Họa sĩ đồng tính là chủ tịch đảng
Những người cộng sản ở quốc gia Bắc Âu Phần Lan đã quyết định thay đổi một cách đột biến quan niệm “nhân tình thế thái” khi lựa chọn họa sĩ Yuka-Pekka Vaisanen làm thủ lĩnh của mình để chuẩn bị cho những cuộc chiến đấu mới giành lấy chính quyền. Tân Chủ tịch Đảng Cộng sản Phần Lan (Suomen Kommunistinen Puolue, SKP) từ lâu rồi đã không hề ngại ngần khi tuyên bố rằng ông là một người đồng tính.
Năm nay 46 tuổi, Vaisanen nổi tiếng là một họa sĩ khái niệm ở cấp độ quốc tế. Trước đó, ông từng là Bí thư Đảng Cộng sản Phần Lan và cũng là Chủ tịch Liên hiệp các nghệ sĩ PAND-PEACE. Ở Phần Lan, Vaisanen không phải là chính trị gia đầu tiên lên tiếng tuyên bố công khai mình là người đồng tính. “Khai sơn phá thạch” trong lĩnh vực này trên chính trường Phần Lan là chính trị gia Pekka Haavisto thuộc Liên đoàn Xanh. Trong năm nay, họa sĩ Yuka-Pekka Vaisanen sẽ thay thế ông Yrjô Haqqani, người đứng đầu SKP từ năm 1994.
SKP được thành lập ngày 29/8/1918 tại đại hội diễn ra ở Moskva với lực lượng nòng cốt là những đảng viên quyết liệt nhất của Đảng Xã hội Dân chủ Phần Lan (SDP). Những năm đầu tiên trong lịch sử của mình, SKP hoạt động một cách bất hợp pháp. Ban chấp hành Trung ương SKP khi đó ở tại Petrograd (St Peterbusrg hiện nay). Hoạt động của SKP bị cấm cho tới năm 1944. Trong giai đoạn đó, nhiều đảng viên SKP đã bị chính quyền Phần Lan bắt giam. Chỉ tới sau Chiến tranh thế giới thứ hai, SKP mới được hợp pháp hóa và số lượng đảng viên đã gia tăng tới vài chục nghìn người. Thế nhưng, suốt 20 năm gần đây, đảng đã không giành được ghế nào trong Quốc hội mà chỉ có các đại diện của mình tại 10 cơ quan quản lý địa phương, trong đó có ở thủ đô Helsinki cũng như ở các tỉnh thành Jyväskylä và Tampere. Những tổ chức cánh tả khác, hiện đang chiếm đa số trong nội các Phần Lan, lại không tìm được tiếng nói chung với SKP. Các thành viên SKP coi mình là hậu duệ trưởng thành từ phong trào công nhân Phần Lan, kiên trì đi theo tư tưởng Marx nhưng vẫn cố gắng tự đổi mới cho thích hợp với thời hiện đại.
SKP trong diện mạo hiện nay có thể lấy mốc phát triển bước ngoặt của mình từ giữa những năm 90 của thế kỷ trước, khi đội hình cựu trào đã lâm vào tình cảnh rệu rã. Năm 1993, SKP thông qua cương lĩnh và biểu tượng mới. Trong thực tế, mô hình cách tân cố gắng hiện diện như một chính đảng hoàn toàn mới nhưng trong con mắt của nhiều người dân Phần Lan, SKP hiện tại vẫn là người kế thừa mọi di sản của thế hệ đồng chí đi trước. Các cơ quan quyền lực cao nhất trong đảng, nơi thông qua những quyết sách mang tính nền tảng, vẫn là Ban Chấp hành Trung ương và Bộ Chính trị. Tuy nhiên, nền tảng tư tưởng của SKP hiện nay đã được lựa chọn theo kiểu mới. Đảng không còn hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ nữa vì cho rằng, làm thế là quá cứng nhắc… Hiện nay, SKP có khoảng 5 nghìn đảng viên…
