Thanh Trì có bánh cuốn ngon...

Hà Nội những ngày cuối tháng 12 bắt đầu đón những đợt lạnh sâu. Mùa đông như đến gần hơn trên mọi nẻo đường. Cái lạnh khiến người dân ngại hơn với việc lang thang đâu đó.

Thế nhưng, tại các góc phố thuộc phường Thanh Trì - quận Hoàng Mai, người ta vẫn thấy khói bốc lên nghi ngút từ bếp tráng bánh cuốn. Những bàn tay thoăn thoắt múc bột, nâng lên đặt xuống, tra hành, gập bánh… Từ đây, mỗi ngày hàng tạ bánh cuốn Thanh Trì lừng danh được đưa đi bán khắp các phố phường của Thủ đô mỗi ngày.

Vẻ đẹp dân dã của bánh cuốn Thanh Trì qua ngòi bút của các nhà văn

Bánh cuốn Thanh Trì, thức quà dung dị nhưng mang hương vị thanh tao khiến những ai đã từng được thưởng thức chẳng thể nào quên. Thậm chí, món ăn đã đi vào thơ ca lưu truyền trong dân gian: “Thanh Trì có bánh cuốn ngon/ Có gò Ngũ nhạc, có con sông Hồng/ Thanh Trì cảnh đẹp, người đông/ Có cây sáo trúc bên đồng lúa xanh”. Không những vậy, nhắc tới món ăn dân dã của đất Kinh kỳ này, nhiều người nghĩ ngay đến các đoạn tả của các nhà văn lớn như Thạch Lam, Nguyễn Tuân, Vũ Bằng…

img_3150.jpg -0
Một hộ gia đình làm nghề tráng bánh cuốn truyền thống của làng.

Nhà văn Nguyễn Tuân không ít lần ca ngợi sự tinh tế trong cách làm bánh cuốn Thanh Trì: “Cái bánh cuốn Thanh Trì ấy, chỉ nhìn lớp bánh trắng mịn màng như làn da em bé, điểm xuyết chút hành phi vàng ruộm, cũng đủ làm lòng người Hà Nội nhớ mãi”. Trong cuốn sách “Miếng ngon Hà Nội”, nhà văn Vũ Bằng đã dành lời khen tặng về thức quà dân dã này: “Bánh cuốn Thanh Trì đưa lên miệng, chưa nhai đã tưởng như bánh “chưa đến môi đã trôi đến cổ mất rồi”. Theo mô tả của nhà văn Vũ Bằng, khoảng những năm 60 của thế kỷ trước, khắp các nẻo đường người ta vẫn thấy những người đàn bà mặc áo nâu dài, đội cái nón đem món bánh cuốn đi bán từ lúc trời vừa hửng sáng. Cơ nghiệp không có gì ngoài một cái thúng trên đậy cái mẹt. Ai mua, người bán hàng hạ cái thúng xuống. Tất cả những "tinh túy" nằm trong lòng cái thúng đó.

Nhà văn Thạch Lam lại nhắc về bánh cuốn với sự tỉ mẩn, là hình ảnh đôi bàn tay khéo léo của người làm bánh, gắn với phẩm chất chịu thương, chịu khó của người phụ nữ Việt. Ông viết: “Múc lưng muôi bột, dàn đều trên khuôn vải, đậy nắp vung lại. Đợi khi mở nắp vung ra, mặt bánh phồng lên tức là bánh đã chín. Sau lấy que tre xọc ngang, nguyên một tờ gạo mong manh được nhắc ra. Xoa một tí mỡ hành cho bóng bẩy rồi gấp lại”.

Thanh Trì có bánh cuốn ngon... -0
Bà Nguyễn Thị Ánh Tuyết (phường Thanh Trì) cho biết, đến nay bà đã có hơn 40 năm làm nghề tráng bánh cuốn.

Rồi ông lại chêm thêm: “Mùi thơm của bánh cuốn bốc lên từ gánh hàng rong như níu kéo bước chân người qua, một phần của Hà Nội sáng sớm giản dị và thiêng liêng”. Nghe mô tả thế thôi là có thể hình dung ra bánh cuốn Thanh Trì, loại bánh cuốn vừa trong vừa mỏng, người tráng bánh khéo là phải làm ra những chiếc bánh mỏng và trong đến mức có thể nhìn thấy rõ được mặt người phía sau…

Bám trụ để giữ nghề truyền thống

Món ăn ẩm thực mang đậm chất văn hóa là thế nhưng để có được bí quyết làm nghề và giữ nghề không đơn giản chút nào. Tiếp tôi trong một góc nhỏ của cửa hàng, bà Nguyễn Thị Ánh Tuyết, một trong số ít người gốc làng Thanh Trì có 3 đời làm nghề tráng bánh cuốn kể: từ những năm 1971, khi đó bà 10 tuổi, đã phụ gia đình xay bột, tráng bánh. Bà ngoại là người học và làm bánh đầu tiên, rồi truyền đến mẹ bà, rồi vào năm 10 tuổi bà chính thức được mẹ truyền nghề để cùng phụ giúp gia đình kiếm sống.

