Thỏa thuận hạt nhân Iran trước nguy cơ đổ vỡ

Nếu như trước đây Mỹ không thể cùng lúc làm căng trên 2 hồ sơ hạt nhân là Triều Tiên và Iran thì nay quan hệ với Bình Nhưỡng đang dịu xuống. Giờ là lúc Washington muốn chứng tỏ sức mạng và tạo nên áp lực với Tehran.

Xé bỏ thỏa thuận là ý đồ của phía Mỹ?

Từ khi bước vào Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump đã muốn xé bỏ thỏa thuận hạt nhân giữa chính quyền tiền nhiệm với Iran về chương trình hạt nhân của nước này vì cho rằng đây là thỏa thuận bất lợi cho nước Mỹ. Nhưng ngoài những tuyên bố hùng hồn cáo buộc Iran thử tên lửa, yêu cầu trừng phạt Tehran, ông Trump chưa thể đụng đến thỏa thuận này vì 2 lý do, thứ nhất là sự bất tuân của Liên minh châu Âu trong vấn đề này và thứ hai cuộc khủng hoảng hạt nhân giữa Mỹ và Triều Tiên khi ấy đang ở cao trào. Nay cả hai trở ngại trên đều đang có xu hướng biến mất nên giờ là lúc ông Trump muốn lên mặt với Iran.

Đầu tháng này, Triều Tiên thông qua Hàn Quốc “bắn tiếng” muốn đàm phán với Mỹ về chương trình hạt nhân của mình. Đây được xem là một sự nhượng bộ lớn của Bình Nhưỡng. Chính quyền Donald Trump tỏ vẻ cũng muốn đàm phán.

Trong khi đó, theo một tài liệu mật được hãng tin AFP công bố ngày 16-3-2018, Anh, Pháp và Đức đã đề xuất các biện pháp trừng phạt mới của Liên minh châu Âu (EU) đối với Iran liên quan đến chương trình tên lửa đạn đạo của Tehran và vai trò của nước này trong cuộc chiến ở Syria.

Theo AFP, đây là nỗ lực nhằm thuyết phục Washington bảo lưu Thỏa thuận hạt nhân Iran. Mặc dù còn cần nhận được sự đồng thuận của toàn bộ 28 chính phủ thành viên EU, gói biện pháp trừng phạt của châu Âu với Iran là một phần trong chiến lược của EU nhằm cứu vãn thỏa thuận trên, vốn nhằm kiềm chế năng lực của Tehran trong việc phát triển vũ khí hạt nhân, cụ thể là cho Tổng thống Mỹ Donald Trump thấy rằng có những cách khác để đối phó tầm ảnh hưởng của Iran ở nước ngoài.

Việc công bố tài liệu trên diễn ra trong bối cảnh ông Brian Hook, cố vấn phụ trách chiến lược của Ngoại trưởng Mỹ và các quan chức cao cấp Anh, Pháp, Đức, đã họp tại Vienna, Áo, ngày 16-3, thảo luận một số điểm bổ sung vào hiệp định đã được ký với Iran năm 2015, liên quan đến các chương trình tên lửa đạn đạo của Teheran và những hoạt động của Iran tại Trung Đông.

Tổng thống Donald Trump dọa sẽ đơn phương rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran vào ngày 12-5-2018.
Tổng thống Donald Trump dọa sẽ đơn phương rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran vào ngày 12-5-2018.

Theo đặc sứ Mỹ, các cuộc thảo luận đã diễn ra “tốt đẹp”. Washington và các đồng minh châu Âu tìm cách bổ sung hiệp định hạt nhân Iran với hy vọng cứu vãn thỏa thuận này.

Gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa đơn phương rút khỏi hiệp định và đưa ra thời hạn là đến 12-5-2018, để các bên liên quan khắc phục các “thiếu sót khủng khiếp” như đã cho phép Iran tiếp tục làm giàu uranium đến 2026, không đề cập đến chương trình tên lửa đạn đạo của Iran, không nói rõ các hoạt động thanh tra của Liên Hiệp Quốc.

