The Intercept: Nỗi ám ảnh của quân đội Mỹ

Được thành lập từ cách đây hơn một năm, The Intercept đã gây chấn động dư luận thế giới bằng một loạt tiết lộ về các bí mật quân sự của Mỹ mà gần đây nhất là về những sai lầm chết người trong các cuộc không kích bằng máy bay không người lái tại Afghanistan.

Không giống như trang WikiLeaks của ông chủ Julian Assange, The Intercept hoạt động với một cơ chế mở đặc biệt dưới sự dẫn dắt tài tình của 3 nhà báo Glenn Greenwald, Laura Poitras và Jeremy Scahill.

The Intercept hồi tháng 10-2015 đã tiết lộ bí mật về việc các máy bay không người lái của Mỹ đã sát hại nhiều dân thường Afghanistan.
The Intercept hồi tháng 10-2015 đã tiết lộ bí mật về việc các máy bay không người lái của Mỹ đã sát hại nhiều dân thường Afghanistan.

Theo tin từ tờ The Guardian, hiện cả 3 nhà báo nói trên đều đang nằm trong danh sách theo dõi đặc biệt của Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI). Bởi lẽ, giới chức an ninh Mỹ đang hy vọng rằng, Glenn Greenwald, Laura Poitras và đặc biệt là Jeremy Scahill có thể giúp họ tìm được nhân vật được biết đến với bí danh "Snowden 2.0" - người đã tiết lộ về các danh sách theo dõi khủng bố của Mỹ cũng như những vụ không kích nhầm vào dân thường Afghanistan của lực lượng không quân Mỹ? Bên cạnh đó, FBI cũng muốn thắt chặt các hoạt động của The Intercept để không xảy ra thêm bất kỳ một vụ rò rỉ thông tin mật nào khác.

Tuy nhiên, những đe dọa và kiểm soát này không làm nao núng tinh thần "phơi bày sự thật ra ánh sáng công lý" của nhóm phóng viên ở The Intercept. Trong lần trả lời phỏng vấn Hãng CNN, Glenn Greenwald cho biết anh đã quá quen với những trò đe dọa nói trên và sẽ có cách để làm sao The Intercept vẫn mang đến những "thông tin bổ ích" cho người đọc.

Ba nhà báo điều hành The Intercept đang bị FBI theo dõi chặt chẽ.
Ba nhà báo điều hành The Intercept đang bị FBI theo dõi chặt chẽ.

Cũng theo Glenn Greenwald thì mỗi một phóng sự điều tra tiết lộ các bí mật quân sự của Mỹ đều được thực hiện khá công phu (từ 6 tháng đến 2 năm) và nhận được sự trợ giúp của rất nhiều người trong cuộc. Kinh nghiệm trong mỗi lần lấy tin của Glenn Greenwald là phải tạo được sự tin tưởng tuyệt đối với người cung cấp thông tin cho mình và phải có tinh thần "sẵn sàng chấp nhận" mọi rủi ro để bảo vệ nguồn tin của mình.

Nhà báo Glenn Greenwald.
Nhà báo Glenn Greenwald.

Glenn Greenwald kể rằng, từ cái ngày anh được gặp mặt trực tiếp "người thổi còi" Edward Snowden cách đây hơn 2 năm, anh chưa một giây phút nào được thảnh thơi. Lúc nào, Glenn Greenwald cũng được FBI "chăm sóc kỹ lưỡng". Thậm chí, văn phòng, nhà riêng của anh đều bị lục soát. Ấy thế nhưng họ cũng chẳng thể tìm được bất kỳ thông tin nào để làm ảnh hưởng đến cuộc sống hay số phận của Edward Snowden. Bản gốc của các nguồn tài liệu mà Edward Snowden cung cấp cho Glenn Greenwald ngày anh bỏ trốn sang Hồng Kông rồi cả những thông tin được gửi khi đang sống tị nạn tại Nga đều được cất giữ tại một nơi bí mật.

