Tiến sĩ Cù Thu Hương: Cuộc sống là những ngã rẽ bất ngờ

Chị là một tiến sĩ Tâm lý, 22 năm sống ở Nga, rồi sang Pháp làm thời trang và bây giờ trở về Việt Nam viết sách. Tiến sĩ Cù Thu Hương nói, cuộc đời chị là những ngã rẽ bất ngờ. Và cuốn sách “Paris +14” cũng vậy. Chị viết truyện ký trong những ngày cách ly tại Việt Nam khi chị quyết định trở về trong chuyến bay thương mại cuối cùng từ Pháp về Việt Nam...

Những ai đọc truyện ký của chị cũng nhận ra một lối viết chuyên nghiệp chứ không hề “nghiệp dư” như chị tự nhận. Có lẽ cũng bởi, chị vốn xuất thân từ một gia đình học vấn, tuổi thơ lớn lên từ những trang sách của bố - Phó Giáo sư, Nhà giáo ưu tú Cù Đình Tú. 

Bố chị vốn là Chủ nhiệm khoa Ngữ văn hai trường đại học lớn, Trường Đại học Sư phạm Việt Bắc (nay thuộc Đại học Thái Nguyên) và Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh). Mẹ chị cũng là Chủ nhiệm một khoa trong Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh. 

Bạn bè thân đều nghĩ rằng học xong, chị sẽ đi theo con đường nghiên cứu và thành danh để nối tiếp truyền thống gia đình. Nhưng từ ngày còn nhỏ, cô gái Thu Hương đã nuôi giấc mộng ra nước ngoài du học và lúc đó chị cho rằng, muốn du học thì phải học khối A và học toán. Chị theo toán học, được giải lớn của toàn miền Bắc rồi sang Nga tu nghiệp. 

22 năm sống ở Nga, Cù Thu Hương tốt nghiệp xuất sắc Tiến sĩ Tâm lý của Đại học Tổng hợp Leningrad. Với chị, đó là quãng thời gian đáng nhớ của tuổi trẻ, của khát vọng, của tình yêu và trí tuệ. Chị nói, đó là những năm tháng đẹp nhất trong cuộc đời chị, khi chị có gia đình, tình yêu và cậu con trai.

Tiến sĩ Cù Thu Hương.
Tiến sĩ Cù Thu Hương.

Nhưng cuộc sống là những ngã rẽ bất ngờ. Có lẽ, không ai nghĩ được rằng, một người phụ nữ tràn đầy năng lượng sống, trẻ trung ấy đã đi qua rất nhiều thăng trầm của cuộc sống. Thập niên 90 của thế kỷ 20, nước Nga đầy biến động, chị chọn Pháp làm điểm đến vì nghĩ đến tương lai của con trai. Chị bắt đầu khởi nghiệp với ngành thời trang tại Pháp dù lúc đó tiếng Pháp còn bập bẹ. 

“Tôi vượt qua được và thành công nhờ chính những kho công cụ, tri thức của nước Pháp và sự đam mê tận cùng đối với công việc mình lựa chọn. Tôi nghĩ, làm gì cũng cần sự dũng cảm và trí tuệ. Với tôi, ngành thời trang luôn tạo cho tôi sức sáng tạo, sự tươi trẻ, lãng mạn và những tiềm năng được đánh thức trong mỗi con người. Thời trang mang đến cho tôi sự trẻ trung, yêu thương cuộc đời”. Chị chia sẻ.

Có lẽ, với tình yêu và niềm tin đó, chị đã đi những sóng gió của cuộc sống mà vẫn giữ được tinh thần sống lạc quan. Nhưng tận sâu, tôi nghĩ, chị là một nhà tâm lý học, luôn biết cân bằng nội tâm và hướng đến các giá trị tích cực của cuộc đời.

Những trang viết đến với chị cũng vậy. Chị là người đi trong chuyến bay cuối cùng vào ngày 14-3 từ Pháp về Việt Nam, để lại gia đình con trai bên đó. Chị lựa chọn trở về với một tâm trạng ngổn ngang, lo lắng, bất an. Trong chuyến bay cuối cùng ấy, cảm xúc đã khiến chị nghĩ rằng mình sẽ viết điều gì đó. “Paris +14” đã ra đời từ những dòng cảm xúc chân thành, mộc mạc như vậy. 

