Tiết lộ tham vọng hạt nhân của Pháp

Vào cuối năm thứ 3 của nhiệm kỳ, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã thực hiện bài diễn văn được mong đợi từ lâu về chiến lược răn đe và phòng thủ của đất nước mình. Có một thực tế là nhiều người rất mong Pháp tăng cường hạt nhân trong những năm gần đây bao gồm dự định tiến tới thành lập Lực lượng hạt nhân Châu Âu (EUNF). Liệu ông Macron có thực hiện được những kỳ vọng này không?

Những tài sản hạt nhân

Theo một số ước tính thận trọng thì Pháp có kho vũ khí hạt nhân lớn thứ 3 thế giới sau Nga và Mỹ, với khoảng 300 đầu đạn hạt nhân (con số thật sự chưa được biết: năm 2015, Tổng thống Pháp khi đó là ông Hollande công bố con số 300, trong khi ông Macron úp mở trên 300). Con số này là thận trọng vì người Pháp lo ngại sự cân đong đo đếm của Trung Quốc. Cần lưu ý rằng trong năm 2019, Bản tin của các nhà khoa học nguyên tử (Bulletin of the Atomic Scientists)đã hé lộ rằng kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc “khoảng 290 đầu đạn hạt nhân”. Vì thế có thể khẳng định rằng Pháp và Trung Quốc trong nhóm quốc gia đứng thứ 2 về số lượng đầu đạn hạt nhân, nhóm đứng đầu là Mỹ và Nga khi bỏ xa phần còn lại của thế giới. FSNF hiện gồm có 2 thành phần: trên không và trên biển. Đã từng có một thành phần trên bộ với 18 tên lửa đạn đạo tầm trung được cất giấu trong các nhà kho ở miền Nam nước Pháp từ năm 1971 đến năm 1996.

Như phần lớn các cường quốc hạt nhân, ban đầu Pháp đã sử dụng các oanh tạc cơ để chở theo đầu đạn hạt nhân, chẳng hạn như loại máy bay Dassault Mirage IV vốn tung ra vào năm 1964 và có thể chở theo 1 quả bom hạt nhân AN-11/22 với đương lượng nổ xấp xỉ 60 kiloton. Tháng 1-1972, tàu ngầm tên lửa đạn đạo Le Redoutableđã thực hiện chuyến tuần tra đầu tiên của nó. Ban đầu Chính phủ Pháp đặt rất nhiều kỳ vọng vào các tàu ngầm tên lửa đạn đạo chạy bằng hạt nhân (SSBNs), nhưng chương trình chế tạo và cấu trúc những hệ thống tối tân này đã bị chậm tiến độ một cách tuyệt vọng. Trong 2 thập niên 1960-1970, Pháp đã tạo ra các SSBN và tên lửa đi kèm với chúng (SLBMs) và điều này được xem là một kỳ tích khi Pháp là quốc gia thứ 3 trên thế giới làm được điều đó. Mãi đến thế kỷ 21, Trung Quốc mới chế tạo được những chiếc SSBNs đầu tiên (tàu ngầm Lớp 094 đã thực hiện chuyến tuần tra răn đe hạt nhân trong tháng 12 năm 2015), trong khi Ấn Độ vẫn đang thử nghiệm chiếc tàu đầu tiên.

Tiết lộ tham vọng hạt nhân của Pháp -0
 Oanh tạc cơ Dassault Mirage IV, một vũ khí cực mạnh trong chiến lược răn đe hạt nhân của Pháp. Ảnh nguồn: Wikipedia .

Thành phần trên không của FSNF hiện bao gồm các chiến cơ 2 chỗ ngồi Rafale B,và nó đã thay thế cho loại chiến cơ Mirage 2000N trong năm 2018 cũng như được trang bị loại tên lửa hành trình siêu thanh ASMP-A (54 đầu đạn nhiệt hạch siêu thanh hoạt động trong phạm vi 500 km và đương lượng nổ xấp xỉ 300 kiloton, một số thứ đang trong thời gian thử nghiệm). Khác với thế hệ chiến cơ trước đó, Rafale không được tinh chỉnh để mang theo đầu đạn hạt nhân mà thay vào đó các sĩ quan của Không lực Pháp sẽ trải qua khóa đào tạo đặc biệt để lái chúng. Cũng phải kể đến 2 phi đội hạt nhân được triển khai tại Căn cứ không quân Saint-Dizier-Robinson: Phi đội chiến cơ 1/4 Gascogne và Phi đội chiến cơ 2/4 La Fayette, với ít nhất 40 chiến cơ đang hoạt động. Ngoài ra Bộ Tư lệnh không quân chiến lược Pháp (FAS) còn đang sở hữu độc quyền Không đoàn tiếp tế 2/91 Bretagne, đó là một trung đoàn tổng hợp gồm chiếc 14 Boeing KC-135 Stratotankers được sản xuất ở Mỹ, từ năm 2018 đang dần dần được thay thế bởi loại máy bay Airbus A330 MRTT Phénix hiện đại của Châu Âu. 