Glenn Greenwald cho biết, anh có ít nhất 4 chiếc laptop với những cách thức khóa mã tài liệu riêng biệt. Anh nói: "Tôi không bao giờ cung cấp tin cho chính phủ và họ cũng chẳng bao giờ tìm thấy gì trong laptop của tôi".

Sau sự kiện đình đám liên quan đến Edward Snowden, Glenn Greenwald liên tục được vinh danh tại các giải thưởng báo chí lớn trên thế giới như giải của tạp chí Foregin Policy năm 2013; giải Nhất về loạt phóng sự điều tra về chương trình nghe lén quy mô lớn của Mỹ và Anh do tờ The Guardian đứng ra tổ chức; giải thưởng Pulitzer của Mỹ năm 2014.

Chưa hết, tại giải thưởng báo chí danh giá George Polk lần thứ 65 của Mỹ, anh cùng 4 nhà báo khác chuyên viết về sự kiện Edward Snowden, trong đó có nữ đồng nghiệp đồng thời là người cùng anh sáng lập ra The Intercept, nữ đạo diễn kiêm quay phim Laura Poitras đã nhận được giải Nhất vì đã "phơi bày bộ mặt thật về lực lượng tình báo Mỹ".

Được biết, Glenn Greenwald là bình luận viên cho chuyên mục tự do công dân và một số chuyên mục khác của tờ The Guardian, chi nhánh tại Mỹ. Trước khi tham gia vào làng báo, anh còn là một luật sư nổi tiếng và là cộng tác viên thân thiết của một số tờ báo chính trị như The New York Times, Los Angeles Times, The American Conservative, The National Interest và In These Times. Glenn Greenwald đã viết 4 cuốn sách và 3 trong số đó được tờ The New York Times xếp vào hàng bán chạy nhất.

Anh còn được mời làm diễn giả tại nhiều trường đại học lớn ở Mỹ như Đại học Harvard, Đại học Yale, Đại học Pennsylvania, Đại học Brown, Đại học Wisconsin, Đại học Maryland. Về đời sống riêng tư, Glenn Greenwald không bao giờ giấu giếm việc mình là người đồng tính. Anh thường xuyên sống ở Rio de Janeiro (Brazil), thành phố quê hương của bạn trai là David Michael Miranda. Hai người đã sống chung với nhau trong một thời gian dài và nuôi tới 11 con chó  mà họ tình cờ nhặt được ở ngoài đường.

Đạo diễn, quay phim tài liệu Laura Poitras.
Đạo diễn, quay phim tài liệu Laura Poitras.

Luôn bên cạnh động viên, hỗ trợ và là đồng nghiệp đầu tiên cùng Glenn Greenwald gặp gỡ, quay phim về Edward Snowden là nhà làm phim tài liệu Laura Poitras. Laura Poitras đã nhận được nhiều giải thưởng cho các tác phẩm của mình, trong đó có giải Oscar 2015 cho phim tài liệu hay nhất mang tên "Citizenfour" kể về Edward Snowden.

Cô cũng là nữ nhà báo đầu tiên trong số 4 nhà báo tiếp xúc với "người thổi còi" Edward Snowden dám kiện lại Bộ Tư pháp Mỹ và một số cơ quan tình báo về những phiền toái mà họ gây ra với bà trong quá trình theo dấu cựu nhân viên CIA này. Đơn kiện của cô đã được Tòa án Mỹ thụ lý từ cuối tháng 7 vừa qua. Một điểm thú vị ở nhà làm phim người Mỹ này là tuy là phận nữ nhưng Laura Poitras dám dấn thân trước mọi hiểm nguy, có mặt tại nhiều vùng đất chiến tranh để ghi lại những cảnh có một không hai.

Trước khi cùng làm việc với Glenn Greenwald, Laura Poitras từng bị Cơ quan Tình báo Mỹ theo dõi hồi năm 2006 sau khi bà tới Iraq quay bộ phim mang tên "My Country" về Riyadh al-Adhadh, một bác sĩ nổi tiếng đồng thời là chính trị gia theo dòng Hồi giáo Sunni nổi tiếng ở vùng Vịnh.

