Thêm động thái mở rộng của Bộ tứ

Từ sau hội nghị thượng đỉnh đầu tiên được tổ chức theo hình thức trực tuyến hồi tháng 3-2021, Đối thoại an ninh 4 bên (gọi tắt là Bộ tứ - quad) gồm Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Australia một mặt mở rộng các chủ đề hợp tác, thúc đẩy cơ chế đối thoại theo hướng thiết thực hơn, mặt khác tăng cường sự tương tác với các nước ngoài nhóm, xây dựng khuôn khổ theo hướng “Bộ tứ mở rộng” với nhiều động thái náo nhiệt.

Một trong những động thái đó là thúc đẩy các hội nghị thượng đỉnh được tổ chức thường xuyên hơn và thành lập các nhóm công tác, mức độ thể chế hóa không ngừng được nâng lên. Kể từ khi khởi động lại Đối thoại an ninh 4 bên vào năm 2017, Bộ tứ đã nâng từ cấp độ nhóm công tác lên cấp ngoại trưởng vào năm 2019. 

Đặc biệt là sau khi Tổng thống Mỹ Joe Biden lên nắm quyền với việc thúc đẩy Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, các nước đều bày tỏ sự ủng hộ và thái độ tích cực trong việc thúc đẩy Bộ tứ tiếp tục phát triển. 4 nước còn tuyên bố thành lập 3 nhóm công tác: nhóm công tác chuyên gia vaccine, nhóm công tác khí hậu và nhóm công tác công nghệ then chốt và mới nổi, cho thế giới thấy rằng họ có khả năng cung cấp các sản phẩm công cộng đích thực, chứ không phải chỉ tập trung vào vấn đề ứng phó với những thách thức đến từ Trung Quốc.

Lễ đón tàu chiến Pháp tham gia cuộc tập trận La Perouse tại cảng Kochi.
Lễ đón tàu chiến Pháp tham gia cuộc tập trận La Perouse tại cảng Kochi.

Thứ hai là các chủ đề dần được mở rộng, từ an ninh hàng hải đến cơ sở hạ tầng, hợp tác vaccine, an ninh mạng và biến đổi khí hậu. Ban đầu chỉ tập trung vào an ninh hàng hải, giờ đây lãnh đạo các nước này đã thảo luận về các vấn đề như tác động của đại dịch COVID-19, biến đổi khí hậu, an ninh mạng, công nghệ then chốt, chống khủng bố, đầu tư cơ sở hạ tầng chất lượng cao, viện trợ nhân đạo và cứu trợ thảm họa. Lãnh đạo 4 nước đã nhất trí khởi động chương trình hợp tác vaccine cho khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương với cam kết tập hợp lực lượng để sản xuất ít nhất 1 tỷ liều vaccine phòng COVID-19 trước năm 2022, đồng thời thúc đẩy việc cung ứng vaccine và hợp tác để đưa vaccine đến tay người tiêu dùng, tập trung vào các nước đang phát triển ở Đông Nam Á và Nam Thái Bình Dương.

Các nước thành viên Bộ tứ còn không ngừng mở rộng đồng minh và đối tác, tăng cường mạng lưới nhanh chóng. Đầu tháng 4, Bộ tứ cùng Pháp tổ chức cuộc tập trận La Perouse ở vịnh Bengal. Sau đó tàu chiến Pháp lại tham gia cuộc tập trận Varuna của Ấn Độ và tiến hành tuần tra hướng về phía Tây Thái Bình Dương. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ và đồng cấp Philippines điện đàm về tình hình Biển Đông và khởi động lại cuộc tập trận chung “Vai kề vai” đã bị gián đoạn vào năm 2020... Các đối tác song phương, 3 bên, thậm chí là 4-5 bên không những giúp các bên có thể phối hợp với nhau trong hành động, bổ trợ và hình thành trụ cột quan trọng cho cơ chế Đối thoại an ninh 4 bên, mà còn mở đường cho các đối thoại trong tương lai.

Đối thoại an ninh 4 bên được khởi động trong bối cảnh các bên đều thúc đẩy Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và cởi mở, đặc biệt là chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ rõ ràng là nhằm vào Trung Quốc. Điều này quyết định việc Bộ tứ với vai trò trụ cột của chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương sẽ là công cụ chính để Mỹ thực hiện chiến lược ngăn chặn và bao vây đối với Trung Quốc. 

Mặc dù tuyên bố chung được đưa ra trong hội nghị thượng đỉnh đầu tiên của Bộ tứ chưa nhắc đến cụm từ “Trung Quốc” nào nhưng các nguyên tắc mà nó nhấn mạnh như tự do, cởi mở, giá trị dân chủ và không ép buộc, cũng như các vấn đề đang quan tâm như ngoại giao vaccine, an toàn hàng hải, công nghệ then chốt, an ninh chuỗi cung ứng và cơ sở hạ tầng đều dường như ám chỉ và nhắm đến Trung Quốc. Các biện pháp của Bộ tứ nhằm kiềm chế Trung Quốc có vẻ như không chỉ giới hạn trong lĩnh vực an ninh hàng hải, mà còn mở rộng sang các lĩnh vực quan trọng như công nghệ then chốt, với ý đồ hợp lực để đối phó một cách toàn diện với sức mạnh và ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc.

Đội hình Hải quân Pháp và Hải quân Ấn Độ trong cuộc tập trận Varuna.
Đội hình Hải quân Pháp và Hải quân Ấn Độ trong cuộc tập trận Varuna.

Cả 4 nước của Bộ tứ đều là thành viên của các cơ chế an ninh chủ yếu của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương với Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) là nòng cốt. Để xóa tan sự hoài nghi của các nước ASEAN về sự bất ổn địa chính trị, lãnh đạo các nước Bộ tứ một lần nữa nhấn mạnh ủng hộ sự đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN.

Tuy nhiên, thực tế khi tham gia và gây ảnh hưởng đến các vấn đề an ninh khu vực, họ sẽ thường nghiêng về các hợp tác trên phạm vi nhỏ như hợp tác song phương, 3 bên và 4 bên, cũng nhằm lôi kéo các nước châu Âu can thiệp các vấn đề Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Những hành động này (nếu có) có thể làm đảo lộn khuôn khổ hợp tác an ninh khu vực hiện có, làm suy yếu vài trò trung tâm của ASEAN trong các vấn đề khu vực và đe dọa đến sự tiến triển của cơ chế hợp tác an ninh khu vực lấy ASEAN làm trung tâm. 

Ngoài ra, các vấn đề được đề cập trong Đối thoại an ninh 4 bên còn trùng lặp với cơ chế hợp tác khu vực do ASEAN dẫn dắt, điều này có thể làm giảm sự quan tâm của một số nước đối với cơ chế ASEAN.

Huy Thông (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?