Thỏa thuận thương mại hậu Brexit: Món quà đêm Noel

Anh và Liên minh châu Âu (EU) hôm 24-12 đã đạt được thỏa thuận thương mại tự do nhằm ngăn chặn sự hỗn loạn trong năm mới cho thương mại xuyên biên giới và mang lại một biện pháp chắc chắn cho các doanh nghiệp sau nhiều năm nhấp nhổm bởi Brexit.

Kết cục có hậu

Một tuần trước thời hạn cuối cùng Anh tách khỏi EU, hôm 24-12, hai bên đã ký thỏa thuận tự do thương mại. Sau khi được phê chuẩn, thỏa thuận dài 500 trang này sẽ đảm bảo Anh và khối 27 quốc gia thành viên EU có thể tiếp tục buôn bán hàng hóa mà không có thuế quan hoặc hạn ngạch cho dù Anh chính thức rời EU từ 1-1-2021. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết bà rất vui với thỏa thuận này.

Thủ tướng Anh Boris Johnson đăng bức ảnh cười tươi sau khi Anh và EU đạt thỏa thuận thương mại. ảnh: Twitter.
Thủ tướng Anh Boris Johnson đăng bức ảnh cười tươi sau khi Anh và EU đạt thỏa thuận thương mại. ảnh: Twitter.

“Đó là một con đường dài và quanh co nhưng chúng tôi có một hợp đồng tốt - một thỏa thuận cân bằng, đúng đắn và có trách nhiệm”, bà Ursula von der Leyen nói với các nhà báo.

Còn theo tờ BBC, người dân EU và Anh có thể thở phào sau 9 tháng đàm phán căng thẳng và thường xuyên gay go giữa lãnh đạo hai bên. Bước đột phá vào đêm Giáng sinh cũng được chào đón gấp đôi trong bối cảnh đại dịch COVID-19 khiến khoảng 70.000 người ở Anh thiệt mạng và các nước láng giềng của nước này phải đóng cửa biên giới với Anh vì một biến thể virus mới và có vẻ dễ lây lan hơn. Thủ tướng Anh Boris Johnson nhấn mạnh, theo các điều khoản của thỏa thuận mới, Anh sẽ vẫn là một quốc gia thân thiết với châu Âu.

Thu hẹp khoảng cách

Theo phân tích từ hãng BBC, nhiều tháng đàm phán căng thẳng giữa Anh và EU đã dần khắc phục sự khác biệt của hai bên xuống ba vấn đề chính: quy tắc cạnh tranh bình đẳng, cơ chế giải quyết tranh chấp trong tương lai và quyền đánh bắt cá. Quyền của các tàu thuyền EU đánh lưới trong vùng biển của Anh vẫn là trở ngại cuối cùng trước khi nó được giải quyết.

Thủ tướng Boris Johnson từng khẳng định Anh sẽ “thịnh vượng mạnh mẽ” ngay cả khi không đạt được thỏa thuận nào và Anh phải hoạt động thương mại với EU theo các điều kiện của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO). Nhưng, chính phủ của ông cuối cùng phải thừa nhận rằng việc này có thể gây ra bế tắc tại các cảng của Anh, thiếu hụt tạm thời một số hàng hóa và tăng giá đối với các loại thực phẩm chủ yếu. 

Ngược lại, EU từ lâu lo sợ rằng Anh sẽ cắt giảm các quy tắc viện trợ xã hội, môi trường và viện trợ nhà nước của khối sau Brexit, trở thành một đối thủ có quy định thấp trước ngưỡng cửa của khối. Anh phủ nhận kế hoạch đưa ra các tiêu chuẩn yếu hơn nhưng nói rằng việc tiếp tục tuân theo các quy định của EU sẽ làm suy yếu chủ quyền của nước này... Cuối cùng, một thỏa hiệp đã đạt được về các vấn đề phức tạp nhằm tạo ra “sân chơi bình đẳng”.

Vấn đề nhỏ về kinh tế nhưng mang tính biểu tượng cao là điểm mấu chốt cuối cùng, khi các quốc gia hàng hải của EU đang tìm cách duy trì quyền tiếp cận các vùng biển của Anh, nơi họ đã đánh bắt từ lâu và Anh khẳng định nước này phải thực hiện quyền kiểm soát như một “quốc gia ven biển độc lập”. Rồi khoảng cách lớn về đánh bắt cá dần được thu hẹp trong nhiều tuần đàm phán căng thẳng ở Brussels (Bỉ).

Theo đó, EU sẽ từ bỏ 1/4 hạn ngạch mà họ đánh bắt trong vùng biển của Anh, ít hơn nhiều so với mức 80% mà Anh yêu cầu ban đầu. Hệ thống sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn trong vòng 5 năm, sau đó các hạn ngạch sẽ được đánh giá lại.

