Thỏa thuận thương mại hậu Brexit: Món quà đêm Noel

Anh và Liên minh châu Âu (EU) hôm 24-12 đã đạt được thỏa thuận thương mại tự do nhằm ngăn chặn sự hỗn loạn trong năm mới cho thương mại xuyên biên giới và mang lại một biện pháp chắc chắn cho các doanh nghiệp sau nhiều năm nhấp nhổm bởi Brexit.

Kết cục có hậu

Một tuần trước thời hạn cuối cùng Anh tách khỏi EU, hôm 24-12, hai bên đã ký thỏa thuận tự do thương mại. Sau khi được phê chuẩn, thỏa thuận dài 500 trang này sẽ đảm bảo Anh và khối 27 quốc gia thành viên EU có thể tiếp tục buôn bán hàng hóa mà không có thuế quan hoặc hạn ngạch cho dù Anh chính thức rời EU từ 1-1-2021. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết bà rất vui với thỏa thuận này.

Thủ tướng Anh Boris Johnson đăng bức ảnh cười tươi sau khi Anh và EU đạt thỏa thuận thương mại. ảnh: Twitter.
Thủ tướng Anh Boris Johnson đăng bức ảnh cười tươi sau khi Anh và EU đạt thỏa thuận thương mại. ảnh: Twitter.

“Đó là một con đường dài và quanh co nhưng chúng tôi có một hợp đồng tốt - một thỏa thuận cân bằng, đúng đắn và có trách nhiệm”, bà Ursula von der Leyen nói với các nhà báo.

Còn theo tờ BBC, người dân EU và Anh có thể thở phào sau 9 tháng đàm phán căng thẳng và thường xuyên gay go giữa lãnh đạo hai bên. Bước đột phá vào đêm Giáng sinh cũng được chào đón gấp đôi trong bối cảnh đại dịch COVID-19 khiến khoảng 70.000 người ở Anh thiệt mạng và các nước láng giềng của nước này phải đóng cửa biên giới với Anh vì một biến thể virus mới và có vẻ dễ lây lan hơn. Thủ tướng Anh Boris Johnson nhấn mạnh, theo các điều khoản của thỏa thuận mới, Anh sẽ vẫn là một quốc gia thân thiết với châu Âu.

Thu hẹp khoảng cách

Theo phân tích từ hãng BBC, nhiều tháng đàm phán căng thẳng giữa Anh và EU đã dần khắc phục sự khác biệt của hai bên xuống ba vấn đề chính: quy tắc cạnh tranh bình đẳng, cơ chế giải quyết tranh chấp trong tương lai và quyền đánh bắt cá. Quyền của các tàu thuyền EU đánh lưới trong vùng biển của Anh vẫn là trở ngại cuối cùng trước khi nó được giải quyết.

Thủ tướng Boris Johnson từng khẳng định Anh sẽ “thịnh vượng mạnh mẽ” ngay cả khi không đạt được thỏa thuận nào và Anh phải hoạt động thương mại với EU theo các điều kiện của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO). Nhưng, chính phủ của ông cuối cùng phải thừa nhận rằng việc này có thể gây ra bế tắc tại các cảng của Anh, thiếu hụt tạm thời một số hàng hóa và tăng giá đối với các loại thực phẩm chủ yếu. 

Ngược lại, EU từ lâu lo sợ rằng Anh sẽ cắt giảm các quy tắc viện trợ xã hội, môi trường và viện trợ nhà nước của khối sau Brexit, trở thành một đối thủ có quy định thấp trước ngưỡng cửa của khối. Anh phủ nhận kế hoạch đưa ra các tiêu chuẩn yếu hơn nhưng nói rằng việc tiếp tục tuân theo các quy định của EU sẽ làm suy yếu chủ quyền của nước này... Cuối cùng, một thỏa hiệp đã đạt được về các vấn đề phức tạp nhằm tạo ra “sân chơi bình đẳng”.

Vấn đề nhỏ về kinh tế nhưng mang tính biểu tượng cao là điểm mấu chốt cuối cùng, khi các quốc gia hàng hải của EU đang tìm cách duy trì quyền tiếp cận các vùng biển của Anh, nơi họ đã đánh bắt từ lâu và Anh khẳng định nước này phải thực hiện quyền kiểm soát như một “quốc gia ven biển độc lập”. Rồi khoảng cách lớn về đánh bắt cá dần được thu hẹp trong nhiều tuần đàm phán căng thẳng ở Brussels (Bỉ).

Theo đó, EU sẽ từ bỏ 1/4 hạn ngạch mà họ đánh bắt trong vùng biển của Anh, ít hơn nhiều so với mức 80% mà Anh yêu cầu ban đầu. Hệ thống sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn trong vòng 5 năm, sau đó các hạn ngạch sẽ được đánh giá lại.