Như đã nêu rõ trong cương lĩnh của mình, SKP coi mục đích tồn tại là để xây dựng một mô hình xã hội và văn minh mới được chi phối bởi chủ nghĩa nhân văn. Trong xã hội như thế, công nhân và người lao động sẽ có quyền điều phối các kết quả công việc của họ và san sẻ cho nhau những kết quả đó. Họ cũng có được ở mức độ cao quyền tự chủ, dựa trên những nguyên tắc dân chủ chính yếu như tự do ngôn luận và tự do bầu cử… Họ cũng được đảm bảo việc làm đầy đủ và có quyền bình đẳng giới, có quyền sống trong hòa bình. Những thành tựu khoa học kỹ thuật và văn hóa của nhân loại được sử dụng như nguồn phúc lộc chung của toàn xã hội…
Hiện nay không có nhiều thông tin về Chủ tịch mới của Đảng Cộng sản Phần Lan Yuka-Pekka Vaisanen. Chỉ biết rằng, ông sinh ngày 16/9/1966, tốt nghiệp Học viện Mỹ thuật, danh xưng là nghệ sĩ tự nhận thức, hành nghề thầy dạy vẽ. Ông cư trú cùng “chồng” tại khu Punavuori thuộc thủ đô Helsinki. Ông duy trì blog trên mạng Internet, trong đó thường xuyên cập nhật các thông tin về hoạt động xã hội và chính trị của mình ở Phần Lan và ở nước ngoài). Ông cũng chơi Facebook và Twitter (tại đó thông tin chủ yếu liên quan tới mỹ thuật).
Người đồng tính trong chính trị và quyền lực
Theo các nhà quan sát thời cuộc, cuộc bầu cử thủ lĩnh mới của đảng Cộng sản Phần Lan thu hút được sự chú ý bất thường chủ yếu là do định hướng giới của người chiến thắng. Mặc dù từ thời cổ đại đã có những danh nhân đồng tính chiếm giữ những vị trí lãnh đạo như Caesaz hay Mecedonia Đại đế nhưng quả thực cho tới hôm nay, việc người đồng tính thành công trên chính trường vẫn không phải là hiện tượng quá phổ biến. Tuy nhiên, đã xuất hiện xu thế ngày một trở nên rõ rệt hơn khi các chính trị gia đồng tính thu hút được sự tín nhiệm của không ít người bỏ phiếu. Các con số thống kê cho thấy, số lượng chính trị gia là người đồng tính đông nhất ở Mỹ và Anh.
Nữ Thủ tướng Iceland, Johanna Sigurdardottir (sinh ngày 4/10/1942), đã trở thành nhà lãnh đạo quốc gia đầu tiên, công khai tuyên bố về xu hướng đồng tính luyến ái của mình. Nữ chính trị gia này khởi nghiệp từ nghề làm tiếp viên hàng không rồi sau đó tham gia vào các hoạt động công đoàn. Năm 1978, bà được bầu vào Quốc hội Iceland, đại diện cho Đảng Dân chủ xã hội Iceland (sau này bà đã 8 lần liên tiếp tái đắc cử nghị sĩ). Tới năm 1987, Sigurdardottir đã trở thành Bộ trưởng Các vấn đề xã hội và An sinh xã hội. Và đồng thời bà cũng được bầu làm Phó chủ tịch đảng Đảng Dân chủ xã hội Iceland. Và vào giữa những năm 90 của thế kỷ trước, bà đã giữ chức vụ đứng đầu trong đảng. Năm 60 tuổi, Sigurdardottir đã “kết hôn” với nữ văn sĩ Jounin Leosdottir. Hôn lễ theo nghi thức dân sự đã diễn ra trong năm 2002. Trước đó, bà từng kết hôn với ông chủ ngân hàng Torvaldurom Johannesson và hai người đã cùng nuôi dưỡng hai cậu con trai khôn lớn.
