Tiểu thuyết gia tình báo John le Carré – Con người bí ẩn

Nhà văn chuyên viết tiểu thuyết tình báo John le Carré, người Anh, sắp bước qua tuổi 85. Ông vừa xuất bản một cuốn hồi ký “The Pigeon Tunnel: Stories from My Life” (Đường hầm Bồ câu: Những câu chuyện đời tôi) vào đầu tháng 9-2016. Nhân dịp này, nhà viết tiểu sử nổi tiếng Adam Sisman cũng đang chuẩn bị cho ra mắt cuốn tiểu sử của John le Carré.

Nhà văn John le Carré là một trong những tiểu thuyết gia lớn nhất thế giới thời kỳ hậu chiến tranh. Ông tên thật là David Cornwell. Ông sinh ngày 19-10-1931 tại Poole, Dorset, Anh, là con của ông Richard Thomas Archibald (Ronnie) Cornwell (1906-1975) và bà Olive (Glassy) Cornwell. Người cha có ảnh hưởng sâu sắc nhất đến cuộc đời và cả sự nghiệp viết văn của John le Carré. Ronnie là một người tạo ra nhiều của cải nhưng cũng để chúng tiêu hao hết, và đã từng một lần phải vào tù vì tội lừa đảo.

Một người bạn của Le Carré nhận xét: "Người cha đã làm cho David không biết mình là ai và mình đang ở đâu trong xã hội". Theo những câu chuyện kể của chính Le Carré và những người bạn, cái cách ông Cornwell đối xử với David thời thơ ấu đã in đậm dấu ấn cho đến mãi về sau này: David thường hay bị Cornwell đánh đập. Và  sau một lần cãi vã, Conrwell đã bỏ mặc mẹ con ông ra đi.

John le Carré hiện nay.
John le Carré hiện nay.

Thiên chất của một nhà văn lớn của Le Carré đã xuất hiện từ rất sớm. Ngay khi còn trẻ, Le Carré đã biết cách dàn dựng những câu chuyện không có thật mà y như thật để che giấu hành tung sinh hoạt của mình khỏi sự kiểm soát của người cha khắc nghiệt. Khi được cha mẹ gửi đi học tại Trường Sherborne, không họp với môi trường ở đây và đã phải bỏ học sớm, nhưng phải bịa ra các câu chuyện để giấu cha mẹ về việc chuyển trường học của mình.

Trong cuốn hồi ký, Le Carré viết về giai đoạn này như sau: "Những ai có tuổi thơ không hạnh phúc sẽ rất giỏi trong việc sáng tạo sau này". Sự không thật tình đã trở thành thói quen làm người.

Trong cuốn Hồi ký của mình, John le Carré đã kể một câu chuyện đậm đặc về cuộc đời mình với tư cách là một nhà văn và một điệp viên MI-6. Ông khẳng định mình là một tác giả văn chương "từng một thời là điệp viên" hơn là "một điệp viên viết văn". Giai đoạn 1948-1949, ông từng học ngoại ngữ tại Đại học Bern ở Thụy Sĩ.

Nhà văn John le Carré năm 1968 và bìa tiểu thuyết tình báo nổi tiếng A Perfect Spy của John le Carré.

Nhà văn John le Carré năm 1968 và bìa tiểu thuyết tình báo nổi tiếng A Perfect Spy của John le Carré.

Sau đó, năm 1950, ông vào làm việc cho tình báo quân đội Anh trong doanh trại ở Áo, làm phiên dịch tiếng Đức. Hai năm sau, Daivd trở về Anh, học tại Trường Lincoln thuộc Đại học Oxford, nhưng năm 1954, khi cha mình tuyên bố phá sản, David bỏ dở chương trình học để đi dạy học tại một trường mẫu giáo, rồi một năm sau đã quay trở lại học và tốt nghiệp vào năm 1956.

Thời gian học tại Trường Lincoln là giai đoạn David bắt đầu làm điệp viên bí mật cho Cơ quan Tình báo đối nội MI-5, được giao nhiệm vụ xâm nhập các nhóm cánh tả để dò la tin tức về điệp viên Liên Xô hoạt động ở Anh. Năm 1958, Le Carré chính thức trở thành sĩ quan tình báo của MI-5.

Trong thời gian còn làm việc cho MI-5, Le Carré đã viết cuốn tiểu thuyết đầu tiên, tựa đề “Call for the Dead” (năm 1961), trong đó ông kể câu chuyện về hình mẫu điệp viên George Smiley. Kế tiếp, Le Carré viết một câu chuyện trinh thám “A Murder of Quality” (1962). Một năm sau, Le Carré chuyển sang làm việc cho MI-6 và có thêm nguồn cảm hứng mới, đề tài mới cho quyển tiểu thuyết kế tiếp ra đời, “The Spy Who Come in from the Cold” (1963).

Theo các nhà phê bình, MI-6 và hình mẫu người cha đóng vai trò rất lớn trong việc Le Carré xây dựng các đề tài, nhân vật tình báo của mình. Người cha Cornwell của ông đã được ông thể hiện một cách đầy đủ trong tiểu thuyết tình báo nổi tiếng “A Perfect Spy” (1986), và đó cũng là một trong 5 cuốn tiểu thuyết đặc sắc nhất trong sự nghiệp của Le Carré, bao gồm hai cuốn kể trên và hai cuốn khác là “Tinker Tailor Soldier Spy” (1974) và “The Tailor of Panama” (1996).

Cuộc đời nhà văn của Le Carré dày đặc sự kiện và không ít thăng trầm. Ông từng ăn tối chung với nhiều vị tổng thống, thủ tướng nổi tiếng thế giới cũng như những nhân vật thuộc giới thượng lưu ở London. Nhưng trong góc riêng cuộc đời, Le Carré thích sống một cuộc sống bình dị, không phải bon chen vất vả.

Những nhân vật cao cấp mà ông từng tiếp xúc được ông mô tả lại trong cuốn hồi ký của mình bằng một phong cách mô tả đầy góc cạnh, như Thủ tướng Anh Margaret Thatcher, tỉ phú Rupert Murdoch và Chủ tịch PLO Yasser Arafat, cùng nhiều nhân vật nổi tiếng khác trong ngành an ninh, tình báo, chính trị, văn hóa thế giới. Ông không chấp nhận việc điệp viên Kim Philby khi trả lời phỏng vấn báo chí về những vấn đề nghiêm túc, John le Carré đã thể hiện quan điểm rất rõ ràng.

Chẳng hạn, về việc nhà văn Salman Rushdie bị Nhà nước Hồi giáo Iran truy nã do xuất bản cuốn tiểu thuyết “Những vần thơ của quỷ Sa-tăng" (The Satanic Verses) bị cho là báng bổ đạo Hồi, ông nói: "Không ai có quyền Chúa ban cho để xúc phạm một tôn giáo lớn".

Phong cách viết văn của Le Carré được các nhà phê bình nhận xét: Le Carré luôn tìm cách làm cho thế giới hư cấu trở nên thật hơn và sát thực tế hơn, điều mà ông hay gọi là "một thế giới gián điệp thích hợp với nhu cầu của tôi".

Nghệ thuật văn chương của ông đã ảnh hưởng mạnh đến ngay cả các đồng nghiệp tại MI-5 và MI-6, đến nỗi họ sử dụng các ngôn từ tiểu thuyết của ông để nói chuyện hàng ngày. Nghệ thuật văn chương của ông đã cuốn hút người đọc hoàn toàn, biến họ thành những "học trò" trung thành.

An Tôn (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.