Sau khi chúng tôi đăng bài "Có một ông "Đôngkisốt" trong ngành giáo dục" và đã nhận được sự ủng hộ của đông đảo bạn đọc, nhóm phóng viên đã có mặt tại Văn La - Hà Tây để gặp thêm những "Đôngkisốt" khác.
Tiêu cực trong thi cử ở Hà Tây có nhiều vụ bị “chìm xuồng”?
Buổi thi môn Hóa học - Hội đồng thi tốt nghiệp THPT tại Trường THPT Xuân Mai (Hà Tây) năm học 2000-2001, thầy giáo Phạm Gia Chiến - giáo viên dạy môn Vật lý - Trường THPT Trần Hưng Đạo là giám thị vừa bóc đề thi môn Hóa học ra được mấy phút thì bị một kẻ lạ mặt xông vào... cướp! Thầy Chiến đã nhanh chóng gọi các giám thị phòng bên, tổ thanh tra đến lập biên bản và đề nghị truy tìm người cướp đề để thu hồi.
30 phút sau, kẻ cướp đề thi chưa thấy đâu nhưng đã thấy bài giải bay như bươm bướm vào các phòng thi. Các thí sinh vô tư nhận bài giải tuồn từ ngoài vào và chỉ việc chép.
Các giám thị chỉ còn biết đứng ngoài lắc đầu. Sau vụ việc được báo cáo lên Chủ tịch Hội đồng coi thi, Ban Thanh tra và Sở Giáo dục - Đào tạo (GD-ĐT) Hà Tây nhưng không thấy hồi âm.
Thầy Đặng Đình Báu - nguyên giáo viên môn Toán - Trường THPT Lê Quý Đôn nay đã nghỉ hưu song vẫn được giữ lại tiếp tục giảng dạy. Thầy kể lại sau buổi thi cuối cùng kỳ thi tốt nghiệp THPT tại Trường Hoài Đức B, do thầy làm rất nghiêm túc, gắt gao nên trên đường trở về qua địa phận huyện Hoài Đức đến khu Len nhuộm Hà Đông, thầy Báu đã bị một số học sinh vừa tham gia kỳ thi hành hung. Chúng chặn xe ông lại và giở ngón nghề của phường lục lâm thảo khấu. Vợ thầy Báu cũng là giáo viên, khi đi coi thi tại Trường THPT Thanh Oai B đã phát hiện ra hầu hết học sinh của trường này cả học kỳ 2 không học môn Lịch sử, vậy mà tất cả cuối cùng vẫn có điểm để dự thi (?!).
Vẫn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2000-2001, một nhóm giáo viên Trường THPT Nguyễn Du (huyện Thanh Oai, Hà Tây) đi coi thi ở Hội đồng thi Trường THPT Mỹ Đức A. Có lẽ cũng do những giáo viên này làm đúng, nghiêm túc nên đã bị một nhóm học sinh chặn đường cho ăn “củ đậu bay” và ném mắm tôm vào người.
Tất cả những vụ tiêu cực trên, thầy Nguyễn Thượng Long và Đặng Đình Báu đều làm đơn gửi cho Sở GD - ĐT Hà Tây, Bộ GD - ĐT, các bằng chứng ông thu thập được cũng đã được gửi đến tận tay các vị lãnh đạo, thậm chí thầy Báu còn gửi văn bản lên Ban kiểm tra Đảng bộ tỉnh Hà Tây, song kết quả vẫn chỉ là số “0”.
Coi thi đã vậy, chuyện chấm thi cũng có không ít những việc “lùm xùm” như đánh phách sai rất nhiều, bỏ quên phách, cắt phách vẫn còn tên thí sinh, tên trường, cả những giấy thi “lạ” - không cùng loại với giấy thi chuẩn mà Sở GD-ĐT Hà Tây độc quyền cung ứng cũng xuất hiện...