Hai năm sau đó, Laura Poitras bị bắt giữ bởi lực lượng biên phòng Mỹ khi thực hiện phóng sự điều tra về nạn tham nhũng ở vùng biên. Sau 4 tiếng đồng hồ bị tra khảo, cô đã được thả với lời đe dọa không nên trở lại Mỹ. Vì thế, Laura Poitras đã quyết định tới sống và làm việc tại Đức.

Chính tại đây, cô đã làm quen với Glenn Greenwall và tình cờ tham gia vào hành trình đưa tin về cuộc trốn chạy cũng như những bí mật của quân đội Mỹ mà Edward Snowden tiết lộ. Hiện tại, Laura Poitras đang đóng vai trò nhà sản xuất, quay phim và biên tập cho Kênh truyền hình Channel 4. Đồng thời, cô cũng tham gia tích cực vào hoạt động của tờ The Intercept với mong muốn công bố cho cộng đồng thế giới biết về những mặt trái trong xã hội, trong hoạt động của các cơ quan tình báo và quân đội Mỹ. 

Nhà báo Jeremy Scahill.
Nhà báo Jeremy Scahill.
Nhà báo Glenn Greenwall (bên trái) và nhà báo Jeremy Scahill.
Nhà báo Glenn Greenwall (bên trái) và nhà báo Jeremy Scahill.

Người cuối cùng trong nhóm điều hành trang web The Intercept và cũng là nhà báo trẻ tuổi nhất là Jeremy Scahill. Jeremy Scahill là người duy nhất nắm được nguồn thông tin về chương trình máy bay không người lái của Mỹ do một cựu quân nhân Mỹ cung cấp.  Mới 31 tuổi nhưng Jeremy Scahill đã là một nhà báo khá nổi tiếng ở Mỹ với những phóng sự điều tra về cuộc chiến ở Afghanistan, Iraq, bê bối trong Công ty Blackwater, cuộc chiến chống khủng bố do Mỹ dẫn đầu. Trong các bài viết của mình, Jeremy Scahill thường có cách nhìn khác lạ và tìm được những thông tin ẩn sâu đằng sau sự việc đã xảy ra.

Hãng AP cho hay, chàng phóng viên đến từ Chicago này đã bị FBI theo dõi từ cuối năm ngoái khi anh đăng tải bài báo nói rằng, 1/2 trong tổng số 680.000 người bị nghi là phần tử khủng bố ở Mỹ thực ra lại "chả có mối quan hệ với bất kỳ một tổ chức khủng bố nào". FBI cũng tin rằng, Jeremy Scahill đang có mối liên hệ mật thiết với một nhân vật khác được biết dưới bí danh "Snowden 2.0" và thường xuyên có mặt tại nhà riêng của người này ở bang Virginia. Đài MSNBC dẫn lời một đồng nghiệp của Jeremy Scahill nói rằng, Jeremy Scahill luôn kỳ công và cẩn trọng mỗi khi thực hiện các phóng sự điều tra. Anh sẵn sàng bỏ ra cả năm trời để theo đuổi một sự kiện cho dù có gặp nhiều nguy hiểm.

Điểm lợi thế lớn của Jeremy Scahill so với các nhà báo khác là anh có thể làm được nhiều công đoạn trong ngành báo như làm phát thanh, quay video truyền hình, viết báo giấy và làm tin cho các trang điện tử. Anh cũng có kiến thức khá rộng về lĩnh vực công nghệ thông tin nên biết cách moi móc được nhiều thông tin lạ từ Internet.

Trước khi chuyên tâm làm việc cho The Intercept, Jeremy Scahill đã khởi nghiệp báo chí trong vai trò sản xuất phim truyền hình, phát thành viên của chuyên mục "Democracy Now" và chương trình phim tài liệu trên sóng phát thanh mang tên "Drilling and Killing". Jeremy Scahill cũng là một trong những phóng viên đã tích cực tham gia viết loạt bài phóng sự phát hiện ra sự tồn tại bất hợp pháp của những trung tâm chống khủng bố và tra tấn tù nhân của Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) hồi năm 2011.

Sông Thương (tổng hợp)

Các tin khác

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.