Đầu tiên là những bài viết của chị chia sẻ trên trang cá nhân nhận được sự động viên, đọc và chia sẻ của nhiều độc giả. Nhà thơ Hữu Việt, một người bạn thân của chị nói rằng, tại sao không in thành một cuốn sách. Cù Thu Hương ngập ngừng vì lần đầu tiên cầm bút. Nhưng cuối cùng, chị quyết định sẽ làm sách. 

“Đúng là chưa có những trang viết đầy đủ về bức tranh này mà chỉ có từng nơi, từng phần, vì thực ra cũng hiếm có ai có một hành trình trải nghiệm dài như tôi. Tôi viết “Paris+14” với hy vọng rằng tất cả những câu chuyện trong cuốn sách là một bức tranh toàn cảnh về nạn dịch chưa có hồi kết. Sẽ giúp ích được tất cả mọi người ngoài vòng cách ly nhưng là trong cuộc của đại dịch này hiểu rõ: Cách phòng chống virus cho bản thân mỗi người; Phải bảo vệ thiên nhiên, phải yêu thương thiên nhiên và phải coi đó là người bạn đồng hành vĩnh viễn của mình; Hãy tôn trọng nhau, đối xử với nhau nhân văn, phải vì nhau mà sống; Chỉ có đoàn kết mới có thể cùng nhau vượt qua nạn dịch; Quê hương là nơi mà ta có thể quay về bất cứ lúc nào cho nên ta phải trân quý giá trị đó” - Chị nói.

Tác phẩm mới của chị Tiến sĩ Cù Thu Hương.
Tác phẩm mới của chị Tiến sĩ Cù Thu Hương.

Sẽ có nhiều bài báo viết về cuốn sách của chị và những câu chuyện chị kể tỉ mỉ trong hành trình trở về, những câu chuyện của thế giới trong trận đại dịch này sẽ là bằng chứng của lịch sử.  Nhưng với tôi, tôi ấn tượng ở chị, như ai đó từng nói, văn là người, đó là tính nhân văn trong từng trang viết của chị. Có lẽ đó cũng chính là thông điệp ý nghĩa nhất mà chị, một người phụ nữ kiên cường, luôn nở nụ cười rộng mở với cuộc đời muốn chia sẻ với cộng đồng.

Thế nên sau những bôn ba, sau những trải nghiệm, có cả những mất mát lẫn đắng cay, cây trái ngọt lại đậu quả an lành bên đời chị. Con trai duy nhất của chị chính là thứ quả ngọt quý giá ấy khi con là chàng trai gốc Việt duy nhất làm việc trong Quốc hội Pháp với vai trò Trợ lý cho đại biểu Quốc hội đảng En Marche năm 2017-2018. 

Bây giờ cháu rẽ lối đam mê trở thành người viết hài kịch và kiêm luôn diễn viên hài độc thoại và tổ chức sự kiện biểu diễn hài độc thoại, là thành viên sáng lập club stars up khá nổi tiếng. Giờ đây hai mẹ con chị dường như đã tìm được lối rẽ vào con đường nghệ thuật đầy yêu thích của mình. 

“Câu chuyện thời sự của cả thế giới nhưng ta phải đọc thật chậm để lắng nghe cảm xúc sau từng con chữ. Tác giả truyện ký “Paris +14” đã chinh phục độc giả bằng sự mộc mạc, chân thành tới mức da diết qua những trang viết giàu cảm xúc, thấm đẫm tình yêu thương con người. 

Cảm ơn tác giả đã thay chúng ta ghi lại nhật ký về một giai đoạn khó quên của nhân loại mà hôm nay và rất lâu sau nữa loài người còn phải tiếp tục nhắc tới. 

