The Intercept: Nỗi ám ảnh của quân đội Mỹ

Được thành lập từ cách đây hơn một năm, The Intercept đã gây chấn động dư luận thế giới bằng một loạt tiết lộ về các bí mật quân sự của Mỹ mà gần đây nhất là về những sai lầm chết người trong các cuộc không kích bằng máy bay không người lái tại Afghanistan.

Không giống như trang WikiLeaks của ông chủ Julian Assange, The Intercept hoạt động với một cơ chế mở đặc biệt dưới sự dẫn dắt tài tình của 3 nhà báo Glenn Greenwald, Laura Poitras và Jeremy Scahill.

The Intercept hồi tháng 10-2015 đã tiết lộ bí mật về việc các máy bay không người lái của Mỹ đã sát hại nhiều dân thường Afghanistan.
The Intercept hồi tháng 10-2015 đã tiết lộ bí mật về việc các máy bay không người lái của Mỹ đã sát hại nhiều dân thường Afghanistan.

Theo tin từ tờ The Guardian, hiện cả 3 nhà báo nói trên đều đang nằm trong danh sách theo dõi đặc biệt của Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI). Bởi lẽ, giới chức an ninh Mỹ đang hy vọng rằng, Glenn Greenwald, Laura Poitras và đặc biệt là Jeremy Scahill có thể giúp họ tìm được nhân vật được biết đến với bí danh "Snowden 2.0" - người đã tiết lộ về các danh sách theo dõi khủng bố của Mỹ cũng như những vụ không kích nhầm vào dân thường Afghanistan của lực lượng không quân Mỹ? Bên cạnh đó, FBI cũng muốn thắt chặt các hoạt động của The Intercept để không xảy ra thêm bất kỳ một vụ rò rỉ thông tin mật nào khác.

Tuy nhiên, những đe dọa và kiểm soát này không làm nao núng tinh thần "phơi bày sự thật ra ánh sáng công lý" của nhóm phóng viên ở The Intercept. Trong lần trả lời phỏng vấn Hãng CNN, Glenn Greenwald cho biết anh đã quá quen với những trò đe dọa nói trên và sẽ có cách để làm sao The Intercept vẫn mang đến những "thông tin bổ ích" cho người đọc.

Ba nhà báo điều hành The Intercept đang bị FBI theo dõi chặt chẽ.
Ba nhà báo điều hành The Intercept đang bị FBI theo dõi chặt chẽ.

Cũng theo Glenn Greenwald thì mỗi một phóng sự điều tra tiết lộ các bí mật quân sự của Mỹ đều được thực hiện khá công phu (từ 6 tháng đến 2 năm) và nhận được sự trợ giúp của rất nhiều người trong cuộc. Kinh nghiệm trong mỗi lần lấy tin của Glenn Greenwald là phải tạo được sự tin tưởng tuyệt đối với người cung cấp thông tin cho mình và phải có tinh thần "sẵn sàng chấp nhận" mọi rủi ro để bảo vệ nguồn tin của mình.

Nhà báo Glenn Greenwald.
Nhà báo Glenn Greenwald.

Glenn Greenwald kể rằng, từ cái ngày anh được gặp mặt trực tiếp "người thổi còi" Edward Snowden cách đây hơn 2 năm, anh chưa một giây phút nào được thảnh thơi. Lúc nào, Glenn Greenwald cũng được FBI "chăm sóc kỹ lưỡng". Thậm chí, văn phòng, nhà riêng của anh đều bị lục soát. Ấy thế nhưng họ cũng chẳng thể tìm được bất kỳ thông tin nào để làm ảnh hưởng đến cuộc sống hay số phận của Edward Snowden. Bản gốc của các nguồn tài liệu mà Edward Snowden cung cấp cho Glenn Greenwald ngày anh bỏ trốn sang Hồng Kông rồi cả những thông tin được gửi khi đang sống tị nạn tại Nga đều được cất giữ tại một nơi bí mật.

