Thỏa thuận hạt nhân Iran trước nguy cơ đổ vỡ

Nếu như trước đây Mỹ không thể cùng lúc làm căng trên 2 hồ sơ hạt nhân là Triều Tiên và Iran thì nay quan hệ với Bình Nhưỡng đang dịu xuống. Giờ là lúc Washington muốn chứng tỏ sức mạng và tạo nên áp lực với Tehran.

Xé bỏ thỏa thuận là ý đồ của phía Mỹ?

Từ khi bước vào Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump đã muốn xé bỏ thỏa thuận hạt nhân giữa chính quyền tiền nhiệm với Iran về chương trình hạt nhân của nước này vì cho rằng đây là thỏa thuận bất lợi cho nước Mỹ. Nhưng ngoài những tuyên bố hùng hồn cáo buộc Iran thử tên lửa, yêu cầu trừng phạt Tehran, ông Trump chưa thể đụng đến thỏa thuận này vì 2 lý do, thứ nhất là sự bất tuân của Liên minh châu Âu trong vấn đề này và thứ hai cuộc khủng hoảng hạt nhân giữa Mỹ và Triều Tiên khi ấy đang ở cao trào. Nay cả hai trở ngại trên đều đang có xu hướng biến mất nên giờ là lúc ông Trump muốn lên mặt với Iran.

Đầu tháng này, Triều Tiên thông qua Hàn Quốc “bắn tiếng” muốn đàm phán với Mỹ về chương trình hạt nhân của mình. Đây được xem là một sự nhượng bộ lớn của Bình Nhưỡng. Chính quyền Donald Trump tỏ vẻ cũng muốn đàm phán.

Trong khi đó, theo một tài liệu mật được hãng tin AFP công bố ngày 16-3-2018, Anh, Pháp và Đức đã đề xuất các biện pháp trừng phạt mới của Liên minh châu Âu (EU) đối với Iran liên quan đến chương trình tên lửa đạn đạo của Tehran và vai trò của nước này trong cuộc chiến ở Syria.

Theo AFP, đây là nỗ lực nhằm thuyết phục Washington bảo lưu Thỏa thuận hạt nhân Iran. Mặc dù còn cần nhận được sự đồng thuận của toàn bộ 28 chính phủ thành viên EU, gói biện pháp trừng phạt của châu Âu với Iran là một phần trong chiến lược của EU nhằm cứu vãn thỏa thuận trên, vốn nhằm kiềm chế năng lực của Tehran trong việc phát triển vũ khí hạt nhân, cụ thể là cho Tổng thống Mỹ Donald Trump thấy rằng có những cách khác để đối phó tầm ảnh hưởng của Iran ở nước ngoài.

Việc công bố tài liệu trên diễn ra trong bối cảnh ông Brian Hook, cố vấn phụ trách chiến lược của Ngoại trưởng Mỹ và các quan chức cao cấp Anh, Pháp, Đức, đã họp tại Vienna, Áo, ngày 16-3, thảo luận một số điểm bổ sung vào hiệp định đã được ký với Iran năm 2015, liên quan đến các chương trình tên lửa đạn đạo của Teheran và những hoạt động của Iran tại Trung Đông.

Tổng thống Donald Trump dọa sẽ đơn phương rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran vào ngày 12-5-2018.
Tổng thống Donald Trump dọa sẽ đơn phương rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran vào ngày 12-5-2018.

Theo đặc sứ Mỹ, các cuộc thảo luận đã diễn ra “tốt đẹp”. Washington và các đồng minh châu Âu tìm cách bổ sung hiệp định hạt nhân Iran với hy vọng cứu vãn thỏa thuận này.

Gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa đơn phương rút khỏi hiệp định và đưa ra thời hạn là đến 12-5-2018, để các bên liên quan khắc phục các “thiếu sót khủng khiếp” như đã cho phép Iran tiếp tục làm giàu uranium đến 2026, không đề cập đến chương trình tên lửa đạn đạo của Iran, không nói rõ các hoạt động thanh tra của Liên Hiệp Quốc.

