Thổ Nhĩ Kỳ với kế hoạch hòa bình Gaza của ông Trump

Theo phân tích của arabcenterde.org, Tổng thống Donald Trump định vị Thổ Nhĩ Kỳ sẽ đóng vai trò trung tâm ở Gaza. Tại hội nghị thượng đỉnh hòa bình Sharm el-Sheikh, tháng 10/2025, ông Trump đã chỉ định Thổ Nhĩ Kỳ là một trong 4 bên bảo đảm thỏa thuận ngừng bắn, cùng với Ai Cập, Qatar, Mỹ, và giờ đây là Hội đồng hòa bình về Gaza.

Khó khăn trong việc tìm kiếm đối tác khu vực sẵn sàng gánh vác trách nhiệm ổn định Gaza giải thích lý do Thổ Nhĩ Kỳ nổi bật trong kế hoạch của ông Trump. Rất ít quốc gia vừa có thiện chí vừa có khả năng gánh vác những rủi ro liên quan đến vai trò ổn định ở Dải Gaza như Thổ Nhĩ Kỳ - quốc gia có quan hệ mật thiết và các kênh liên lạc tích cực với Hamas, kinh nghiệm trong các hoạt động nhân đạo, có năng lực quân sự và năng lực tái thiết đáng kể.

Thổ Nhĩ Kỳ với kế hoạch hòa bình Gaza của ông Trump -0
Thổ Nhĩ Kỳ đang đảm nhận vai trò là người bảo vệ quốc tế mạnh mẽ nhất của Hamas.

Có lẽ, quan trong nhất, là Ankara sẵn sàng tham gia một trong những cuộc xung đột khó giải quyết nhất thế giới, kể cả việc triển khai quân đội đến Gaza như một phần của Lực lượng ổn định quốc tế (ISF) được đề xuất triển khai ở đây. Việc thông qua Nghị quyết 2803 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc vào tháng 11/2025 cho phép thành lập ISF tại Gaza, đã cung cấp khuôn khổ pháp lý mà Ankara tìm kiếm cho việc triển khai này.

Người bảo trợ chính trị cho Hamas

Ngay sau các vụ tấn công ngày 7/10/2023, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan đã tìm cách làm trung gian hòa giải giữa Israel và Hamas, lặp lại cách tiếp cận của ông khi làm trung gian giữa Nga và Ukraine. Vai trò này đòi hỏi Thổ Nhĩ Kỳ phải giữ thái độ thận trọng và trung lập hơn trong những ngày đầu cuộc xung đột. Tuy nhiên, sau khi Israel bác bỏ vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ với lý do nước này bị cáo buộc ủng hộ Hamas, Ankara đã từ bỏ lập trường kiềm chế này.

Thay vì rút lui, Thổ Nhĩ Kỳ lại đảm nhận vai trò là người bảo vệ quốc tế mạnh mẽ nhất của Hamas - cung cấp nơi trú ẩn cho một số lãnh đạo của nhóm này, ủng hộ tính hợp pháp của nhóm như một phong trào kháng chiến và duy trì các kênh liên lạc mở. Vì cho đến nay chưa có quốc gia nào khác trong khu vực sẵn sàng đảm nhận vị trí này, Ankara đã nổi lên như một người ủng hộ quan trọng của Hamas. Quá trình kéo dài 2 năm này đã cho phép Thổ Nhĩ Kỳ đóng vai trò nổi bật hơn trong các cuộc đàm phán ngừng bắn tháng 10/2025.

Tầm quan trọng khu vực của Thổ Nhĩ Kỳ càng tăng khi ảnh hưởng của Iran suy yếu. Trước đây, mối quan hệ của Thổ Nhĩ Kỳ với Hamas có phạm vi và tác động hạn chế hơn. Ankara duy trì liên lạc với nhánh chính trị của Hamas, tiếp tục che chở các lãnh đạo chính trị quan trọng lưu vong và thể hiện sự ủng hộ bằng lời nói, nhưng đối với các quyết định chiến lược của phong trào thì sự ủng hộ đó hiếm khi chuyển thành đòn bẩy.

