Thổ Nhĩ Kỳ với kế hoạch hòa bình Gaza của ông Trump

Theo phân tích của arabcenterde.org, Tổng thống Donald Trump định vị Thổ Nhĩ Kỳ sẽ đóng vai trò trung tâm ở Gaza. Tại hội nghị thượng đỉnh hòa bình Sharm el-Sheikh, tháng 10/2025, ông Trump đã chỉ định Thổ Nhĩ Kỳ là một trong 4 bên bảo đảm thỏa thuận ngừng bắn, cùng với Ai Cập, Qatar, Mỹ, và giờ đây là Hội đồng hòa bình về Gaza.

Khó khăn trong việc tìm kiếm đối tác khu vực sẵn sàng gánh vác trách nhiệm ổn định Gaza giải thích lý do Thổ Nhĩ Kỳ nổi bật trong kế hoạch của ông Trump. Rất ít quốc gia vừa có thiện chí vừa có khả năng gánh vác những rủi ro liên quan đến vai trò ổn định ở Dải Gaza như Thổ Nhĩ Kỳ - quốc gia có quan hệ mật thiết và các kênh liên lạc tích cực với Hamas, kinh nghiệm trong các hoạt động nhân đạo, có năng lực quân sự và năng lực tái thiết đáng kể.

Thổ Nhĩ Kỳ với kế hoạch hòa bình Gaza của ông Trump -0
Thổ Nhĩ Kỳ đang đảm nhận vai trò là người bảo vệ quốc tế mạnh mẽ nhất của Hamas.

Có lẽ, quan trong nhất, là Ankara sẵn sàng tham gia một trong những cuộc xung đột khó giải quyết nhất thế giới, kể cả việc triển khai quân đội đến Gaza như một phần của Lực lượng ổn định quốc tế (ISF) được đề xuất triển khai ở đây. Việc thông qua Nghị quyết 2803 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc vào tháng 11/2025 cho phép thành lập ISF tại Gaza, đã cung cấp khuôn khổ pháp lý mà Ankara tìm kiếm cho việc triển khai này.

Người bảo trợ chính trị cho Hamas

Ngay sau các vụ tấn công ngày 7/10/2023, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan đã tìm cách làm trung gian hòa giải giữa Israel và Hamas, lặp lại cách tiếp cận của ông khi làm trung gian giữa Nga và Ukraine. Vai trò này đòi hỏi Thổ Nhĩ Kỳ phải giữ thái độ thận trọng và trung lập hơn trong những ngày đầu cuộc xung đột. Tuy nhiên, sau khi Israel bác bỏ vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ với lý do nước này bị cáo buộc ủng hộ Hamas, Ankara đã từ bỏ lập trường kiềm chế này.

Thay vì rút lui, Thổ Nhĩ Kỳ lại đảm nhận vai trò là người bảo vệ quốc tế mạnh mẽ nhất của Hamas - cung cấp nơi trú ẩn cho một số lãnh đạo của nhóm này, ủng hộ tính hợp pháp của nhóm như một phong trào kháng chiến và duy trì các kênh liên lạc mở. Vì cho đến nay chưa có quốc gia nào khác trong khu vực sẵn sàng đảm nhận vị trí này, Ankara đã nổi lên như một người ủng hộ quan trọng của Hamas. Quá trình kéo dài 2 năm này đã cho phép Thổ Nhĩ Kỳ đóng vai trò nổi bật hơn trong các cuộc đàm phán ngừng bắn tháng 10/2025.

Tầm quan trọng khu vực của Thổ Nhĩ Kỳ càng tăng khi ảnh hưởng của Iran suy yếu. Trước đây, mối quan hệ của Thổ Nhĩ Kỳ với Hamas có phạm vi và tác động hạn chế hơn. Ankara duy trì liên lạc với nhánh chính trị của Hamas, tiếp tục che chở các lãnh đạo chính trị quan trọng lưu vong và thể hiện sự ủng hộ bằng lời nói, nhưng đối với các quyết định chiến lược của phong trào thì sự ủng hộ đó hiếm khi chuyển thành đòn bẩy.

Ngược lại, Iran chi phối nhánh quân sự Hamas thông qua việc cung cấp vũ khí, tài trợ và hướng dẫn chiến lược, mang lại cho Tehran ảnh hưởng thực tế lớn hơn nhiều. Điều này đã hạn chế vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ như một bên trung gian: Có thể nói chuyện với Hamas nhưng không thể định hình họ.