Chiếc A330 MRTT thứ hai được giao vào cuối năm 2019. Hợp đồng đầu tiên giao 12 chiếc máy bay dự kiến sẽ hoàn thành trong năm 2023; 3 chiếc máy bay tiếp liệu (nhiên liệu) cũng được đặt hàng. Máy bay tiếp liệu rất quan trọng để thực hiện các cuộc tấn công tầm xa, khi chiến cơ Rafale không phải là oanh tạc cơ tầm xa. Điều khiến Pháp trở nên đặc biệt là nước này có Lực lượng Hàng không hạt nhân hải quân (FANu) bên cạnh thành phần hàng không hạt nhân trên bộ kể từ cuối thập niên 1970. Hiện tại FANu bao gồm các chiến cơ 1 chỗ ngồi Rafale M có thể trang bị tên lửa hành trình ASMP-A. FANu được thành lập trên cơ sở cần thiết, và toàn bộ các phi đội hải quân đều trải qua khóa huấn luyện vũ khí hạt nhân căn bản. Chiếc tàu sân bay duy nhất của Pháp là R91 Charles de Gaulle không mang theo tên lửa ASMP-A và nó được đặt trong các nhà kho của Không lực Pháp trong thời bình.

Vũ khí hạt nhân được gỡ bỏ khỏi tất cả các tàu sân bay Mỹ vào giữa năm 1992, và các chiến cơ F/A-18E/F và F-35C trên tàu sân bay hiện đại đã không nhằm mục đích như vậy. Việc sử dụng tàu sân bay làm bệ đỡ cho các chiến cơ trang bị tên lửa hành trình hạt nhân là rất phù hợp với cách tiếp cận của Pháp đối với thành phần không quân của FSNF. Ngoài ra tên lửa ASMP-A có khả năng oanh tạc tầm xa và đầu đạn của nó còn mạnh hơn tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) khi có thể hủy diệt những vật thể được gia cố ngầm. Thêm nữa loại tên lửa phóng từ trên không ASN4G hiện đang được phát triển rất hứa hẹn. Người Pháp có kế hoạch loại bỏ ASMP-A vào giữa thập niên 2030 và thay thế chúng bằng ASN4G. Bên cạnh đó, tiềm năng hạt nhân của Pháp lại là một thành phần ẩn trong FSNF đó là hạm đội tàu ngầm tên lửa đạn đạo chạy bằng hạt nhân Lớp Triomphant, 4 trong số những con tàu này đã đi vào hoạt động từ năm 1997 đến năm 2010, và đã thay thế cho tàu ngầm lớp Le Redoutable.

Tàu ngầm Lớp Triomphant được trang bị tới 16 SLBM. Trong năm 2020, tất cả những tàu ngầm này sẽ được trang bị loại tên lửa mới nhất M51.2 có gắn các đầu đạn hạt nhân mới TNO với đương lượng nổ xấp xỉ 150 kiloton. Mỗi tàu ngầm sở hữu các tên lửa với nhiều loại đầu đạn khác nhau. Theo các tuyên bố chính thức, Hải quân Pháp sở hữu 48 tên lửa và 3 hệ thống vũ khí khác nhau. Theo các ước tính khác nhau, 80–90% số đầu đạn hạt nhân sẽ dùng cho thành phần trên biển của FSNF. Được biết năm 2023, người Pháp sẽ khởi động chế tạo loại tàu ngầm tên lửa đạn đạo chạy bằng hạt nhân đầy hứa hẹn SNLE-3G, và dự kiến vận hành vào nửa đầu thập niên 2030. Một phiên bản tên lửa mới M51.3 dự kiến sẽ trình làng vào giữa thập niên này.

Tiết lộ tham vọng hạt nhân của Pháp -0
Tàu ngầm tên lửa đạn đạo chạy bằng hạt nhân Lớp Triomphant của Lực lượng hạt nhân chiến lược Pháp (FSNF). Ảnh nguồn: Ships Hub. 

