Thượng đỉnh Mỹ - Nhật - Hàn thắt chặt hợp tác an ninh

Tiến trình hướng tới các mối quan hệ mạnh mẽ hơn, được thể chế hóa hơn giữa Nhật Bản, Mỹ và Hàn Quốc tăng tốc khi lãnh đạo các quốc gia này gặp nhau tại Trại David, nơi nghỉ dưỡng của Tổng Thống Mỹ, trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh 3 bên đầu tiên. Cả 3 chính phủ đều hiểu sự cần thiết phải có một cấu trúc hợp tác sâu hơn, ổn định hơn, được cách ly khỏi tác động xói mòn của các vấn đề lịch sử.

Tuy nhiên, cho dù hội nghị có tiến xa đến đâu, hay những tuyên bố của các nhà lãnh đạo có hướng tới tương lai như thế nào thì tương lai của hợp tác 3 bên vẫn sẽ phụ thuộc những hành động cụ thể. Một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất là tạo dựng mối quan hệ với lòng tin và sự tín nhiệm sâu sắc giữa công dân của 3 quốc gia. Cần có sự lãnh đạo thực sự để xây dựng nền tảng cho tương lai.

Hội nghị thượng đỉnh này là thành quả sau nhiều năm nỗ lực để vượt qua những di sản lịch sử cay đắng, hầu hết bắt nguồn từ việc Nhật Bản chiếm đóng và thuộc địa hóa Bán đảo Triều Tiên trong nửa đầu thế kỷ 20. Thế nhưng, quá khứ nghiệt ngã đó giờ đây đã bị lu mờ bởi môi trường an ninh phức tạp trong khu vực.

Hội nghị thượng đỉnh 3 bên ban đầu dự kiến diễn ra bên lề cuộc họp G7 vào tháng 5/2022 mà Nhật Bản đăng cai tổ chức tại Hiroshima. Tuy nhiên, những rắc rối chính trị trong nước đã buộc Tổng thống Mỹ Joe Biden phải rút ngắn chuyến đi của mình. Vì vậy, cuộc gặp thượng đỉnh 3 bên Nhật - Mỹ - Hàn lần đó đã bị hủy bỏ. Hội nghị Hiroshima dự kiến lần đó là một phần trong chuỗi các cuộc gặp 3 bên, trong đó có cuộc họp của Bộ trưởng Quốc phòng 3 nước vào tháng 6 vừa qua bên lề Đối thoại Shangri-La ở Singapore.

Thượng đỉnh Mỹ - Nhật - Hàn thắt chặt hợp tác an ninh -0
Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol, Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida tại Trại David, Washington, ngày 18/8

Các quan chức cấp cao Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc đã tiến hành hơn 50 cuộc trao đổi - gần như mỗi tuần một lần - để giải quyết các mối quan ngại trong khu vực trong suốt năm qua, dưới hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc qua điện thoại; 2 hội nghị thượng đỉnh cấp lãnh đạo và 9 hội nghị cấp bộ trưởng đã diễn ra.

Tại hội nghị thượng đỉnh ở Washington, các nhà lãnh đạo thông báo sẽ tổ chức các hội nghị thượng đỉnh thường niên cũng như các cuộc gặp hằng năm giữa bộ trưởng ngoại giao, bộ trưởng quốc phòng và các quan chức an ninh quốc gia cấp cao.

Ngoài kế hoạch phối hợp thông tin phòng thủ tên lửa đã được công bố trước đó, 3 nước được cho là đang xem xét thành lập các nhóm tư vấn 3 bên về những vấn đề như trí tuệ nhân tạo, an ninh kinh tế, an ninh mạng và đường dây nóng 3 bên để sử dụng trong trường hợp xảy ra khủng hoảng.

Theo báo cáo, “Các nguyên tắc Trại David” sẽ thúc đẩy những nỗ lực này,, trong đó nhấn mạnh cam kết chung nhằm duy trì và củng cố trật tự quốc tế dựa trên quy tắc cũng như các nỗ lực tăng cường nhằm thúc đẩy giải trừ vũ khí hạt nhân và không phổ biến vũ khí hạt nhân. Trọng tâm của bất kỳ cơ chế an ninh 3 bên nào là hiểu biết chung và cam kết tăng cường răn đe, nỗ lực để đảm bảo rằng cơ chế được củng cố và vận hành, đồng thời thừa nhận rằng các mối đe dọa đối với một bên là mối đe dọa với tất cả. Hợp tác quân sự dưới hình thức tập trận 3 bên như tập trận chung chống tàu ngầm và phòng thủ tên lửa là trụ cột của nỗ lực này, nhưng nó đòi hỏi cách tiếp cận đa chiều bao gồm tất cả các yếu tố của sức mạnh quốc gia. Để đạt hiệu quả cao nhất, sẽ có sự phân công công việc và trách nhiệm giữa 3 quốc gia, cho phép mỗi quốc gia đóng góp theo cách thức và phương tiện mà họ có khả năng nhất, cho dù vấn đề là hỗ trợ nhân đạo, viện trợ phát triển, an ninh cứng rắn, an ninh kinh tế, sức khỏe toàn cầu hay các công nghệ mới nổi.

Sự linh hoạt này, cùng với đồng thuận về thách thức an ninh khu vực, sẽ không chỉ tạo ra mà còn giúp mở ra kỷ nguyên mới trong hợp tác 3 bên. Điều này sẽ giúp bảo vệ khuôn khổ an ninh trước những thăng trầm chính trị và thay đổi chính quyền ở cả 3 nước. Khi lên đường tới Mỹ, Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida đã gọi hội nghị thượng đỉnh lần này là “cơ hội lịch sử để tăng cường phối hợp chiến lược 3 bên dựa trên quan hệ song phương mạnh mẽ chưa từng có của chúng ta với Mỹ và Hàn Quốc”.

Tuy nhiên, vẫn còn đó các yếu tố cản trở ngay cả trong thời điểm thuận lợi này. Washington muốn đẩy mạnh quân sự hơn nữa để củng cố khả năng răn đe mở rộng - tạo ra cuộc đối thoại răn đe mở rộng 3 bên - nhưng vấp phải sự phản đối từ cả hai đồng minh. Tokyo lo ngại về tác động chính trị trong nước của các cuộc thảo luận hạt nhân đa phương trong khi Seoul muốn duy trì tính độc quyền của Nhóm tư vấn hạt nhân mới thành lập.

Đáng lo ngại nữa là vị thế chính trị của các nhà lãnh đạo. Mỗi người đều phải đối mặt với sự phản đối nghiêm trọng trong nước và có thể bị thay thế trong vòng 2 năm tới. Không có gì đảm bảo rằng các nhà lãnh đạo tương lai ở Washington hay Seoul sẽ có chung ưu tiên với những người tiền nhiệm cũng như sẽ tiếp tục các chính sách của họ. Sự thật đáng buồn là đồng thuận tại mỗi quốc gia và giữa 3 nước đồng minh rất mong manh. Các đảng đối lập đưa ra đề xuất hoàn toàn khác nhau về an ninh quốc gia và chúng có thể gây nguy hiểm cho các liên minh lâu đời. Ngay cả khi không đến mức như vậy, sự khác biệt trong quan điểm và cách tiếp cận đối với một số vấn đề, quốc gia cụ thể vẫn sẽ là mối đe dọa đối với sự đoàn kết hiện nay của nhóm, thứ đã trở thành động lực khiến cho hội nghị thượng đỉnh lần này trở thành một sự kiện có ý nghĩa với cả 3 nước.

Huy Thông

Các tin khác

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.