Thủ lĩnh Taliban Mullah Omar đã chết?

Dư luận Afghanistan trong mấy ngày gần đây rộ lên thông tin thủ lĩnh một mắt Mullah Mohammad Omar của phiến quân Taliban đã chết. Chính phủ Afghanistan đã xác nhận thông tin này, trong khi giới chuyên gia chống khủng bố vẫn đang theo dõi và phân tích những khả năng tương lai tổ chức Taliban sẽ ra sao.

Báo chí thế giới ngày 29 và 30/7 đều đưa tin, Chính phủ Afghanistan, cụ thể là Văn phòng Tổng thống Afghanistan hôm 29/7 dựa vào các nguồn tin đáng tin cậy, đã xác nhận thông tin báo chí đã đăng rằng, "thủ lĩnh Mullah Omar của Taliban đã chết", và nói thêm rằng Mullah Omar đã chết cách đây hơn 2 năm.

Cơ quan Tình báo Afghanistan, Ban giám đốc An ninh Quốc gia (NDS) nêu chi tiết hơn, xác định Omar đã chết khoảng tháng 4/2013, tại thành phố Karachi, Pakistan, do bệnh lao phổi, có nguồn tin nói do bệnh viêm gan siêu vi B.

Tại Washington, phản ứng trước thông tin về cái chết của Mullah Omar, người phát ngôn Nhà Trắng Eric Schultz cũng xác nhận thông tin này là "đáng tin cậy", và cũng nói thêm tình báo Mỹ đang tiếp tục nghiên cứu vấn đề này để có thêm thông tin.

Mullah Omar và lực lượng Taliban hồi mới lên nắm quyền ở Kabul, năm 1996.
Mullah Omar và lực lượng Taliban hồi mới lên nắm quyền ở Kabul, năm 1996.

Theo trang web của Taliban, thủ lĩnh một mắt Mullah Omar của Taliban sinh năm 1960, là con của một giáo sĩ Hồi giáo thuộc bộ tộc Pashtun tại tỉnh Kandahar, Afghanistan. Omar được giáo dục về tôn giáo và lớn lên cũng làm một giáo sĩ, sinh sống tại làng Sangesar, tây nam thành phố Kandahar.

Thời kỳ Afghanistan bất ổn trong những năm 70 thế kỷ XX dẫn đến việc Liên Xô đưa quân đội sang Afghanistan để giúp duy trì ổn định tình hình, Omar tham gia vào một nhóm thánh chiến quân chiến đấu chống Chính phủ Afghanistan lẫn quân đội Liên Xô. Omar đã nhiều lần bị thương và bị mất một con mắt.

Sau khi Liên Xô rút quân vào năm 1989, Afghanistan rơi vào tình trạng hỗn loạn, vô chính phủ, với việc các phe phái ở Afghanistan đánh nhau. Và lực lượng Taliban đã được sinh ra từ trong mớ hỗn loạn đó, ban đầu chỉ là một nhóm dân quân tự vệ ở Kandahar do Omar chỉ huy, mục tiêu nhắm đến là các thủ lĩnh chiến tranh tham lam ở địa phương, về sau phát triển lên thành một phong trào lan rộng trên toàn quốc.

Tên gọi Taliban xuất phát từ thành phần chủ yếu của họ là thanh niên, sinh viên đến từ các trường học tôn giáo. Hầu hết thành viên Taliban là người sắc tộc Pashtun, giống như Omar. Với sự giúp sức của Pakistan, Taliban đánh chiếm Kabul, lên nắm quyền tại Afghanistan vào năm 1996.

Sự kiện khủng bố ngày 11/9/2001 và sự xuất hiện của trùm khủng bố Osama bin Laden của tổ chức khủng bố Al-Qaeda đã khiến Mỹ đưa quân tấn công Afghanistan vào cuối năm 2001, đánh bật Taliban ra khỏi Kabul. Omar đã trốn thoát và biến mất khỏi công chúng kể từ đó.

Mullah Omar đã chạy trốn sang Pakistan và cùng với Osama bin Laden trú ẩn tại vùng bộ lạc miền núi tây bắc Pakistan. Từ nơi trú ẩn này, Mullah Omar đã chỉ huy các lực lượng Taliban gây ra nhiều vụ tấn công khủng bố bên trong Afghanistan.

Một điều đáng chú ý là, kể từ khi trốn thoát sang Pakistan, Mullah Omar chưa bao giờ xuất hiện trước công chúng Afghanistan, kể cả trong video. Những chỉ thị của Omar được bộ máy lãnh đạo của Taliban truyền ra bên ngoài chủ yếu bằng âm thanh và các chỉ thị đăng trên báo, mạng Internet.

Về tin đồn "Mullah Omar đã chết", trước đây đã vài lần xuất hiện tin đồn tương tự về cái chết của Mullah Omar nhưng đều không được xác nhận. Một lần, vào tháng 1/2011, một trang thông tin tình báo trên mạng Internet đã đăng thông tin rằng Omar đã lên cơn đau tim, được đưa đi cấp cứu tại một bệnh viện ở thành phố Karachi, được Cơ quan Tình báo Pakistan (ISI) hỗ trợ điều trị.