Cần lưu ý rằng, Iceland là quốc gia đầu tiên không chỉ trong việc lựa chọn người đồng tính vào một chức vụ quan trọng như là Thủ tướng. Năm 1980, cuộc bầu cử dân chủ đầu tiên ở đây cũng đã lựa chọn một phụ nữ làm nguyên thủ quốc gia. Đó là bà Vigdis Finnbogadottir. Trước đó cũng từng có một phụ nữ làm Tổng thống, đó là bà Isabel Peron (Maria Estela Martinez de Peron). Tuy nhiên, bà chỉ là người thừa kế chức vụ này của chồng sau khi ông qua đời chứ không phải là vị nguyên thủ quốc gia được bầu lên. Bà Finnbogadottir đã hoàn thành sứ mệnh Tổng thống của mình cho tới năm 1996…
Thủ tướng Bỉ Elio Di Rupo là nhân vật thứ hai trên thế giới dám công khai sự đồng tính của mình trong giới chính trị gia. Ông sinh ngày 18/7/1951 trong trại tị nạn dành cho người nhập cư Italia. Cha mẹ ông vốn là những người nông dân, vì không có nổi một tấc đất cắm dùi nên đã phải bìu ríu cùng 6 đứa con đi lên phương bắc kiếm kế sinh nhai. Khi Elio vừa tròn một tuổi, người cha đã chết vì bị xe tải cán. Ba cậu con trai đầu được gửi vào cô nhi viện, người mẹ chỉ đủ sức nuôi ba cô con gái và cậu con trai út. Có lẽ cũng chính vì chi tiết này nên các đồng nghiệp của Thủ tướng Bỉ trong làng chính trị gia hay nói rằng, Di Rupo chính là hiện thân sống của cái gọi là “giấc mơ Mỹ” theo kiểu Bỉ. Sau khi bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ khoa học năm 1982 tại Trường Đại học Tổng hợp Mons - Hainaut, Elio chuyển sang hoạt động chính trị chuyên nghiệp. Rồi sau đó, ông lần lượt trở thành Thị trưởng thành phố Mons, một thành phố biên giới Bỉ - Pháp, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Phó thủ tướng Chính phủ của khu vực Walloon. Từ năm 1999, ông đã lãnh đạo Đảng Xã hội Pháp rất hùng hậu. Trong cuốn tiểu sử của mình, ông nhớ lại câu chuyện, khi một nhà báo tới gần ông và nói: “Họ bảo rằng ông là người đồng tính”, thì Di Rupo đã ngang ngạnh đáp: “Ừ, thế thì sao nào?!”, khiến cho anh chàng phóng viên đứng sững như trời trồng vì không thể ngờ tới một câu trả lời rõ ràng thẳng thắn đến thế… Thủ tướng Di Rupo là người khởi xướng liên hoan phim về tình yêu (FIFA) từ năm 1983… Ông không bao giờ đeo cà vạt mà chỉ mang nơ con bướm nên đã bị đặt cho biệt danh “Mr. Nơ con bướm”…
Khi ngồi ấm chỗ trên các vị trí trọng đại quốc gia rồi, những người đại diện cho các xu hướng tình dục thiểu số thường hay khởi xướng các cuộc tranh luận xã hội về chủ đề hôn nhân. Và họ luôn cố gắng làm việc chăm chỉ để hình ảnh một chính trị gia thành công và nhà quản trị tháo vát có thể mang lại nhiều lợi ích nhất cho cộng đồng.
Năm 2011, thị trưởng đương nhiệm của thủ đô Berlin, Klaus Wowereit, đã tái đắc cử nhiệm kỳ thứ ba. Ngay từ năm 2001, trong cuộc bầu cử đầu tiên vào chức thị trưởng thành phố, ông đã từng thốt lên một câu mà về sau đã nhanh chóng được phát tán khắp nơi: “Tôi là người đồng tính và điều đó cũng không phải là quá tệ.” Klaus Wowereit sinh năm 1953 tại Berlin. Ông là con út trong một gia đình có bốn người con. Ông mồ côi cha từ nhỏ nhưng người mẹ vẫn cố hết sức để cậu con út không chỉ học hết trung học mà còn tốt nghiệp được đại học. Wowereit gia nhập Đảng Dân chủ xã hội ngay từ khi còn là sinh viên. Năm 1984, ông bắt đầu sự nghiệp chính trị của mình với tư cách cố vấn ở quận Tempelhof và đang tập trung trau dồi trí lự trong các lĩnh vực giáo dục và văn hóa. Sau 11 năm ngồi ở vị trí này, ông quyết định chạy đua vào Hội đồng Đại biểu Berlin và tới năm 2001, đã được bầu làm Thị trưởng thủ đô...