Glenn Greenwald cho biết, anh có ít nhất 4 chiếc laptop với những cách thức khóa mã tài liệu riêng biệt. Anh nói: "Tôi không bao giờ cung cấp tin cho chính phủ và họ cũng chẳng bao giờ tìm thấy gì trong laptop của tôi".

Sau sự kiện đình đám liên quan đến Edward Snowden, Glenn Greenwald liên tục được vinh danh tại các giải thưởng báo chí lớn trên thế giới như giải của tạp chí Foregin Policy năm 2013; giải Nhất về loạt phóng sự điều tra về chương trình nghe lén quy mô lớn của Mỹ và Anh do tờ The Guardian đứng ra tổ chức; giải thưởng Pulitzer của Mỹ năm 2014.

Chưa hết, tại giải thưởng báo chí danh giá George Polk lần thứ 65 của Mỹ, anh cùng 4 nhà báo khác chuyên viết về sự kiện Edward Snowden, trong đó có nữ đồng nghiệp đồng thời là người cùng anh sáng lập ra The Intercept, nữ đạo diễn kiêm quay phim Laura Poitras đã nhận được giải Nhất vì đã "phơi bày bộ mặt thật về lực lượng tình báo Mỹ".

Được biết, Glenn Greenwald là bình luận viên cho chuyên mục tự do công dân và một số chuyên mục khác của tờ The Guardian, chi nhánh tại Mỹ. Trước khi tham gia vào làng báo, anh còn là một luật sư nổi tiếng và là cộng tác viên thân thiết của một số tờ báo chính trị như The New York Times, Los Angeles Times, The American Conservative, The National Interest và In These Times. Glenn Greenwald đã viết 4 cuốn sách và 3 trong số đó được tờ The New York Times xếp vào hàng bán chạy nhất.

Anh còn được mời làm diễn giả tại nhiều trường đại học lớn ở Mỹ như Đại học Harvard, Đại học Yale, Đại học Pennsylvania, Đại học Brown, Đại học Wisconsin, Đại học Maryland. Về đời sống riêng tư, Glenn Greenwald không bao giờ giấu giếm việc mình là người đồng tính. Anh thường xuyên sống ở Rio de Janeiro (Brazil), thành phố quê hương của bạn trai là David Michael Miranda. Hai người đã sống chung với nhau trong một thời gian dài và nuôi tới 11 con chó  mà họ tình cờ nhặt được ở ngoài đường.

Đạo diễn, quay phim tài liệu Laura Poitras.
Đạo diễn, quay phim tài liệu Laura Poitras.

Luôn bên cạnh động viên, hỗ trợ và là đồng nghiệp đầu tiên cùng Glenn Greenwald gặp gỡ, quay phim về Edward Snowden là nhà làm phim tài liệu Laura Poitras. Laura Poitras đã nhận được nhiều giải thưởng cho các tác phẩm của mình, trong đó có giải Oscar 2015 cho phim tài liệu hay nhất mang tên "Citizenfour" kể về Edward Snowden.

Cô cũng là nữ nhà báo đầu tiên trong số 4 nhà báo tiếp xúc với "người thổi còi" Edward Snowden dám kiện lại Bộ Tư pháp Mỹ và một số cơ quan tình báo về những phiền toái mà họ gây ra với bà trong quá trình theo dấu cựu nhân viên CIA này. Đơn kiện của cô đã được Tòa án Mỹ thụ lý từ cuối tháng 7 vừa qua. Một điểm thú vị ở nhà làm phim người Mỹ này là tuy là phận nữ nhưng Laura Poitras dám dấn thân trước mọi hiểm nguy, có mặt tại nhiều vùng đất chiến tranh để ghi lại những cảnh có một không hai.

Trước khi cùng làm việc với Glenn Greenwald, Laura Poitras từng bị Cơ quan Tình báo Mỹ theo dõi hồi năm 2006 sau khi bà tới Iraq quay bộ phim mang tên "My Country" về Riyadh al-Adhadh, một bác sĩ nổi tiếng đồng thời là chính trị gia theo dòng Hồi giáo Sunni nổi tiếng ở vùng Vịnh.