Những chuyện trên đã được thầy Long kể ra trong bài viết dài hơn 5 trang giấy mang tên “Nỗi buồn thi cử” và đọc vào ngày 18/6/2001 trong lễ tổng kết kỳ thi tốt nghiệp THPT tại Trường Lê Quý Đôn. Bài phát biểu này đã được đông đảo người đến dự hoan nghênh nhiệt liệt (trừ một số vị lãnh đạo Sở GD - ĐT và Chủ tịch các hội đồng thi). Nhiều giáo viên còn chạy lên ôm hôn thầy Long và nức nở: “Cảm ơn vì anh đã nói hộ nỗi lòng của bọn em!”. Tiếc thay, sự việc này đã bị chìm trong quên lãng.
Những mùa thi sau, thầy Long đã được người ta cho “ngồi chơi xơi nước”, chỉ được giao làm giám thị... trực canh đồng hồ để đánh trống báo hiệu hết giờ! Tuy nhiên, theo các bạn bè đồng nghiệp của thầy đi coi thi về kể lại thì những chuyện tiêu cực trong các kỳ thi tốt nghiệp THPT ở Hà Tây vẫn diễn ra, thậm chí còn nghiêm trọng hơn vì có nhiều giáo viên trông “gương” bị khủng bố đã không dám làm nghiêm túc, chặt chẽ. Mùa thi năm 2004-2005, tại Hội đồng thi trường Phú Xuyên A, nhiều người đã bắc thang trèo tường để ném bài giải cho thí sinh.
Tốt nghiệp THPT - chuyện đương nhiên?
Lật lại vấn đề, có lẽ bạn đọc đều tự hỏi tại sao những vụ tiêu cực xảy ra liên tiếp ở nhiều hội đồng thi tại Hà Tây đều bị “chìm xuồng” một cách khó hiểu như vậy? Thực ra, nguyên nhân sâu xa của việc thi tốt nghiệp bị buông lỏng quản lý như vậy chính là do tâm lý coi thường tấm bằng tốt nghiệp THPT.
Nhiều trường THPT ở một số nơi còn coi kỳ thi tốt nghiệp THPT như một “lễ phóng sinh” cho học sinh bởi theo họ, nếu các em có bị trượt tốt nghiệp thì nhà trường cũng không biết phải làm gì với số học sinh này. Chả nhẽ lại bắt các em đi học lại? Chính vì thế mới có chuyện nhiều người đều coi tốt nghiệp THPT là chuyện đương nhiên, thi là phải đỗ. Cái mà mọi người quan tâm dồn hết về kỳ thi đại học, cao đẳng.--PageBreak--
Với mục tiêu: “Đại học là tất cả”, các thầy cô, thậm chí cả ban giám hiệu trường THPT đều có những biện pháp giúp đỡ, nương nhẹ và thậm chí “tạo điều kiện” để cho học sinh mình đạt học lực giỏi, thi tốt nghiệp đạt loại giỏi (hay ít ra là cũng đỗ 99%). Những việc như thay đổi địa điểm thi, đổi chéo các thí sinh cũng hầu như không có mấy tác dụng. Vì hội đồng thi nào cũng thừa hiểu nếu không được chép bài, không được quay bài hoặc không được ném bài thì học sinh mình ít nhất trượt một nửa. Không chỉ thế, cả phòng GD - ĐT, Sở GD-ĐT cũng luôn khuyến khích những thành tích này và khiến cho “bệnh thành tích” càng trở nên trầm trọng.
Thứ nữa, phụ huynh học sinh cũng có trách nhiệm không nhỏ. Họ chỉ thích thấy con em mình đạt loại này, loại nọ, đỗ tốt nghiệp với những số điểm thật cao mà không cần biết trình độ của chúng đến đâu. Kiểu “quan tâm” như ông hội trưởng Hội phụ huynh học sinh Trường Phú Xuyên A cũng là hình thức gián tiếp dẫn đến những tiêu cực như chuyện thầy Khoa đã tố cáo.
Tất cả những yếu tố trên đã biến kỳ thi tốt nghiệp THPT (khoảng hơn chục năm trở lại đây) trở thành “hình thức, giả dối".
Sẽ xử lý đến đâu?
