Tiết lộ mới về vụ án gián điệp Jonathan Pollard

Jonathan Pollard, cựu chuyên gia phân tích tình báo Hải quân Mỹ, bị giam giữ vào năm 1987 vì tội bán các bí mật của Mỹ cho Israel. Nhưng mới đây, Trường đại học George Washington cung cấp các tài liệu giải mật của CIA cho thấy một số chi tiết mới về các hoạt động gián điệp đã biến Pollard thành một trong những nhân vật gây tranh cãi nhất trong lịch sử tình báo Mỹ.

Theo đó, Pollard chỉ cung cấp cho Israel những thông tin mà Mỹ có được về các quốc gia Trung Đông và Arập, nhất là chương trình vũ khí hạt nhân của Pakistan. Sau 25 năm Pollard bị bắt giam, những thông tin mới đã minh oan cho Pollard và những người ủng hộ Pollard đòi Mỹ trả tự do cho người này ngay lập tức.

Với tội danh bán những bí mật của Mỹ cho Israel, Jonathan Pollard phải ngồi tù chung thân - mức án tương tự dành cho Aldrich Ames và Robert Hanssen, hai sĩ quan tình báo Mỹ bị buộc tội làm gián điệp cho Liên Xô, trong thời Chiến tranh lạnh.

Sau khi Pollard bị bắt giữ vào năm 1985, vụ án của ông đã gây chia rẽ sâu sắc giữa người Mỹ và người Do Thái. Đối với Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA), Pollard là một trong những điệp viên nguy hiểm nhất trong lịch sử tình báo Mỹ. Nhưng đối với những người ủng hộ Pollard, ông được coi là anh hùng của Nhà nước Do Thái, thậm chí một quảng trường ở Jerusalem được mang tên ông.

Trong hai năm 1984 và 1985, người Israel chỉ yêu cầu ông cung cấp các thông tin về hạt nhân, quân sự và kỹ thuật của các quốc gia Arập, Pakistan và Liên Xô chứ không phải của Mỹ - theo tài liệu mới giải mật mang tiêu đề "Vụ án gián điệp Jonathan Jay Pollard: Báo cáo đánh giá tổn hại" (lập năm 1987) được Thư khố An ninh quốc gia Trường đại học George Washington công bố vào hôm 14/12 vừa qua.

Sau khi tốt nghiệp đại học Stanford khoa Chính trị học, Pollard bắt đầu làm chuyên gia phân tích cho Trung tâm Cảnh báo chống khủng bố (ATAC) thuộc Tình báo Hải quân Mỹ từ tháng 6/1979 lúc 24 tuổi. Theo tài liệu mới được công bố, Pollard bị đánh giá là người không ổn định về cảm xúc, có hành vi không nhất quán, có những vấn đề về tài chính, sử dụng ma túy. Do đó vào tháng 8/1980, Pollard bị tước quyền sử dụng thông tin tuyệt mật và cấp trên gửi ông đến một chuyên gia tâm thần.

Tuy nhiên, chưa đến 8 tháng sau đó, chuyên gia này kết luận Pollard hoàn toàn có khả năng thi hành bổn phận và "không có nguy cơ về an ninh". Quyền sử dụng thông tin mật của Pollard được phục hồi vào tháng 1/1982 và đến tháng 6/1984, ông bắt đầu bán các bí mật tình báo cho Israel cho tới khi bị bắt giữ vào ngày 21/11/1985.

Người đầu tiên Pollard tiếp xúc là Aviem Sella, cựu đại tá Không quân Israel (IAF) đang học tại Đại học New York. Sau đó, Sella giới thiệu Pollard cho Joseph Yagur, cố vấn khoa học ở Lãnh sự quán Israel đặt tại thành phố New York, lúc ấy đang làm việc cho một cơ quan tình báo thuộc Bộ Quốc phòng Israel gọi là LAKAM (Cơ quan về các mối quan hệ khoa học).

Theo tài liệu giải mật, Yagur yêu cầu Pollard cung cấp thông tin về khoa học và quân sự của các quốc gia Arập, Pakistan và Liên Xô. Nhưng, Israel không đòi hỏi hay nhận được thông tin tình báo liên quan đến một số nguồn an ninh quốc gia nhạy cảm nhất của Mỹ. Pollard thật ra không thu thập thông tin chống lại nước Mỹ, nhưng ông phạm luật liên bang về việc thu thập hay chuyển giao thông tin quốc phòng để giúp một chính quyền nước ngoài.

Tài liệu giải mật cũng bao gồm nhiều chi tiết mới về những thông tin mà Israel muốn được cung cấp như là: hệ thống liên lạc của Syria, các chương trình tên lửa của Ai Cập và hệ thống phòng không của Liên Xô. Israel cũng đặc biệt yêu cầu Pollard cung cấp công nghệ tình báo tín hiệu để có thể nghe lén những cố vấn Liên Xô ở Syria.