Chia sẻ hạt nhân với Châu Âu

Lực lượng hạt nhân chiến lược Pháp (FSNF) vẫn là nhỏ bé nếu so với Mỹ và Nga, nhưng chúng hiện đại và thường xuyên được nâng cấp. Không giống như người Anh phải cắt giảm kho vũ khí hạt nhân thì người Pháp lại nhận được sự ủng hộ rộng rãi của công luận về răn đe hạt nhân. Trong quá khứ, Pháp luôn giữ thế đứng trong những vấn đề liên quan đến lực lượng hạt nhân chiến lược. Thậm chí ngay cả khi được chấp thuận quay trở lại Cấu trúc chỉ huy quân sự NATO vào đầu thế kỷ 21, Paris đã thẳng thắn tuyên bố họ sẽ không tham gia vào Nhóm hoạch định hạt nhân và khước từ việc liên kết chiến lược hạt nhân với các đồng minh. Bây giờ Tổng thống Emmanuel Macron đang sẵn sàng muốn biến nước Pháp thành nhà lãnh đạo vì một Châu Âu thống nhất. Trong bài phát biểu của mình, ông Macron đề cập đến từ “Châu Âu” gấp 2 lần từ Pháp. Trước đó trong bài phát biểu vào năm 2015, Tổng thống Hollande lại đề cập đến “Pháp” gấp 10 lần so với “Châu Âu”.

Trong bài phát biểu của mình, Tổng thống Macron đề cập đến nhiều khuynh hướng đang phát triển đe dọa đến thách thức an ninh của Châu Âu trong tương lai:

Thứ nhất, sự đối đầu ngày càng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc.

Thứ hai, Châu Âu cần có quyền tự chủ nhiều hơn Mỹ liên quan đến an ninh ở phía Đông và Nam của lục địa này.

Thứ ba, xóa nhòa ranh giới giữa cạnh tranh và đối đầu. Theo ông Macron, một mối đe dọa tiềm tàng khác là sự xói mòn của chế độ kiểm soát vũ khí. Những đề xuất tái thiết chế độ này có thể được xem là một sự ủng hộ ngầm đối với đề xuất của Nga về việc triển khai tên lửa tầm trung (ông Macron là nhà lãnh đạo duy nhất phương Tây có ý tưởng tích cực với đề xuất này). Ông Macron cũng đặc biệt chú ý đến đề tài khôi phục quan hệ với Nga. Đối với những vấn đề quân sự, Tổng thống Macron lưu ý rằng Châu Âu chỉ có thể đạt được chủ quyền chính trị đầy đủ bằng những lực lượng vũ trang hiện đại, và việc hiện đại hóa phải trả giá đắt. Các lực lượng hạt nhân Pháp có thể là cốt lõi của chủ quyền quân sự Châu Âu độc lập so với Mỹ và ít phải cố thủ với NATO.

Ông Macron đã đưa ra một thông điệp quan trọng mà rất nhiều nhà bình luận đã bỏ qua: “Những lợi ích cốt lõi của Pháp giờ đây đã mang tầm vóc Châu Âu”. Nhưng các nhà bình luận đã chú ý nhiều hơn đến đề xuất cụ thể về việc các đối tác Châu Âu tham gia vào cuộc tập trận chung với FSNF.

Tiết lộ tham vọng hạt nhân của Pháp -0
 Máy bay của Không đoàn tiếp tế 2/91 Bretagne thuộc Bộ tư lệnh không quân chiến lược Pháp. Ảnh nguồn: Military Images .

Việc hợp tác tăng cường trong thành phần không quân có thể mở rộng những khả năng hàng không chiến lược của Pháp dĩ nhiên là trên các chiến cơ. Có 6 quốc gia đã sẵn sàng mua những máy bay tiếp liệu là Bỉ, Cộng hòa Séc, Đức, Luxembourg, Hà Lan và Na Uy. Các máy bay tiếp liệu sẽ hoạt động ở những khu vực nguy hiểm nhằm tạo điều kiện cho chiến cơ Rafale có thể thực hiện các nhiệm vụ tầm xa dễ dàng hơn. Một điểm đáng lưu ý khác là Chương trình hệ thống không chiến tương lai Pháp, Đức và Tây Ban Nha (gọi tắt là FCAS) nhằm phát triển loại chiến cơ thế hệ thứ 6 nhằm thay thế cho các chiến cơ Rafale và Eurofighter Typhoon vào cuối thập niên 2030.

Phía Pháp hé lộ loại chiến cơ thế hệ thứ 6 sẽ được thiết kế như một phương tiện mang hạt nhân. Một tuần sau bài phát biểu của ông Macron tại Paris, Tổng thống Đức, Frank Walter Steinmeier, đã phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich, nơi ông bày tỏ sự ủng hộ đối với đồng minh thân cận nhất (Pháp) nhằm phát triển “văn hóa chiến lược chung”. Có một sự đồng thuận giữa các nhà lãnh đạo Châu Âu khi cho rằng Mỹ không còn là đối tác đáng tin cậy để bảo vệ lục địa này.

Nguyễn Thanh Hải (Tổng hợp)

Các tin khác

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.