Sau khi đã tiếp xúc với “Đôngkisốt” khác và được biết về những vụ tiêu cực trong những mùa thi tốt nghiệp THPT ở Hà Tây bị “chìm xuồng”, chúng tôi đã liên lạc ngay với ông Bành Tiến Long - Thứ trưởng Bộ GD - ĐT. Ông cho biết tuy đang đi công tác xa, song đã đốc thúc Cục Khảo thí và Thanh tra của Bộ GD-ĐT tiếp tục phối hợp với UBND tỉnh và Sở GD-ĐT Hà Tây kiên quyết xử lý tới cùng vụ tiêu cực trong kỳ thi 2005-2006.
Theo thông tin mới nhất chúng tôi nhận được, sáng ngày 27/6/2006, tại Trường THPT Vân Tảo, Thường Tín, Hà Tây, thầy Đỗ Việt Khoa đã có cuộc “họp kín” với Ban kiểm tra liên ngành của Sở và Bộ GD-ĐT. Được biết trong cuộc họp này có khoảng 10 người tham gia, trong đó có ông Uông Đình Hồng - Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Tây, ông Nguyễn Thiết Hùng - Thanh tra Sở và Phó chủ tịch UBND huyện Phú Xuyên, Phòng An ninh văn hóa - Bộ Công an... Nội dung của buổi họp xoay quanh những tiêu cực trong kỳ thi tốt nghiệp và những bằng chứng của thầy Khoa đã có. Và theo nguồn thông tin của chúng tôi, dường như các cơ quan chức năng tỉnh Hà Tây đã quan tâm hơn với vụ việc này.
Ông Từ Ngọc Lĩnh, Hiệu trưởng Trường THPT Vân Tảo - Chủ tịch Hội đồng coi thi THPT Phú Xuyên A kỳ thi tốt nghiệp THPT 2006 - cũng đã có thái độ thiện chí hơn với thầy Khoa. Trước đó, ông Từ Ngọc Lĩnh cho rằng mình bị vu khống thì sau buổi họp trên, ông Lĩnh đã gặp riêng thầy Khoa để thừa nhận những điều thầy Khoa tố cáo là có cơ sở.
Cũng theo thông tin từ Sở GD - ĐT Hà Tây, cho tới thời điểm này công tác chấm lại các bài thi ở 3 hội đồng thi là Trường THPT Phú Xuyên A, THPT Đồng Quan và THPT dân lập Xuân Mai đã được tiến hành. Các giám khảo làm nhiệm vụ phúc khảo sẽ phải xem xét 2 vấn đề: quy trình chấm thi, việc cho điểm theo ba-rem của các giám khảo; phát hiện các bài thi giống nhau, mức độ giống nhau. Trong buổi chấm đầu tiên, số lượng giám khảo được triệu tập chưa nhiều (vì thời gian gấp gáp), lượng bài thi chấm lại được còn hạn chế. Mỗi môn mới có khoảng 8 giám khảo, mỗi giám khảo chấm được khoảng hơn 10 bài/buổi (trừ môn Tiếng Anh).
Tuy nhiên, dư luận hiện nay đặt ra câu hỏi sau khi thanh tra, chấm lại bài thi của 3 hội đồng thi trên thì liệu rằng các học sinh của những trường này có bị thiệt thòi? Bởi tình trạng quay cóp, đáp bài giải sẵn xảy ra một cách tràn lan hầu hết các hội đồng thi không chỉ ở Hà Tây mà còn ở rất nhiều nơi trong cả nước? Và liệu rằng những thí sinh có bài thi giống nhau này có được tiếp tục tham gia kỳ thi ĐH, CĐ sắp tới hay không? Câu hỏi này xin được gửi tới Sở GD - ĐT Hà Tây và Bộ GD-ĐT.
Đã có một tập thể giáo viên ở Hà Tây lên tiếng ủng hộ và sẵn sàng đứng sau thầy Khoa, gồm có: cô Đặng Thị Chính (giáo viên Trường THPT Trần Hưng Đạo); thầy Nguyễn Thanh Nhàn, Đoàn Phan Anh, Phạm Khánh Hòa đều là giáo viên Trường THPT Quang Trung; thầy Kiều Văn Chất, giáo viên Trường THPT Lê Quý Đôn và ông Phan Văn Hùng, nguyên giáo viên Trường THPT Quang Trung
