Thượng đỉnh Bộ Tứ: Tìm kiếm và bắt tay

Ngày 24-5, Hội nghị thượng đỉnh 4 nước Nhật Bản, Mỹ, Australia và Ấn Độ (QUAD) chính thức khai mạc tại Tokyo. Ưu tiên của thượng đỉnh lần này là nhiệm vụ bảo đảm an ninh và hòa bình ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trong bối cảnh địa chính trị thế giới đang thay đổi lớn. Đây được xem là một trong những cuộc họp thượng đỉnh quan trọng nhất về chính sách đối ngoại của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trong năm nay.

Các chủ đề chính được đưa ra thảo luận tại hội nghị lần này bao gồm việc hiện thực hóa chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở, các vấn đề an ninh và khu vực, cuộc xung đột ở Ukraine, vấn đề CHDCND Triều Tiên, dịch COVID-19, an ninh mạng và biến đổi khí hậu.

Bên cạnh đó, một trong những kết quả được chờ đợi nhất trong lần họp này là việc Mỹ đưa ra sáng kiến Khuôn khổ hợp tác kinh tế Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (IPEF). Đây là một cam kết kinh tế giữa Mỹ với các đối tác và được xem như sự thay thế cho việc Mỹ rút khỏi Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Trước khi tham dự thượng đỉnh này, Tổng thống Mỹ đã thăm Hàn Quốc và Nhật Bản. Trọng tâm trong chuyến thăm này của Tổng thống Biden là nhằm làm sâu sắc hơn các mối quan hệ an ninh, tăng cường quan hệ kinh tế và mở rộng hợp tác giữa Mỹ và Nhật Bản. Ngay khi ông Biden thăm Hàn Quốc, Trung Quốc đã tiến hành một cuộc tập trận quân sự quy mô nhỏ trên Biển Đông.

Thượng đỉnh Bộ Tứ: Tìm kiếm và bắt tay -0
Các nhà lãnh đạo Nhóm QUAD gặp nhau tại Washington, tháng 9-2021.

Mỹ coi trọng việc liên kết với các nước đồng minh, các quốc gia hữu hảo có cùng lập trường, do đó, Tổng thống Biden đã nâng cấp Khuôn khổ QUAD ở cấp bộ trưởng lên cấp thượng đỉnh. Khi QUAD được thành lập với tư cách là liên minh chiến lược của 4 nền dân chủ hàng đầu thế giới gồm Australia, Ấn Độ, Nhật Bản và Mỹ, không ít người đã bày tỏ nghi ngờ về sự bền vững của liên minh. Nhưng, cho đến nay, QUAD đã đạt được những tiến bộ đáng kể, ngày càng vững mạnh và có tiềm năng thực sự để củng cố an ninh khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. QUAD đã có những bước tiến ấn tượng kể từ khi hồi sinh vào năm 2017.

Kể từ năm 2021, QUAD đã tổ chức 3 hội nghị thượng đỉnh, trong đó có 2 cuộc hội nghị trực tuyến. QUAD cũng có sự tiến bộ nhất định trong vấn đề an ninh, như tiến hành tham vấn cấp cao về những rủi ro chiến lược do Trung Quốc gây ra; hay các vấn đề an ninh hàng hải ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương; bất ổn ở Afghanistan, Myanmar và vấn đề hạt nhân của CHDCND Triều Tiên.

Trong bối cảnh xung đột Nga-Ukraine tiếp tục căng thẳng, hội nghị lần này là thời gian thích hợp khi Nhật Bản đang ở cục diện quan trọng thúc đẩy lập trường thực hiện khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và rộng mở. Nhật Bản mong muốn xác nhận lại một lần nữa với các đối tác quan trọng nhằm duy trì trật tự quốc tế mà hiện tại đang bị thay đổi bởi một số quốc gia mà đầu tiên là Trung Quốc. Nhật Bản sẽ đề cập tới vấn đề phát triển hạt nhân, tên lửa của CHDCND Triều Tiên và làm thế nào để ứng phó với hành vi ngày càng gia tăng của nước này., Đặc biệt là hợp tác Nhật - Mỹ, Nhật - Mỹ - Ấn Độ - Australia với mục đích giảm bớt sự ảnh hưởng của Trung Quốc trong nhiều vấn đề.

