Thấy gì từ cuộc trao đổi tù nhân lịch sử giữa Nga và Ukraine?

Sau 5 năm xung đột, Nga và Ukraine đã thực hiện một cuộc trao đổi chưa từng có với 70 tù nhân, 35 người mỗi bên, vào ngày 7-9. Cuộc trao đổi được cộng đồng quốc tế ca ngợi là một bước đầu tiên hướng tới hòa bình.

Sáng 7-9, hai chiếc xe ca rời khỏi nhà tù Lefortovo ở Moscow đến sân bay Vnukovo, phía Tây Nam thủ đô nước Nga.

35 tù nhân Ukraine đã bước ra khỏi xe để lên máy bay về Kiev. Trong số đó, 24 thủy thủ bị Nga bắt giữ năm ngoái ở eo biển Kerch. Ngoài ra còn có nhà báo Roman Souchtchenko, đạo diễn Oleg Sentsov, những người Ukraine đã bị Nga kết tội âm mưu khủng bố.

Khi chiếc máy bay chở 35 tù nhân Ukraine hạ cánh xuống đường băng sân bay Kiev, những tù nhân lần lượt bước xuống, họ được Tổng thống Volodymyr Zelensky chào đón từng người một, sau đó là những cái ôm từ vòng tay của người thân... Việc trao đổi tù nhân này là một lời hứa trong chiến dịch tranh cử của ông Zelensky.

“Tôi - Volodymyr Zelensky và Tổng thống Vladimir Putin đã làm đúng những gì chúng tôi đã hứa”, Tổng thống Ukraine phát biểu.

Nhà làm phim Oleg Sentsov (ôm con gái) được trả tự do cùng nhiều tù nhân khác trong một cuộc trao đổi tù nhân chưa từng có vào ngày 7-9.
Nhà làm phim Oleg Sentsov (ôm con gái) được trả tự do cùng nhiều tù nhân khác trong một cuộc trao đổi tù nhân chưa từng có vào ngày 7-9.

Sau cuộc hội ngộ ngắn tại sân bay, 35 tù nhân vừa được tự do lên xe buýt đến bệnh viện để thực hiện các xét nghiệm cần thiết. Sau nhiều năm bị giam giữ, có thể phải mất ít ngày họ mới nhận ra làm thế nào để bắt đầu một cuộc sống mới. Oleg Sentsov, nhà làm phim người Ukraine, cũng như những người khác có trong cuộc trao đổi này được đích thân Tổng thống Putin ký lệnh ân xá.

Theo thông báo từ Điện Kremlin, 35 người Nga bị Ukraine cầm tù cũng được thả cùng thời điểm. Trong số này có thủ lĩnh của phe nổi dậy tại miền Đông Ukraine, là Volodymyr Tsemakh. Nhân vật này được coi là một trong những nhân chứng then chốt trong vụ máy bay Malaysia MH17 bị bắn hạ tại miền Đông Ukraine hồi năm 2014.

Bộ Ngoại giao Nga bình luận về việc trao đổi tù nhân giữa Moscow và Kiev: “Chúng tôi tin rằng việc trao đổi tù nhân giữa Nga và Ukraine là một tín hiệu tích cực cần phải tuân theo các bước quan trọng khác để đưa quan hệ Nga-Ukraine ra khỏi tình trạng bế tắc hiện tại cũng như để góp phần hiện thực hóa các thỏa thuận Minsk”.

Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh, việc trao đổi tù nhân đã được thực hiện nhờ việc thực hiện các thỏa thuận được ký kết giữa tổng thống hai nước. “Không giống những người tiền nhiệm, chính quyền mới của ông Volodymyr Zelensky đã cho thấy một cách tiếp cận thận trọng và sẵn sàng thỏa hiệp”, tuyên bố của Bộ Ngoại giao Nga viết.

Theo các nhà ngoại giao Nga, “vai trò chính” trong việc bình thường hóa tình hình ở Ukraine thuộc về chính quyền Ukraine, họ phải từ bỏ thói quen buộc tội Nga phải chịu trách nhiệm cho tất cả những bất hạnh xảy ra với đất nước họ. Các điều khoản của cuộc trao đổi này là chủ đề của nhiều cuộc đàm phán khó khăn giữa Moscow và Kiev.

Thứ Năm tuần trước, Tổng thống Nga Putin lần đầu tiên phát biểu về chủ đề này. Ông nói cuộc trao đổi này sắp diễn ra và là bước đệm cho việc bình thường hóa quan hệ giữa hai nước.

Đây là một sự ấm áp mới trong mối quan hệ giữa Moscow và Kiev kể từ khi cuộc khủng hoảng bùng nổ ở Ukraine vào cuối năm 2013. Cuộc trao đổi được ca ngợi bởi các nhà lãnh đạo Mỹ, Đức và Pháp. Thủ tướng Đức, bà Merkel nói đến một “tia hy vọng”.

