế giới cũng như những nhân vật thuộc giới thượng lưu ở London. Nhưng trong góc riêng cuộc đời, Le Carré thích sống một cuộc sống bình dị, không phải bon chen vất vả.

Những nhân vật cao cấp mà ông từng tiếp xúc được ông mô tả lại trong cuốn hồi ký của mình bằng một phong cách mô tả đầy góc cạnh, như Thủ tướng Anh Margaret Thatcher, tỉ phú Rupert Murdoch và Chủ tịch PLO Yasser Arafat, cùng nhiều nhân vật nổi tiếng khác trong ngành an ninh, tình báo, chính trị, văn hóa thế giới. Ông không chấp nhận việc điệp viên Kim Philby khi trả lời phỏng vấn báo chí về những vấn đề nghiêm túc, John le Carré đã thể hiện quan điểm rất rõ ràng.

Chẳng hạn, về việc nhà văn Salman Rushdie bị Nhà nước Hồi giáo Iran truy nã do xuất bản cuốn tiểu thuyết “Những vần thơ của quỷ Sa-tăng" (The Satanic Verses) bị cho là báng bổ đạo Hồi, ông nói: "Không ai có quyền Chúa ban cho để xúc phạm một tôn giáo lớn".

Phong cách viết văn của Le Carré được các nhà phê bình nhận xét: Le Carré luôn tìm cách làm cho thế giới hư cấu trở nên thật hơn và sát thực tế hơn, điều mà ông hay gọi là "một thế giới gián điệp thích hợp với nhu cầu của tôi".

Nghệ thuật văn chương của ông đã ảnh hưởng mạnh đến ngay cả các đồng nghiệp tại MI-5 và MI-6, đến nỗi họ sử dụng các ngôn từ tiểu thuyết của ông để nói chuyện hàng ngày. Nghệ thuật văn chương của ông đã cuốn hút người đọc hoàn toàn, biến họ thành những "học trò" trung thành.

An Tôn (tổng hợp)

Các tin khác

Tomasz Szmydt: Từ thẩm phán Ba Lan đến nghi phạm gián điệp tại Belarus

Tomasz Szmydt: Từ thẩm phán Ba Lan đến nghi phạm gián điệp tại Belarus

Tháng 5/2024, Tomasz Szmydt, Thẩm phán Tòa án Hành chính tỉnh Warsaw, bất ngờ xin tị nạn chính trị ở Belarus. Chỉ vài ngày sau, ông bị Văn phòng Công tố quốc gia Ba Lan cáo buộc hợp tác với tình báo nước ngoài chống lại Ba Lan. Từ một thẩm phán từng giữ vị trí đáng chú ý trong hệ thống tư pháp, Szmydt trở thành đối tượng bị truy nã và tiếp tục xuất hiện trên truyền thông nhà nước Belarus. Hơn 2 năm sau khi rời Ba Lan, những câu hỏi về hoạt động và vai trò của ông vẫn chưa được giải đáp đầy đủ.

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.