Ngày 18-3, hãng Reuters đưa tin, Thượng nghị sỹ đảng Cộng hòa Bob Corker, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ, nhận định rằng Tổng thống Trump sẽ rút khỏi Thỏa thuận hạt nhân Iran vào tháng 5 tới.

Phát biểu trong chương trình Face the Nation của kênh truyền hình CBS, Thượng nghị sỹ Corker nêu rõ: "Thỏa thuận (hạt nhân) Iran sẽ là một vấn đề khác được nêu ra vào tháng 5 tới và hiện tại, không có vẻ gì là thỏa thuận sẽ được gia hạn".

Phản ứng mạnh mẽ từ Iran

Tiếp ngoại trưởng Oman tại Teheran ngày 17-3, Đô đốc Ali Shamkhani, Chủ tịch Hội đồng An ninh Quốc gia tối cao Iran, tuyên bố: “Không chấp nhận bất kỳ thay đổi, diễn giải nào hoặc bất kỳ biện pháp mới nào” có thể hạn chế phạm vi thực thi hiệp định hạt nhân đã được ký năm 2015.

Hãng thông tấn Iran Isna được AFP trích dẫn cho biết Đô đốc Shamkhani khẳng định: “Chương trình đạn đạo của Cộng hòa Hồi giáo Iran, có tính chất phòng thủ, nhất thiết được tiếp tục thực hiện”. Ngoài ra, ông Shamkhani cũng cảnh báo các nước châu Âu "tránh để bị lôi kéo vào cuộc chơi cùng Mỹ”.

Trước đó, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araqchi đã cảnh báo EU rằng việc đưa ra bất kỳ biện pháp trừng phạt mới nhằm vào Tehran để nhượng bộ chính quyền Washington sẽ là một “sai lầm lớn”. Theo ông Araqchi, động thái này sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới thỏa thuận hạt nhân giữa Tehran và nhóm P5+1.

Ông Araqchi khẳng định nếu các nước châu Âu theo đuổi những biện pháp trừng phạt không liên quan đến vấn đề hạt nhân nhằm vào Iran để làm hài lòng Tổng thống Mỹ Donald Trump, họ sẽ phạm phải một sai lầm lớn và phải lãnh hậu quả trực tiếp. Những đòn trả đũa của Iran với các nước thù địch trong quá khứ, trong đó có Mỹ, chưa bao giờ phải khiến người ta nghi ngờ. Cho nên theo giới quan sát, nếu thỏa thuận hạt nhân giữa Iran và nhóm P5+1 bị “xé nát” quan hệ giữa Tehran và phương Tây sẽ còn tồi tệ hơn thời kỳ ông Mahmoud Ahmadinejad theo đường lối bảo thủ làm Tổng thống Iran (2005-2013).

Năm 2015, Iran ký thỏa thuận hạt nhân với chính quyền tiền nhiệm của ông Trump cùng Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp, Đức để đổi lại các lệnh cấm vận sẽ chấm dứt và nước này đang thực hiện. Cho đến nay, chưa có dấu hiệu nào cho thấy Iran không tuân thủ cam kết cắt giảm chương trình phát triển vũ khí hạt nhân.

Theo giới quan sát quốc tế, đúng là ông Trump từng dọa “xé nát” cam kết của chính quyền Obama nhưng hiện không có bằng chứng gì. Hơn nữa đây không phải là thỏa thuận song phương giữa Mỹ với Iran mà là một thỏa thuận đa phương. Hậu thuẫn cho Thỏa thuận hạt nhân Iran hiện nay, ngoài Nga còn có Trung Quốc, mặc dù EU nói chung nay đã ngả về phía Mỹ. Hơn nữa, Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế và Bộ Ngoại giao Mỹ đều xác nhận Tehran đang nghiêm túc thực hiện cam kết. Đa phần dư luận Mỹ lẫn trên thế giới đều ủng hộ thỏa thuận này.

Câu hỏi gây tò mò cho giới chuyên gia hiện nay là Mỹ và phương Tây sẽ kiếm cớ gì để xé bỏ thỏa thuận mà họ đã ký với Iran năm 2015.

M.T. (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.