Hai năm sau đó, Laura Poitras bị bắt giữ bởi lực lượng biên phòng Mỹ khi thực hiện phóng sự điều tra về nạn tham nhũng ở vùng biên. Sau 4 tiếng đồng hồ bị tra khảo, cô đã được thả với lời đe dọa không nên trở lại Mỹ. Vì thế, Laura Poitras đã quyết định tới sống và làm việc tại Đức.

Chính tại đây, cô đã làm quen với Glenn Greenwall và tình cờ tham gia vào hành trình đưa tin về cuộc trốn chạy cũng như những bí mật của quân đội Mỹ mà Edward Snowden tiết lộ. Hiện tại, Laura Poitras đang đóng vai trò nhà sản xuất, quay phim và biên tập cho Kênh truyền hình Channel 4. Đồng thời, cô cũng tham gia tích cực vào hoạt động của tờ The Intercept với mong muốn công bố cho cộng đồng thế giới biết về những mặt trái trong xã hội, trong hoạt động của các cơ quan tình báo và quân đội Mỹ. 

Nhà báo Jeremy Scahill.
Nhà báo Jeremy Scahill.
Nhà báo Glenn Greenwall (bên trái) và nhà báo Jeremy Scahill.
Nhà báo Glenn Greenwall (bên trái) và nhà báo Jeremy Scahill.

Người cuối cùng trong nhóm điều hành trang web The Intercept và cũng là nhà báo trẻ tuổi nhất là Jeremy Scahill. Jeremy Scahill là người duy nhất nắm được nguồn thông tin về chương trình máy bay không người lái của Mỹ do một cựu quân nhân Mỹ cung cấp.  Mới 31 tuổi nhưng Jeremy Scahill đã là một nhà báo khá nổi tiếng ở Mỹ với những phóng sự điều tra về cuộc chiến ở Afghanistan, Iraq, bê bối trong Công ty Blackwater, cuộc chiến chống khủng bố do Mỹ dẫn đầu. Trong các bài viết của mình, Jeremy Scahill thường có cách nhìn khác lạ và tìm được những thông tin ẩn sâu đằng sau sự việc đã xảy ra.

Hãng AP cho hay, chàng phóng viên đến từ Chicago này đã bị FBI theo dõi từ cuối năm ngoái khi anh đăng tải bài báo nói rằng, 1/2 trong tổng số 680.000 người bị nghi là phần tử khủng bố ở Mỹ thực ra lại "chả có mối quan hệ với bất kỳ một tổ chức khủng bố nào". FBI cũng tin rằng, Jeremy Scahill đang có mối liên hệ mật thiết với một nhân vật khác được biết dưới bí danh "Snowden 2.0" và thường xuyên có mặt tại nhà riêng của người này ở bang Virginia. Đài MSNBC dẫn lời một đồng nghiệp của Jeremy Scahill nói rằng, Jeremy Scahill luôn kỳ công và cẩn trọng mỗi khi thực hiện các phóng sự điều tra. Anh sẵn sàng bỏ ra cả năm trời để theo đuổi một sự kiện cho dù có gặp nhiều nguy hiểm.

Điểm lợi thế lớn của Jeremy Scahill so với các nhà báo khác là anh có thể làm được nhiều công đoạn trong ngành báo như làm phát thanh, quay video truyền hình, viết báo giấy và làm tin cho các trang điện tử. Anh cũng có kiến thức khá rộng về lĩnh vực công nghệ thông tin nên biết cách moi móc được nhiều thông tin lạ từ Internet.

Trước khi chuyên tâm làm việc cho The Intercept, Jeremy Scahill đã khởi nghiệp báo chí trong vai trò sản xuất phim truyền hình, phát thành viên của chuyên mục "Democracy Now" và chương trình phim tài liệu trên sóng phát thanh mang tên "Drilling and Killing". Jeremy Scahill cũng là một trong những phóng viên đã tích cực tham gia viết loạt bài phóng sự phát hiện ra sự tồn tại bất hợp pháp của những trung tâm chống khủng bố và tra tấn tù nhân của Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) hồi năm 2011.

Sông Thương (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.