Trong cuốn sách này, không chỉ có những câu chuyện xúc động, đẹp đẽ, kiên cường, giàu nhân bản giữa đại dịch thế kỷ COVID-19 mà còn có cả những hồi ức về quá khứ, về quê hương biết mấy thân yêu luôn giang rộng vòng tay cưu mang, vỗ về, che chở những đứa con của mình dù ở bất cứ phương trời nào”. (Nhà thơ Hữu Việt)

“Xuyên suốt hơn 300 trang ký là những sự việc tác giả trải qua trong sự nhốn nháo, hoảng loạn, thậm chí cả sự nghi kỵ, e dè giữa người với người khi loại giặc virus không phải là một thực thể nhất định. 

Giữa sự bát nháo, vụ lợi và cả những giả dối đáng sợ của con người trong đại dịch nguy hiểm thì tình người, sự đoàn kết, tương trợ, sẻ chia, bao bọc tạo thành sức mạnh nội tại của một đất nước tuy chưa mạnh về kinh tế, phương tiện y học còn nhiều hạn chế. 

Hơn cả, “Paris +14” ngoài việc nhận tình thương của mẹ, tác giả cũng như những người con Việt Nam sinh sống trong nước và từ nước ngoài trở về nhận được sự quan tâm, chở che từ mẹ Tổ quốc”. (Nhà biên kịch Trần Thị Thu Hương)

“Là người đa cảm, tác giả để ý đến những chi tiết nhỏ nhất trong cuộc sống quanh mình thời COVID-19. Vì thế, tôi thấy điểm gì đó chung giữa cuốn sách này với nhật ký “Vũ Hán những ngày phong thành” của nữ nhà văn Trung Quốc Phương Phương mà tôi đọc được một số phần trên mạng, có lẽ đó là tính nhân văn… Tác giả cuốn “Paris+14” đã “chụp hình” một cách sống động nhiều khoảnh khắc của đại dịch mà chính tác giả là người trong cuộc, là nhân vật. Tôi hy vọng là bạn đọc tìm được nhiều điều thú vị, thậm chí nhìn thấy chính mình khi đọc cuốn sách này”. (Tiến sĩ Lương Hoài Nam)

Tiến sĩ Cù Thu Hương sinh năm 1963 tại Hà Nội, tốt nghiệp đại học và nhận bằng Tiến sĩ Tâm lý học tại Trường Đại học Tổng hợp Leningrad (nay là thành phố San Peterburg- Nga) năm 1991. Hiện chị là Giám đốc thương mại và thời trang tại Pháp. Chị đồng thời cũng là một chuyên gia tư vấn tâm lý. 

Cuốn sách “Paris +14” là tác phẩm đầu tay của chị do NXB Hội Nhà văn ấn hành. Sách gồm 12 phần: “Tôi không phải là virus”, “Bóng tối đang dần nuốt chửng kinh đô ánh sáng”, “Thiên đường yêu thương”, “Sân bay trong mây”, “Đất mẹ”, “Ngôi nhà chung”…

Linh Hà

Các tin khác

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của dân tộc.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng đời sống nội tâm? Trong bối cảnh ấy, nghệ thuật tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Tôi ngồi bên dòng An Sơn một chiều tháng tư nghe hoàng hôn võ vàng sóng nước. Dòng An Sơn là một nhánh rẽ của con sông Sài Gòn chảy qua Lái Thiêu. Mười năm gá thân vào đất này, tôi thấy Lái Thiêu có quá nhiều câu chuyện để kể.

Hào khí Chu Hưng

Hào khí Chu Hưng

Hạ Hòa (Phú Thọ) vốn là vùng đất địa linh, sơn thủy hữu tình, nơi có Chiến khu 10 và thủ đô văn nghệ trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong đời sống văn hóa, tinh thần của vùng đất này, đền Chu Hưng là công trình tín ngưỡng tâm linh có giá trị về mặt lịch sử, văn hóa, khoa học, thẩm mỹ; là điểm nhấn quan trọng trong tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương nói chung và văn hóa tâm linh của vùng đất Hạ Hòa nói riêng.

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì xảy ra hai lần phản ánh đúng thực tế cuộc sống. Mỗi người chúng ta đều nằm trong quy luật vật đổi sao dời, mỗi người chỉ sống có một lần và chỉ có vậy, số phận con người không lập lại.