Trong đề mục "Những gì mà Israel không yêu cầu" của tài liệu giải mật, CIA nhấn mạnh: Người Israel "không hề bày tỏ sự quan tâm đến các hoạt động, kế hoạch, khả năng hay trang thiết bị của quân đội Mỹ". Tài liệu cũng nêu rõ: Pollard tự nguyện giao 3 bản báo cáo tình báo hàng ngày của Mỹ mà phía Israel không hề yêu cầu song lại có ích cho họ. Cuối cùng, Pollard đã giao cho Israel tất cả 1.500 bản báo cáo như thế về Trung Đông và Bắc Phi (gọi tắt là MENAS), về vùng ven Địa Trung Hải (MELOS) và Ấn Độ Dương.

Theo tài liệu giải mật, Jonathan Pollard còn cung cấp cho Israel các thông tin chi tiết về chương trình hạt nhân đáng lo ngại của Pakistan mà tình báo Mỹ thu thập được. CIA tiết lộ, Pollard tập trung vào "thông tin tình báo về chương trình hạt nhân của Arập và Pakistan" và cung cấp cho Israel thông tin về một cơ sở tái xử lý plutonium gần Islamabad.

Người Israel biểu tình bên ngoài Đại sứ quán Mỹ ở Tel Aviv đòi thả Jonathan Pollard, ngày 20/6/2011.
Người Israel biểu tình bên ngoài Đại sứ quán Mỹ ở Tel Aviv đòi thả Jonathan Pollard, ngày 20/6/2011.

Theo A.Q. Khan, cha đẻ bom hạt nhân của Pakistan, Islamabad có khả năng kích nổ một thiết bị hạt nhân. Mỹ đã có cảnh báo về chương trình chế tạo bom hạt nhân của Pakistan vào thập niên 70 và cùng làm việc với các quốc gia phương Tây để ngăn ngừa mưu đồ làm chủ các công nghệ phục vụ chương trình vũ khí hạt nhân của Islamabad.

Tài liệu giải mật cũng cho biết về điệp vụ năm 1979 của Cơ quan Tình báo Pakistan (ISI) gọi là Rising Sun (Mặt trời mọc) nhằm lật tẩy Rafiq Munshi, nhà khoa học Pakistan làm việc cho CIA. Chiến dịch “Mặt trời mọc” cuối cùng dẫn đến việc vạch trần một nhóm điệp viên CIA giả làm nhà ngoại giao làm việc trong Đại sứ quán Mỹ ở Islamabad và Lãnh sự quán ở thành phố Karachi.

Nhưng, không lâu sau khi Ronald Reagan đắc cử Tổng thống Mỹ, CIA kết thúc các chiến dịch chống chương trình vũ khí hạt nhân của Pakistan sau khi thấy nước này có mối quan hệ đối đầu với Liên Xô.

Năm 1985 được coi là "Năm của gián điệp" ở Mỹ sau hàng loạt những vụ bắt giữ và một vụ đào ngũ tiết lộ vài vụ tình báo nước ngoài xâm nhập vào các cơ quan quốc phòng và tình báo Mỹ. Ngày 22/11/1985, nhân viên CIA lâu năm tên là Larry Wu-Tai Chin bị Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) bắt giam và buộc tội làm gián điệp cho Trung Quốc.

Hai ngày sau, cựu nhân viên Cơ quan An ninh quốc gia (NSA) là Ronald Pelton bị bắt và buộc tội cung cấp cho Liên Xô các chi tiết về 5 chiến dịch tình báo tín hiệu của Mỹ. Nhưng, không vụ bắt giữ nào gây ấn tượng bằng vụ án Jonathan Pollard. Thông tin về vụ án gián điệp Pollard xuất hiện trên khắp các mặt báo trong nhiều năm.

Câu chuyện về cuộc đời của Jonathan Pollard cũng như các chi tiết về hoạt động gián điệp của ông cho Israel  trở thành đề tài nóng bỏng cho báo giới và các nhà xuất bản. Năm 1998, nhằm tạo điều kiện cho Pollard được phía Mỹ trả tự do, chính quyền Israel chính thức thừa nhận ông là tài sản của Israel. Và, cựu Giám đốc CIA George J. Tenet cho biết chính quyền Israel lại đặt vấn đề thả Pollard lần nữa vào năm 2006. Mới đây nhất là vào tháng 1/2011, Thủ tướng Benjamin Netanyahu của Israel tiếp tục đề nghị Tổng thống Barack Obama trả tự do cho Jonathan Pollard nhưng không thành công

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.