Hàng ngàn xe tải bị kẹt gần cảng Dover hôm 24-12 vì chờ kết quả xét nghiệm COVID-19 của tài xế để vào đường hầm Eurotunnel đến Pháp. ảnh: EPA.
Hàng ngàn xe tải bị kẹt gần cảng Dover hôm 24-12 vì chờ kết quả xét nghiệm COVID-19 của tài xế để vào đường hầm Eurotunnel đến Pháp. ảnh: EPA.

Những lo ngại mới

Dù các bên đều rất vui mừng trước việc Anh và EU đạt được thỏa thuận. Tuy nhiên, theo giới phân tích, bất chấp bước đột phá này, các khía cạnh chính của mối quan hệ trong tương lai giữa khối 27 quốc gia và thành viên cũ của nó vẫn chưa chắc chắn. Cụ thể, Quốc hội Anh và châu Âu đều phải bỏ phiếu về thỏa thuận này. Và Pháp từ lâu được coi là trở ngại khó khăn nhất của Anh đối với một thỏa thuận.

“Sự thống nhất và vững chắc của châu Âu đã được đền đáp”, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết trong một tuyên bố. Còn Thủ tướng Đức Angela Merkel nói rằng sự thống nhất bây giờ có thể sẽ dẫn đến việc tất cả các quốc gia EU ủng hộ thỏa thuận: “Tôi rất lạc quan rằng chúng ta có thể đưa ra một kết quả tốt ở đây”.

Đã 4 năm rưỡi kể từ khi người Anh bỏ phiếu để rời EU theo khẩu hiệu chiến dịch của những người theo chủ nghĩa Brexit là để “giành lại quyền kiểm soát” biên giới và luật pháp của Anh. Phải mất hơn 3 năm tranh cãi trước khi Anh rời khỏi các cơ cấu chính trị của EU vào tháng 1-2019. Sự bất đồng kinh tế của hai bên và điều hòa mong muốn độc lập của Anh với mục tiêu duy trì sự thống nhất của EU khiến các cuộc đàm phán kéo dài thêm nhiều tháng. Anh vẫn là một phần của thị trường duy nhất và liên minh thuế quan của EU trong giai đoạn chuyển tiếp hậu Brexit kéo dài 11 tháng. Do đó, nhiều người cho đến nay ít nhận thấy tác động từ Brexit.

Nhưng, một khi ngày 1-1-2021 tới và cuộc chia tay chính thức bắt đầu, ngay cả khi có một thỏa thuận thương mại, hàng hóa và con người vẫn sẽ không còn có thể di chuyển tự do giữa Anh và các nước láng giềng lục địa mà không có các giới hạn biên giới. Công dân EU cũng sẽ không còn có thể sống và làm việc ở Anh mà không có thị thực - mặc dù điều đó không áp dụng cho 4 triệu người đã làm như vậy. Người Anh không còn có thể tự động làm việc hoặc nghỉ hưu ở các quốc gia EU. Các nhà xuất khẩu và nhập khẩu phải đối mặt với việc khai báo hải quan, kiểm tra hàng hóa và các trở ngại khác.

Các nhà sản xuất và thương nhân Anh hoan nghênh sự chắc chắn của thỏa thuận này. Tuy nhiên, các nhà kinh tế cho biết các bộ phận khác của nền kinh tế - đặc biệt là lĩnh vực dịch vụ khổng lồ của Anh  sẽ bị bỏ lại trong giá lạnh. David Henig, một chuyên gia thương mại tại Trung tâm kinh tế chính trị quốc tế châu Âu, bình luận, ngày 1-1-2021 đánh dấu “sự kết thúc của thương mại liền mạch giữa Anh và EU. Và sự khác biệt mà một thỏa thuận thương mại tạo ra sẽ không rõ ràng đối với hầu hết mọi người. Sẽ có những rào cản mới mà mọi người nhận thấy nhiều hơn nữa”.

Trên thực tế, biên giới Anh-EU đã quay cuồng với những hạn chế mới được áp dụng đối với khách du lịch từ Anh vào Pháp và các quốc gia châu Âu khác do biến thể mới của virus SARS-CoV-2 quét qua London và miền Nam nước Anh. Hàng ngàn xe tải đã bị kẹt gần cảng Dover hôm 24-12 để chờ tài xế có kết quả âm tích với COVID-19 thì mới được phép vào đường hầm Eurotunnel đến Pháp.

Các siêu thị ở Anh cho biết lượng hàng tồn đọng sẽ mất nhiều ngày để giải quyết và có thể xảy ra tình trạng thiếu một số sản phẩm tươi sống trong mùa lễ.

Huyền Chi

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.