Kể từ khi Israel phát động chiến tranh ở Gaza sau sự kiện ngày 7/10, Thổ Nhĩ Kỳ bước vào và trở thành một trong những nhà bảo trợ chính bên ngoài đáng tin cậy nhất của Hamas. Với việc có rất ít chính phủ khác sẵn sàng tham gia công khai, Hamas trông chờ Ankara không chỉ để được hỗ trợ ngoại giao mà còn cả nguồn tài chính tái thiết tiềm năng, hỗ trợ quản trị và tính hợp pháp chính trị ở Gaza thời hậu chiến. Thay đổi này làm tăng giá trị của Thổ Nhĩ Kỳ đối với chính quyền Tổng thống Trump, vốn đang tìm kiếm các tác nhân có khả năng gây ảnh hưởng đến Hamas.

Mối quan hệ đặc biệt

Vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ ở Gaza không thể được phân tích một cách riêng rẽ mà cần được tách khỏi những chuyển biến rộng lớn hơn trong quan hệ Washington - Ankara. Đặc biệt là mối quan hệ cá nhân giữa ông Trump và ông Erdogan. Tổng thống Trump từng ca ngợi người đồng cấp trước công chúng, gọi ông Erdogan là người bạn đáng kính. Chuyến thăm Nhà Trắng mà ông Erdogan hằng mong muốn, vốn bị từ chối trong suốt 4 năm thời ông Biden cầm quyền, cuối cùng cũng đã diễn ra vào tháng 9/2025. Bước đột phá ngoại giao này đã tạo cho ông Erdogan thể hiện hình ảnh về vị thế quốc tế được khôi phục và tầm ảnh hưởng của Thổ Nhĩ Kỳ.

Ngược lại, Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã điều chỉnh chính sách đối ngoại trên nhiều lĩnh vực để tránh gây thù địch với Washington. Tại Syria, bất chấp những phản đối bấy lâu nay đối với sự hợp tác của Mỹ với lực lượng người Kurd, Ankara đã giảm bớt giọng điệu cứng rắn và tránh leo thang xung đột. Điều tương tự cũng được thể hiện trong chính sách của Thổ Nhĩ Kỳ đối với Nga. Ankara đã đồng ý giảm dần sự phụ thuộc vào khí đốt tự nhiên của Nga và cam kết mua khí tự nhiên hóa lỏng của Mỹ với giá cao hơn đáng kể so với giá mà Gazprom của Nga đưa ra.

Tại Gaza, Thổ Nhĩ Kỳ hoàn toàn ủng hộ kế hoạch hòa bình của ông Trump, mặc dù kế hoạch này chứa đựng một số điểm mà Ankara có thể sẽ chỉ trích, đặc biệt là kế hoạch này trên thực tế kéo dài sự chiếm đóng của Israel bằng cách thể chế hóa sự hiện diện an ninh lâu dài của nước này.

Điều đáng nói là kế hoạch này né tránh bất kỳ biện pháp có ý nghĩa nào hướng tới một nhà nước Palestine độc lập, không làm rõ ai sẽ cai trị Gaza hoặc việc tái thiết sẽ được tổ chức như thế nào, và làm dấy lên viễn cảnh về một sự ủy thác quốc tế làm lu mờ vai trò chính trị của người Palestine. Cuối cùng, kế hoạch này không có cơ chế trách nhiệm giải trình nào liên quan đến hành vi của Israel trong suốt cuộc chiến - một thiếu sót trái ngược hoàn toàn với những tuyên bố trước đây của Ankara về việc Israel vi phạm luật pháp quốc tế và quyền của người Palestine.

Huy Thông

Các tin khác

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Ngày 7/8, ông Abelardo de la Espriella tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia với cam kết “làm mới” đất nước, khôi phục trật tự và thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng, phía sau những lời hứa mạnh mẽ ấy là một Colombia đang bị chia rẽ sâu sắc, các nhóm vũ trang chuẩn bị cho khả năng đối đầu mới và gánh nặng ngân sách không dễ cắt giảm.

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Việc Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký thỏa thuận phòng thủ chung, ngày 7/8, không chỉ tạo thêm một cơ chế hợp tác quân sự ở Trung Đông. Quan trọng hơn, thỏa thuận cho thấy các cường quốc khu vực đang tìm cách xây dựng thêm những tầng bảo đảm an ninh trong bối cảnh môi trường chiến lược ngày càng bất ổn.