Ngược lại, Iran chi phối nhánh quân sự Hamas thông qua việc cung cấp vũ khí, tài trợ và hướng dẫn chiến lược, mang lại cho Tehran ảnh hưởng thực tế lớn hơn nhiều. Điều này đã hạn chế vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ như một bên trung gian: Có thể nói chuyện với Hamas nhưng không thể định hình họ.

Kể từ khi Israel phát động chiến tranh ở Gaza sau sự kiện ngày 7/10, Thổ Nhĩ Kỳ bước vào và trở thành một trong những nhà bảo trợ chính bên ngoài đáng tin cậy nhất của Hamas. Với việc có rất ít chính phủ khác sẵn sàng tham gia công khai, Hamas trông chờ Ankara không chỉ để được hỗ trợ ngoại giao mà còn cả nguồn tài chính tái thiết tiềm năng, hỗ trợ quản trị và tính hợp pháp chính trị ở Gaza thời hậu chiến. Thay đổi này làm tăng giá trị của Thổ Nhĩ Kỳ đối với chính quyền Tổng thống Trump, vốn đang tìm kiếm các tác nhân có khả năng gây ảnh hưởng đến Hamas.

Mối quan hệ đặc biệt

Vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ ở Gaza không thể được phân tích một cách riêng rẽ mà cần được tách khỏi những chuyển biến rộng lớn hơn trong quan hệ Washington - Ankara. Đặc biệt là mối quan hệ cá nhân giữa ông Trump và ông Erdogan. Tổng thống Trump từng ca ngợi người đồng cấp trước công chúng, gọi ông Erdogan là người bạn đáng kính. Chuyến thăm Nhà Trắng mà ông Erdogan hằng mong muốn, vốn bị từ chối trong suốt 4 năm thời ông Biden cầm quyền, cuối cùng cũng đã diễn ra vào tháng 9/2025. Bước đột phá ngoại giao này đã tạo cho ông Erdogan thể hiện hình ảnh về vị thế quốc tế được khôi phục và tầm ảnh hưởng của Thổ Nhĩ Kỳ.

Ngược lại, Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã điều chỉnh chính sách đối ngoại trên nhiều lĩnh vực để tránh gây thù địch với Washington. Tại Syria, bất chấp những phản đối bấy lâu nay đối với sự hợp tác của Mỹ với lực lượng người Kurd, Ankara đã giảm bớt giọng điệu cứng rắn và tránh leo thang xung đột. Điều tương tự cũng được thể hiện trong chính sách của Thổ Nhĩ Kỳ đối với Nga. Ankara đã đồng ý giảm dần sự phụ thuộc vào khí đốt tự nhiên của Nga và cam kết mua khí tự nhiên hóa lỏng của Mỹ với giá cao hơn đáng kể so với giá mà Gazprom của Nga đưa ra.

Tại Gaza, Thổ Nhĩ Kỳ hoàn toàn ủng hộ kế hoạch hòa bình của ông Trump, mặc dù kế hoạch này chứa đựng một số điểm mà Ankara có thể sẽ chỉ trích, đặc biệt là kế hoạch này trên thực tế kéo dài sự chiếm đóng của Israel bằng cách thể chế hóa sự hiện diện an ninh lâu dài của nước này.

Điều đáng nói là kế hoạch này né tránh bất kỳ biện pháp có ý nghĩa nào hướng tới một nhà nước Palestine độc lập, không làm rõ ai sẽ cai trị Gaza hoặc việc tái thiết sẽ được tổ chức như thế nào, và làm dấy lên viễn cảnh về một sự ủy thác quốc tế làm lu mờ vai trò chính trị của người Palestine. Cuối cùng, kế hoạch này không có cơ chế trách nhiệm giải trình nào liên quan đến hành vi của Israel trong suốt cuộc chiến - một thiếu sót trái ngược hoàn toàn với những tuyên bố trước đây của Ankara về việc Israel vi phạm luật pháp quốc tế và quyền của người Palestine.

Huy Thông

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?