Trong ký ức của bà, vào những năm 1974-1975, làng phát triển nghề rầm rộ, cứ vài ba nhà lại có một nhà làm bánh, hễ ai ở bên ngoài bước vào cổng làng là sẽ bị cuốn ngay bởi hương thơm của mùi hành phi bay khắp thôn xóm. Thường thì xế chiều, dân Thanh Trì mới nổi lửa tráng bánh. Sở dĩ bánh cuốn phải tráng từ chiều cho tới đêm bởi bánh tráng xong phải để qua đêm thì mới bay đi hết mùi nồng của bột. Đến sáng bánh vừa mềm, vừa thơm mát mùi gạo... 

Thanh Trì có bánh cuốn ngon... -0

Theo bà Tuyết, để làm ra được những chiếc bánh cuốn ngon, mang vị riêng cần phải trải qua nhiều công đoạn cầu kỳ, từ khâu chọn gạo, ngâm gạo, xay bột, pha bột, đến pha nước mắm,... gạo phải được lựa chọn kỹ, đó là gạo tẻ ngon, ngâm nước khoảng từ 2-3 tiếng trước khi mang đi xay thành bột. Tiếp theo là đến công đoạn tráng bánh. Bếp tráng phải đủ lửa, không quá to, quá nhỏ.

Khi tráng, người thợ bánh múc một chút bột nước nhỏ láng một lớp mỏng lên mảnh vải được chêm chặt bởi khuôn tre đặt trên nồi nước sôi, đậy vung chừng 1 phút đến khi bột bánh chuyển màu trắng trong phồng lên thì dùng que cất bánh lấy bánh ra để lên cầu đựng bánh và xoa một lớp hành lá phi. Hành phi lá muốn đúng chuẩn cũng phải trần sơ, rồi cho vào chảo mỡ nóng già. “Trước kia khi chưa có bếp điện, tất cả đều tráng bánh bằng bếp than, và từ lúc bê thúng đi bán rong cho đến lúc có cửa hàng riêng, có vất đến mấy, tôi cũng chưa bao giờ nghĩ đến việc bỏ nghề”, bà Tuyết nói.

Thanh Trì có bánh cuốn ngon... -0

Để tạo nên điểm nhấn cho hương vị của món bánh cuốn Thanh Trì, thực khách nên thưởng thức cùng cà cuống. Cà cuống được nướng chín, khi ngửi có mùi hăng, vị cay, ngậy, có thể ăn trực tiếp hoặc cắt nhỏ cho vào nước chấm. Giờ thì, với hiện trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật tràn lan như hiện nay, cà cuống cũng hiếm rồi.

Bà Nguyễn Thị Quỳnh Hoa - Phó Chủ tịch phụ trách khối Văn xã UBND phường Thanh Trì cho biết, hiện trên địa bàn phường có 46 hộ với 216 nhân khẩu làm nghề tráng bánh cuốn truyền thống, trong đó có những gia đình làm nghề lâu đời như nhà bà Ánh Tuyết.

Thanh Trì có bánh cuốn ngon... -0

Khó khăn của làng nghề cũng là trăn trở của nhiều hộ dân, đó là chưa được đưa vào quy hoạch với quy mô làng nghề mà nằm rải rác tại các tổ dân phố theo hộ gia đình. Nhiều cơ sở có mặt bằng sản xuất chật hẹp chưa đáp ứng đủ nhu cầu cho công việc, thiếu nguồn nhân lực nên không đảm bảo được đầy đủ các khâu trong quá trình chuẩn bị và sản xuất mà còn phải đi thuê xay bột.

Nguồn vốn còn gặp nhiều khó khăn để được tiếp cận với các công nghệ hiện đại; chưa được quan tâm đầu tư, hỗ trợ để phát triển sản xuất và duy trì làng nghề. Các hộ gia đình tự tìm kiếm cửa hàng, chưa định hướng phát triển chung, thị trường tiêu thụ chủ yếu tại Hà Nội, chưa có nguồn tiêu thụ lâu dài tại các tỉnh, thành khác, chưa mở rộng được thị trường…

Phạm Huyền

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.