Vài tháng sau, báo chí Afghanistan và Pakistan đưa tin Mullah Omar đã chết cách đó 2 năm do bệnh lao phổi và đã được chôn cất ở Afghanistan. Thông tin này đã bị lực lượng Taliban lên tiếng bác bỏ.

Cho đến nay, những thông tin về tình hình sức khỏe cũng như sự thật Mullah Omar còn sống hay đã chết đều được Taliban giữ bí mật tuyệt đối. Đó được xem như một biện pháp để duy trì đoàn kết trong nội bộ Taliban, đồng thời để giữ vững tinh thần chiến đấu, duy trì sức mạnh vô hình của tổ chức này trước chính quyền Afghanistan cũng như các đối thủ trong khu vực.

Ngay cả sau khi có những tin đồn về cái chết của Omar cách đây 2 năm, Taliban vẫn tiếp tục tung ra những chiêu thức nhằm gây tâm lý "bán tín bán nghi" trong dư luận về sự "sống chết" của Omar, chẳng hạn như hồi tháng 4/2015, Taliban bất ngờ tung ra bản tiểu sử của Omar, trong đó tuyên bố thủ lĩnh Mullah Omar vẫn tiếp tục "theo dõi và kiểm tra hoạt động của các thánh chiến quân"; rồi mới đây nhất Taliban lại tung ra một đoạn ghi âm "phát biểu của Mullah Omar" trong đó Mullah Omar ca ngợi tiến trình đàm phán hòa bình với chính quyền Afghanistan,…

Tuy nhiên, trước thông tin hiện nay về việc Mullah Omar đã chết cách đây 2 năm, lãnh đạo Taliban không có phát ngôn cải chính nào mà có vẻ như đang ngầm xác nhận thông tin đó là sự thật.

Mullah Omar.
Mullah Omar.

Theo giới phân tích về Afghanistan, thông tin về cái chết của thủ lĩnh Taliban Mullah Omar vào lúc này có ý nghĩa nhất định. Qua tiếp xúc với các nhân vật thuộc các phái khác nhau trong Taliban và dư luận quan chức Afghanistan, báo chí quốc tế đưa ra nhận định, cái chết của Mullah Omar tuy không làm giảm đi các hoạt động khủng bố của lực lượng này tại Afghanistan, nhưng về ngắn hạn cũng như lâu dài nó chắc chắn sẽ làm cho Taliban suy yếu về mọi mặt, đồng thời đáng ngại hơn là sẽ tạo cơ hội không gì tốt hơn cho IS bành trướng ảnh hưởng ở Afghanistan.

Hiện nay trong hàng ngũ Taliban đang có một bộ phận các phần tử cực đoan hưởng ứng phong trào nổi dậy của IS và sẵn sàng đi theo IS, từ đó dư luận lo ngại IS đang dần mở rộng ảnh hưởng tại Afghanistan và khu vực Nam Á nói chung.

Trước mắt, nếu cái chết của Mullah Omar được xác nhận một cách chính thức từ chính ban lãnh đạo của Taliban thì cuộc đấu đá nội bộ để tranh giành quyền lãnh đạo sẽ càng trở nên gay gắt hơn. Hiện có đến 3 phái tranh quyền, gồm: phó tướng Akhtar Mohammed Mansour, người được cho là hợp lẽ nhất để lên thay Mullah Omar; kế đến là phái của Mullah Abdul Ghani Baradar, một phụ tá hàng đầu của Omar, từng bị bắt ở Pakistan năm 2010 nhưng đã được trả tự do năm 2013; và chính con trai của Omar là Mullah Mohammad Yacoub, năm nay 26 tuổi.

Đầu tuần này, chính Yacoub đã công khai thách thức vị trí lãnh đạo tối cao với Mansour, tạo ra một bầu không khí đấu đá thật sự trong nội bộ tổ chức này.

Điều dư luận quan tâm nhất chính là thông tin về cái chết của Mullah Omar có ảnh hưởng gì đến tiến trình đàm phán hòa bình đang diễn ra giữa Chính phủ Afghanistan với lực lượng Taliban và tiến trình rút quân hoàn toàn của NATO hay không. Câu trả lời thực tế là có.

Trong nội bộ Taliban hiện chia làm hai phe ủng hộ và chống đàm phán hòa bình, trong đó, phó tướng Mansour ủng hộ đàm phán. Ngày 30/7, Taliban đã chọn Mullah Mansour lên thay thế Mullah Omar. Tuy nhiên, vòng 2 tiến trình đàm phán hòa bình dự kiến diễn ra vào ngày 30/7 vẫn phải hoãn lại do phía Taliban vẫn chưa thể ổn định nội bộ để sẵn sàng cho đàm phán.

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.