Ngày 18-3, hãng Reuters đưa tin, Thượng nghị sỹ đảng Cộng hòa Bob Corker, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ, nhận định rằng Tổng thống Trump sẽ rút khỏi Thỏa thuận hạt nhân Iran vào tháng 5 tới.

Phát biểu trong chương trình Face the Nation của kênh truyền hình CBS, Thượng nghị sỹ Corker nêu rõ: "Thỏa thuận (hạt nhân) Iran sẽ là một vấn đề khác được nêu ra vào tháng 5 tới và hiện tại, không có vẻ gì là thỏa thuận sẽ được gia hạn".

Phản ứng mạnh mẽ từ Iran

Tiếp ngoại trưởng Oman tại Teheran ngày 17-3, Đô đốc Ali Shamkhani, Chủ tịch Hội đồng An ninh Quốc gia tối cao Iran, tuyên bố: “Không chấp nhận bất kỳ thay đổi, diễn giải nào hoặc bất kỳ biện pháp mới nào” có thể hạn chế phạm vi thực thi hiệp định hạt nhân đã được ký năm 2015.

Hãng thông tấn Iran Isna được AFP trích dẫn cho biết Đô đốc Shamkhani khẳng định: “Chương trình đạn đạo của Cộng hòa Hồi giáo Iran, có tính chất phòng thủ, nhất thiết được tiếp tục thực hiện”. Ngoài ra, ông Shamkhani cũng cảnh báo các nước châu Âu "tránh để bị lôi kéo vào cuộc chơi cùng Mỹ”.

Trước đó, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araqchi đã cảnh báo EU rằng việc đưa ra bất kỳ biện pháp trừng phạt mới nhằm vào Tehran để nhượng bộ chính quyền Washington sẽ là một “sai lầm lớn”. Theo ông Araqchi, động thái này sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới thỏa thuận hạt nhân giữa Tehran và nhóm P5+1.

Ông Araqchi khẳng định nếu các nước châu Âu theo đuổi những biện pháp trừng phạt không liên quan đến vấn đề hạt nhân nhằm vào Iran để làm hài lòng Tổng thống Mỹ Donald Trump, họ sẽ phạm phải một sai lầm lớn và phải lãnh hậu quả trực tiếp. Những đòn trả đũa của Iran với các nước thù địch trong quá khứ, trong đó có Mỹ, chưa bao giờ phải khiến người ta nghi ngờ. Cho nên theo giới quan sát, nếu thỏa thuận hạt nhân giữa Iran và nhóm P5+1 bị “xé nát” quan hệ giữa Tehran và phương Tây sẽ còn tồi tệ hơn thời kỳ ông Mahmoud Ahmadinejad theo đường lối bảo thủ làm Tổng thống Iran (2005-2013).

Năm 2015, Iran ký thỏa thuận hạt nhân với chính quyền tiền nhiệm của ông Trump cùng Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp, Đức để đổi lại các lệnh cấm vận sẽ chấm dứt và nước này đang thực hiện. Cho đến nay, chưa có dấu hiệu nào cho thấy Iran không tuân thủ cam kết cắt giảm chương trình phát triển vũ khí hạt nhân.

Theo giới quan sát quốc tế, đúng là ông Trump từng dọa “xé nát” cam kết của chính quyền Obama nhưng hiện không có bằng chứng gì. Hơn nữa đây không phải là thỏa thuận song phương giữa Mỹ với Iran mà là một thỏa thuận đa phương. Hậu thuẫn cho Thỏa thuận hạt nhân Iran hiện nay, ngoài Nga còn có Trung Quốc, mặc dù EU nói chung nay đã ngả về phía Mỹ. Hơn nữa, Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế và Bộ Ngoại giao Mỹ đều xác nhận Tehran đang nghiêm túc thực hiện cam kết. Đa phần dư luận Mỹ lẫn trên thế giới đều ủng hộ thỏa thuận này.

Câu hỏi gây tò mò cho giới chuyên gia hiện nay là Mỹ và phương Tây sẽ kiếm cớ gì để xé bỏ thỏa thuận mà họ đã ký với Iran năm 2015.

M.T. (tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?