Hàng ngàn xe tải bị kẹt gần cảng Dover hôm 24-12 vì chờ kết quả xét nghiệm COVID-19 của tài xế để vào đường hầm Eurotunnel đến Pháp. ảnh: EPA.
Hàng ngàn xe tải bị kẹt gần cảng Dover hôm 24-12 vì chờ kết quả xét nghiệm COVID-19 của tài xế để vào đường hầm Eurotunnel đến Pháp. ảnh: EPA.

Những lo ngại mới

Dù các bên đều rất vui mừng trước việc Anh và EU đạt được thỏa thuận. Tuy nhiên, theo giới phân tích, bất chấp bước đột phá này, các khía cạnh chính của mối quan hệ trong tương lai giữa khối 27 quốc gia và thành viên cũ của nó vẫn chưa chắc chắn. Cụ thể, Quốc hội Anh và châu Âu đều phải bỏ phiếu về thỏa thuận này. Và Pháp từ lâu được coi là trở ngại khó khăn nhất của Anh đối với một thỏa thuận.

“Sự thống nhất và vững chắc của châu Âu đã được đền đáp”, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết trong một tuyên bố. Còn Thủ tướng Đức Angela Merkel nói rằng sự thống nhất bây giờ có thể sẽ dẫn đến việc tất cả các quốc gia EU ủng hộ thỏa thuận: “Tôi rất lạc quan rằng chúng ta có thể đưa ra một kết quả tốt ở đây”.

Đã 4 năm rưỡi kể từ khi người Anh bỏ phiếu để rời EU theo khẩu hiệu chiến dịch của những người theo chủ nghĩa Brexit là để “giành lại quyền kiểm soát” biên giới và luật pháp của Anh. Phải mất hơn 3 năm tranh cãi trước khi Anh rời khỏi các cơ cấu chính trị của EU vào tháng 1-2019. Sự bất đồng kinh tế của hai bên và điều hòa mong muốn độc lập của Anh với mục tiêu duy trì sự thống nhất của EU khiến các cuộc đàm phán kéo dài thêm nhiều tháng. Anh vẫn là một phần của thị trường duy nhất và liên minh thuế quan của EU trong giai đoạn chuyển tiếp hậu Brexit kéo dài 11 tháng. Do đó, nhiều người cho đến nay ít nhận thấy tác động từ Brexit.

Nhưng, một khi ngày 1-1-2021 tới và cuộc chia tay chính thức bắt đầu, ngay cả khi có một thỏa thuận thương mại, hàng hóa và con người vẫn sẽ không còn có thể di chuyển tự do giữa Anh và các nước láng giềng lục địa mà không có các giới hạn biên giới. Công dân EU cũng sẽ không còn có thể sống và làm việc ở Anh mà không có thị thực - mặc dù điều đó không áp dụng cho 4 triệu người đã làm như vậy. Người Anh không còn có thể tự động làm việc hoặc nghỉ hưu ở các quốc gia EU. Các nhà xuất khẩu và nhập khẩu phải đối mặt với việc khai báo hải quan, kiểm tra hàng hóa và các trở ngại khác.

Các nhà sản xuất và thương nhân Anh hoan nghênh sự chắc chắn của thỏa thuận này. Tuy nhiên, các nhà kinh tế cho biết các bộ phận khác của nền kinh tế - đặc biệt là lĩnh vực dịch vụ khổng lồ của Anh  sẽ bị bỏ lại trong giá lạnh. David Henig, một chuyên gia thương mại tại Trung tâm kinh tế chính trị quốc tế châu Âu, bình luận, ngày 1-1-2021 đánh dấu “sự kết thúc của thương mại liền mạch giữa Anh và EU. Và sự khác biệt mà một thỏa thuận thương mại tạo ra sẽ không rõ ràng đối với hầu hết mọi người. Sẽ có những rào cản mới mà mọi người nhận thấy nhiều hơn nữa”.

Trên thực tế, biên giới Anh-EU đã quay cuồng với những hạn chế mới được áp dụng đối với khách du lịch từ Anh vào Pháp và các quốc gia châu Âu khác do biến thể mới của virus SARS-CoV-2 quét qua London và miền Nam nước Anh. Hàng ngàn xe tải đã bị kẹt gần cảng Dover hôm 24-12 để chờ tài xế có kết quả âm tích với COVID-19 thì mới được phép vào đường hầm Eurotunnel đến Pháp.

Các siêu thị ở Anh cho biết lượng hàng tồn đọng sẽ mất nhiều ngày để giải quyết và có thể xảy ra tình trạng thiếu một số sản phẩm tươi sống trong mùa lễ.

Huyền Chi

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.