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

Đường Yên Phụ (Hà Nội) chạy dọc theo sông Hồng. Đây nguyên là một đoạn đê cổ, và một phần được sử dụng làm đường Yên Phụ. Đường dài khoảng gần 1,5 km, bắt đầu từ ô Yên Phụ (đầu dốc đường Thanh Niên) chạy cắt qua các phố Cửa Bắc, Hàng Bún, Hàng Than, Hòe Nhai và kết thúc tại phố Hàng Đậu (gần đầu cầu Long Biên). Từ xưa, tên gốc là Yên Hoa. Năm 1841, vì kỵ húy mẹ vua Thiệu Trị là Hồ Thị Hoa, nên đổi thành Yên Phụ.    

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

Theo nghĩa đen, "tung hỏa mù" là tung ra khói lửa khiến đối phương mất phương hướng, khó phát hiện được mục tiêu. Ban đầu được dùng phổ biến trong quân sự, như là một mưu kế để che giấu quân đội rút lui, di chuyển… Cách này rất thường gặp trong binh pháp cổ Trung Hoa.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Thật không ngờ, trong đời sống văn hóa đương đại gấp gáp và bận rộn, đôi khi người ta chỉ lướt qua những giá trị truyền thống thì vẫn có những người lặng lẽ dành tâm sức và cả cuộc đời của mình để bảo tồn những giá trị văn hóa quý báu. Tôi vô tình có cuộc gặp gỡ quý giá với ông Nguyễn Trọng Hải, là người cung cấp nhiều tư liệu quý cho Thư viện điện tử Quan họ Bắc Ninh.

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Giữa nhịp sống nhiều đổi thay, Lê Hồng Thiện vẫn lặng lẽ đi qua tuổi 85 bằng một tâm thế đáng ngưỡng mộ: lạc quan, yêu đời và bền bỉ sáng tạo. Thời gian dường như không làm cạn đi nguồn cảm xúc trong ông, trái lại càng lắng sâu, càng nồng cháy.

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Tháng Tư, đứng bên bờ sông Thạch Hãn nhìn dòng nước lặng trôi, khó ai hình dung nơi đây từng là ranh giới của sự sống và cái chết. Năm 1972, dòng sông ấy chứng kiến một trong những cuộc chiến khốc liệt nhất của chiến tranh Việt Nam, khi đất trời bị xé nát bởi bom đạn, còn con người bừng lên như những ngọn lửa.

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Có một vùng quê trung du yên bình nơi Chiến khu 10 xưa đã đi vào thế giới nghệ thuật, lấp lánh, ấm áp những trang thơ, nhật ký và lắng đọng những ân tình sâu nặng đối với nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ. Nơi đây, ông cất tiếng khóc chào đời và trở thành ngọn nguồn gieo mầm cho cảm hứng nghệ thuật. Vùng quê ấy đã trở thành “địa chỉ tâm hồn”, làm nên “suối nguồn” trong mát cho những tác phẩm để đời của nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ.

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Giữa dải đất miền Trung nắng gió, Quảng Bình (nay là tỉnh Quảng Trị) từ lâu được biết đến như cái nôi của những câu hò mộc mạc mà thấm đẫm tình người. Trong đó, Hò khoan Lệ Thủy với nhịp chèo khoan thai, với tiếng đáp tình tứ giữa đôi bờ sông Kiến Giang đã trở thành linh hồn của một vùng đất.

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã mang đến cho chúng ta những bản tình ca thổn thức, nhưng ông không bao giờ có được hạnh phúc lứa đôi trọn vẹn. Nhiều bóng hồng lặng lẽ xuất hiện trong đời nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã để lại những giai điệu xao xuyến khôn nguôi.

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Nhà văn lớn Nguyễn Công Hoan (1903 - 1977) để lại một gia tài tác phẩm văn học đồ sộ, với hơn 200 truyện ngắn, 30 truyện dài và nhiều tiểu luận văn học. Tài năng và phong cách của ông thể hiện chủ yếu ở thể truyện ngắn.