Cụ thể, liên quan đến cuộc xung đột Nga-Ukraine, hai nhà lãnh đạo Nhật-Mỹ sẽ cam kết cùng với các nhà lãnh đạo Nhóm G7 tiếp tục áp dụng các biện pháp trừng phạt gia tăng đối với Nga, viện trợ cho Ukraine, đồng thời thúc đẩy quan hệ với các nước châu Á và châu Phi để nhận được sự ủng hộ trong quá trình trừng phạt Nga. Trong nhiều năm qua, quan hệ Australia và Trung Quốc nguội lạnh, nếu không muốn nói là rất xấu. Do đó, để nâng cao năng lực kinh tế và quân sự ở khu vực và tạo thế đối kháng với Trung Quốc, Australia đã thúc đẩy mạnh hợp tác với Nhật Bản, Mỹ và Ấn Độ. Trong nhóm QUAD, Ấn Độ là nước duy nhất có khoảng 3.500km tiếp giáp với Trung Quốc và đã đạt được sự thống nhất với 3 nước còn lại về lập trường đối với Trung Quốc.

Trung Quốc trong nhiều năm có mâu thuẫn với Ấn Độ về khu vực biên giới chưa được xác định nên đã mở rộng hoạt động mang tính quân sự, chính trị và kinh tế tại khu vực này. Với lý do đó, Ấn Độ cũng có kế hoạch tạo ra mạng lưới đối kháng với Trung Quốc. Tuy nhiên, trong vấn đề Nga-Ukraine, Ấn Độ là quốc gia có quan điểm hơi khác so với 3 nước còn lại. Ấn Độ là nước có quan hệ hữu hảo với Nga trong nhiều năm. Tại hội nghị lần này, Ấn Độ cũng hy vọng các nước trong khuôn khổ hiểu rõ lập trường không muốn phá vỡ quan hệ tốt đẹp với Nga.

Có thể thấy, các thành viên QUAD đã có những nỗ lực thiện chí hướng tới hợp tác và tiến bộ. Tuy vậy, QUAD vẫn phải làm nhiều hơn nữa để thực hiện các mục tiêu đã đề ra. Cho đến nay, QUAD đang ưu tiên một loạt các lĩnh vực hợp tác như công nghệ và sức khỏe cộng đồng, thay vì các nỗ lực liên quan đến an ninh. Để có được hiệu quả lâu dài, QUAD phải đảm bảo sự thích ứng với các khủng hoảng đang diễn ra. Nhiệm vụ đảm bảo hòa bình và ổn định khu vực của QUAD sẽ cần được chú trọng hơn. Nhận định về vấn đề này, các chuyên gia quân sự đánh giá, mối quan hệ giữa các thành viên trong nhóm cũng không ngừng được củng cố thông qua các thỏa thuận hợp tác và hiệp định thương mại.

Thượng đỉnh Bộ Tứ: Tìm kiếm và bắt tay -0
Tổng thống Biden và Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida trong lần gặp ở Bỉ, tháng 3-2022.

Trên thực tế, quan hệ hợp tác an ninh song phương cũng phát triển mạnh mẽ khi 4 quốc gia thành viên của QUAD có một loạt các thỏa thuận và cam kết song phương, bao gồm các cuộc họp, tọa đàm, diễn tập quân sự, các thỏa thuận chia sẻ hậu cần. Nhưng, nhìn chung, tiến độ hợp tác an ninh của Bộ tứ không tiến triển nhanh, một phần vì nhóm không muốn tạo ra căng thẳng với các quốc gia khác trong khu vực, chẳng hạn như các quốc gia ở Đông Nam Á. Hy vọng hội nghị thượng đỉnh lần này của 4 nước sẽ thống nhất được quan điểm chung về việc xây dựng khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở, đáp ứng lợi ích chung mà cả khu vực và thế giới đang quan tâm.

Ngoài vấn đề an ninh, nhóm QUAD công bố một sáng kiến nhằm hạn chế tên nạn đánh bắt cá bất hợp pháp ở vùng Ấn Độ-Thái Bình Dương, mà Trung Quốc bị coi là thủ phạm chủ yếu. Trích dẫn một quan chức Mỹ cao cấp, Financial Times cho biết sáng kiến này sẽ sử dụng vệ tinh để tạo ra một hệ thống theo dõi hoạt động đánh bắt bất hợp pháp từ Ấn Độ Dương đến Nam Thái Bình Dương bằng cách kết nối các trung tâm giám sát ở Singapore và Ấn Độ.

Theo nhật báo Anh, sáng kiến sẽ cho phép các quốc gia trong vùng giám sát hoạt động đánh bắt bất hợp pháp ngay cả khi các con tàu đã tắt bộ phát tín hiệu thường được sử dụng để theo dõi tàu thuyền. Nhiều quốc gia trong khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương đã rất bực tức trước đội tàu đánh cá khổng lồ của Trung Quốc, thường xuyên tố cáo tàu cá Trung Quốc vi phạm vùng đặc quyền kinh tế của họ, gây nên những thiệt hại đáng kể về môi trường cũng như kinh tế.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.