Thêm động thái mở rộng của Bộ tứ

Từ sau hội nghị thượng đỉnh đầu tiên được tổ chức theo hình thức trực tuyến hồi tháng 3-2021, Đối thoại an ninh 4 bên (gọi tắt là Bộ tứ - quad) gồm Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Australia một mặt mở rộng các chủ đề hợp tác, thúc đẩy cơ chế đối thoại theo hướng thiết thực hơn, mặt khác tăng cường sự tương tác với các nước ngoài nhóm, xây dựng khuôn khổ theo hướng “Bộ tứ mở rộng” với nhiều động thái náo nhiệt.

Một trong những động thái đó là thúc đẩy các hội nghị thượng đỉnh được tổ chức thường xuyên hơn và thành lập các nhóm công tác, mức độ thể chế hóa không ngừng được nâng lên. Kể từ khi khởi động lại Đối thoại an ninh 4 bên vào năm 2017, Bộ tứ đã nâng từ cấp độ nhóm công tác lên cấp ngoại trưởng vào năm 2019. 

Đặc biệt là sau khi Tổng thống Mỹ Joe Biden lên nắm quyền với việc thúc đẩy Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, các nước đều bày tỏ sự ủng hộ và thái độ tích cực trong việc thúc đẩy Bộ tứ tiếp tục phát triển. 4 nước còn tuyên bố thành lập 3 nhóm công tác: nhóm công tác chuyên gia vaccine, nhóm công tác khí hậu và nhóm công tác công nghệ then chốt và mới nổi, cho thế giới thấy rằng họ có khả năng cung cấp các sản phẩm công cộng đích thực, chứ không phải chỉ tập trung vào vấn đề ứng phó với những thách thức đến từ Trung Quốc.

Lễ đón tàu chiến Pháp tham gia cuộc tập trận La Perouse tại cảng Kochi.
Lễ đón tàu chiến Pháp tham gia cuộc tập trận La Perouse tại cảng Kochi.

Thứ hai là các chủ đề dần được mở rộng, từ an ninh hàng hải đến cơ sở hạ tầng, hợp tác vaccine, an ninh mạng và biến đổi khí hậu. Ban đầu chỉ tập trung vào an ninh hàng hải, giờ đây lãnh đạo các nước này đã thảo luận về các vấn đề như tác động của đại dịch COVID-19, biến đổi khí hậu, an ninh mạng, công nghệ then chốt, chống khủng bố, đầu tư cơ sở hạ tầng chất lượng cao, viện trợ nhân đạo và cứu trợ thảm họa. Lãnh đạo 4 nước đã nhất trí khởi động chương trình hợp tác vaccine cho khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương với cam kết tập hợp lực lượng để sản xuất ít nhất 1 tỷ liều vaccine phòng COVID-19 trước năm 2022, đồng thời thúc đẩy việc cung ứng vaccine và hợp tác để đưa vaccine đến tay người tiêu dùng, tập trung vào các nước đang phát triển ở Đông Nam Á và Nam Thái Bình Dương.

Các nước thành viên Bộ tứ còn không ngừng mở rộng đồng minh và đối tác, tăng cường mạng lưới nhanh chóng. Đầu tháng 4, Bộ tứ cùng Pháp tổ chức cuộc tập trận La Perouse ở vịnh Bengal. Sau đó tàu chiến Pháp lại tham gia cuộc tập trận Varuna của Ấn Độ và tiến hành tuần tra hướng về phía Tây Thái Bình Dương. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ và đồng cấp Philippines điện đàm về tình hình Biển Đông và khởi động lại cuộc tập trận chung “Vai kề vai” đã bị gián đoạn vào năm 2020... Các đối tác song phương, 3 bên, thậm chí là 4-5 bên không những giúp các bên có thể phối hợp với nhau trong hành động, bổ trợ và hình thành trụ cột quan trọng cho cơ chế Đối thoại an ninh 4 bên, mà còn mở đường cho các đối thoại trong tương lai.

Đối thoại an ninh 4 bên được khởi động trong bối cảnh các bên đều thúc đẩy Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và cởi mở, đặc biệt là chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ rõ ràng là nhằm vào Trung Quốc. Điều này quyết định việc Bộ tứ với vai trò trụ cột của chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương sẽ là công cụ chính để Mỹ thực hiện chiến lược ngăn chặn và bao vây đối với Trung Quốc. 

Mặc dù tuyên bố chung được đưa ra trong hội nghị thượng đỉnh đầu tiên của Bộ tứ chưa nhắc đến cụm từ “Trung Quốc” nào nhưng các nguyên tắc mà nó nhấn mạnh như tự do, cởi mở, giá trị dân chủ và không ép buộc, cũng như các vấn đề đang quan tâm như ngoại giao vaccine, an toàn hàng hải, công nghệ then chốt, an ninh chuỗi cung ứng và cơ sở hạ tầng đều dường như ám chỉ và nhắm đến Trung Quốc. Các biện pháp của Bộ tứ nhằm kiềm chế Trung Quốc có vẻ như không chỉ giới hạn trong lĩnh vực an ninh hàng hải, mà còn mở rộng sang các lĩnh vực quan trọng như công nghệ then chốt, với ý đồ hợp lực để đối phó một cách toàn diện với sức mạnh và ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc.

Đội hình Hải quân Pháp và Hải quân Ấn Độ trong cuộc tập trận Varuna.
Đội hình Hải quân Pháp và Hải quân Ấn Độ trong cuộc tập trận Varuna.

Cả 4 nước của Bộ tứ đều là thành viên của các cơ chế an ninh chủ yếu của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương với Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) là nòng cốt. Để xóa tan sự hoài nghi của các nước ASEAN về sự bất ổn địa chính trị, lãnh đạo các nước Bộ tứ một lần nữa nhấn mạnh ủng hộ sự đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN.

Tuy nhiên, thực tế khi tham gia và gây ảnh hưởng đến các vấn đề an ninh khu vực, họ sẽ thường nghiêng về các hợp tác trên phạm vi nhỏ như hợp tác song phương, 3 bên và 4 bên, cũng nhằm lôi kéo các nước châu Âu can thiệp các vấn đề Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Những hành động này (nếu có) có thể làm đảo lộn khuôn khổ hợp tác an ninh khu vực hiện có, làm suy yếu vài trò trung tâm của ASEAN trong các vấn đề khu vực và đe dọa đến sự tiến triển của cơ chế hợp tác an ninh khu vực lấy ASEAN làm trung tâm. 

Ngoài ra, các vấn đề được đề cập trong Đối thoại an ninh 4 bên còn trùng lặp với cơ chế hợp tác khu vực do ASEAN dẫn dắt, điều này có thể làm giảm sự quan tâm của một số nước đối với cơ chế ASEAN.

Huy Thông (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.