Vào sáng 7-9, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper, đang ở thăm Pháp cùng Bộ trưởng Quốc phòng Florence Parly, đã lên tiếng chúc mừng cuộc trao đổi tù nhân trên nhưng vẫn lưu ý rằng các nước phương Tây vẫn không dễ làm bạn với Nga.

Từ trái qua: Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Florence Parly, Ngoại trưởng Pháp Yves Le Drian, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergey Shoygu trong cuộc họp Hội đồng hợp tác an ninh Pháp - Nga (2+2), tại Moscow, Nga, ngày 9-9.
Từ trái qua: Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Florence Parly, Ngoại trưởng Pháp Yves Le Drian, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergey Shoygu trong cuộc họp Hội đồng hợp tác an ninh Pháp - Nga (2+2), tại Moscow, Nga, ngày 9-9.

Việc trao đổi này giúp Nga hạ nhiệt quan hệ với nước láng giềng và với Liên minh châu Âu. Tổng thống Pháp Macron nhấn mạnh rằng các điều kiện sẽ nhanh chóng được đáp ứng để tổ chức một hội nghị thượng đỉnh hòa bình về Ukraine. Ông muốn có một hội nghị thượng đỉnh theo định dạng Normandy, nơi quy tụ những người đứng đầu nhà nước Ukraine, Nga, Đức và Pháp.

Hội nghị có thể được tổ chức vào cuối tháng 9 này, lần đầu tiên sau 4 năm đình trệ. Thủ tướng Đức Merkel cho biết cuộc gặp sẽ được tổ chức tại Paris.

Một tháng trước, Tổng thống Pháp Macron đã mời Tổng thống Putin tới Pháp. Ngày 9-9, Nga và Pháp họp cấp cao trong khuôn khổ 2+2 (Ngoại giao và Quốc phòng) đầu tiên tại Moscow kể từ 2014, sau khi Nga sáp nhập bán đảo Crimea. Với ngành ngoại giao Nga, đây là một tín hiệu mới cho việc bình thường hóa và hòa dịu quan hệ giữa Nga và Pháp, một trong những nước lớn của Liên minh châu Âu. Đây là một thiện chí đối thoại do chính Tổng thống Pháp đề xuất.

Tại cuộc họp ngày 9-9, các bộ trưởng Pháp và Nga bàn nhiều vấn đề từ Syria, Iran, cho đến cả Ukraine mà sự kiện mới nhất là cuộc trao đổi tù nhân quan trọng vừa diễn ra. Đây có thể sẽ là khúc dạo đầu cho việc tái khởi động các cuộc thương lượng cho hồ sơ Ukraine hoàn toàn bị ngưng trệ kể từ khi thỏa thuận Minks được ký kết năm 2015.

Với Moscow, điều quan trọng hơn cả là mong muốn không chỉ thoát khỏi sự cô lập ngoại giao - tức nối lại đối thoại với các nước phương Tây - mà nhất là phải đạt được việc dỡ bỏ các trừng phạt đang đè nặng lên nền kinh tế đất nước. Để có được điều này, cần phải có tiến triển trong hồ sơ Ukraine, từ gỡ mìn, rút các vũ khí hạng nặng và về chính trị của thỏa thuận Minks.

Trong một tuyên bố, Ngoại trưởng Pháp cho biết ông muốn hỗ trợ những nỗ lực của Kiev và Moscow để có được tiến bộ hơn nữa trong những tuần tới. Theo Bộ trưởng Pháp, ưu tiên hàng đầu là củng cố lệnh ngừng bắn giữa hai nước, rút vũ khí hạng nặng, rà phá bom mìn và các biện pháp nhân đạo khẩn cấp cho người dân khu vực Donbass.

Tuy nhiên, các cuộc đàm phán sẽ phức tạp hơn việc thả tù nhân: bảo đảm lệnh ngừng bắn, xác định giải pháp chính trị cho cuộc chiến, lên kế hoạch cho tương lai của Crimea hoặc giải quyết các vấn đề nghiêm trọng về năng lượng, kinh tế và thương mại.

Về phần mình, Tổng thống Zelensky trước đây đã kêu gọi một cuộc họp khẩn cấp của các nhà lãnh đạo định dạng Normandy với sự tham gia của Tổng thống Mỹ Donald Trump và cựu lãnh đạo Chính phủ Anh, Theresa May.

Tổng thống Nga Putin cho biết vào hồi tháng 7-2019 rằng có thể xem xét đề xuất của Ukraine về việc mở rộng định dạng Normandy sau khi chính phủ mới ở Kiev được thành lập và các cuộc bầu cử quốc hội ở Ukraine được tổ chức xong. Ngoài ra, ông cũng nói rằng cần phải có sự đồng ý của các quốc gia khác trong định dạng Normandy.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.